… n adı körülöiş erdükin初所言諸aŋbaşlayu söz-lemek üz-e kim tėp bililmemiş-ke tėgüçi
sa
üz-e negü körgidür-i.
inçip bu şasdr yindem erür üçün tŋri burḫan yrlıḳamış anın amtı yükünmiş erür tŋri burḫan-ḳa yükünmemiş erür adın tüz-ün -ler-ke bu tört türlüg yörüg-ler üz-e anın kim tėgüçi sav üz-e uḳıdur burḫan adı körülöiş erdükin初所言諸aŋbaşlayu söz-lemek üz-e kim tėp bililmemiş-ke tėgüçi sa üz-e negü körgidür-i.
ujik-te sıġar üç türlüg yörüg-ler aŋ’ilki söz -leyür bar tėp二söz-leyür bir tek …
ḳaltı bu uġur üçün niz-vanı-lar-ḳa tayaḳ bolġalı yme ök uyur üçün adın aḳıġ-lıġ nom-lar-ḳa tayaḳ bolġalı anın adamış ol aḳıġ-lıġ tėp ḳaltı enetkek-çe 娑薩播s-a-sirava tėp tėyür munı söz-leyür aḳıġ-lıġ tėp s-a ujik-te sıġar üç türlüg yörüg-ler aŋ’ilki söz -leyür bar tėp二söz-leyür bir tek tėp三 -ünç söz-leyür oḫşadı tėp.
… hemdir. Ve nakiz; on iki bin sakdır. Mekul bin beş yüz 325a altmış dirhemdir.
Sâ
‘; bin kırk dirhemdir. Mud; beş yüz yigirmi dirhemdir. Menn; iki yüz altmış dirh …
Evvelâ hisâb-ı kez; yedi yüz kırk sekiz bin sekiz yüz dirhemdir. Ve sak; altmış iki bin dört yüz dirhemdir. Ve nakin; on iki bin dörd yüz seksen dirhemdir. Ve nakiz; on iki bin sakdır. Mekul bin beş yüz 325a altmış dirhemdir. Sâ‘; bin kırk dirhemdir. Mud; beş yüz yigirmi dirhemdir. Menn; iki yüz altmış dirhemdir. Ratl; yüz otuz dirhemdir. İstâd; altı yüz dirhemdir. Dirhem; otuz üç arpa ağırıdır. Miskâl; yüz arpa ağırıdır. Kırat; beş arpa ağırıdır. Dânk; (---)(---). Fersah; on iki bin adımdır. Mil; dörd bin adımdır. Bir adım dörd ayakdır ve bir ayak-ı meyân uç uca yigirmi iki arpa kaddidir. Ve bir zirâ‘-ı hayyât; üç karışdır. Ve bir karış; yigirmi arpa kaddidir ve çuka arşını üç karış iki parmak enlidir. Ve mi‘mâr arşını bir zirâ‘-ı hayyâtî ve bir sülüs ziyâdedir ve zirâ‘-ı Mekkî, Hazret-i Zübeyr Mekke'yi ta‘mîr etdikde zirâ‘-ı Mekkî dedüğü bir çubuk zirâ‘-ı hayyâtîdir. (---)(---)(---)(---). Bu hisâb-ı kitâblardan mâ‘adâ bu şehr-i Sâve halkı ilm-i arkâmda gûyâ Feyzullah-ı Hindî'dir, ve's-selâm.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IV 324b–325a ·
metinde göster ·
… ve yüz elli akçe pâyesiyle kazâdır. Diyâr-ı Acem'de bu livâ hâkine ülke-i Âl-i
Sâ
‘ derler. Zamân-ı Uzun Hasan-ı Bayındırî'de ülke-i azîm imiş. Hâlâ ol kadar imâr …
Evsâf-ı kasaba-i sancağ-ı Âl-i Sâh: İbtidâ bânîsi Âl-i Sâlihiyân'dır. Kânûnnâme-i Süleymân Hân üzre başka sancakdır. Beğinin hâssı 200.000 akçe eder ve yüz elli akçe pâyesiyle kazâdır. Diyâr-ı Acem'de bu livâ hâkine ülke-i Âl-i Sâ‘ derler. Zamân-ı Uzun Hasan-ı Bayındırî'de ülke-i azîm imiş. Hâlâ ol kadar imâr değildir. Ekseriyyâ kurâları Bağdâd kulu mevâcibine aklâm kayd olup bir paşa ağası iltizâm ile on yük akçeye zabt eder.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IV 330a ·
metinde göster ·
"Evliyâm bilirsin, Erdel gazâsında İskenderiyye beği Yûsuf Beğ oğlu Mehemmed
şa(
?) Beğ'e on üç bin riyâl guruş karz-ı hasen verdim ve Dukagin beği (---)(---) o …
"Evliyâm bilirsin, Erdel gazâsında İskenderiyye beği Yûsuf Beğ oğlu Mehemmed şa(?) Beğ'e on üç bin riyâl guruş karz-ı hasen verdim ve Dukagin beği (---)(---) on kîse solta riyâl karzullâh verdim. Piruzin beği Arslan Beğ'e beş kîse riyâl Tanrı borcu verdim ve Bihorlu Memi Beğ'e bin altun verdim. İşte cümle temessükâtları ve işte hüccet-i şer‘iyye ile seni bu mâlların tahsîline me’mûr eyledim. İşte sana yigirmi aded şehbâz refîkler ve iki kîse harc-ı râhlar, al şu temessükâtları durma oturma Arnavud İskenderiyyesine ve öbür sancak beğlerine gidüp bolay kim bu mâlları cümle altun alaydın, zîrâ sana götürmesi kolaydır ve sana beğler sancaklarında âdemler koşalar ve Evliyâ'ya ri‘âyet edeler deyü yazmışım. Ben İslâmbol'a giderim 32b Fâtıma Sultân düğününe ve gayri mesârıflarıma bana akçe lâzımdır, zîrâ ben Erdel seferinde tokuz ayda bin altmış kîse harc etdim. Elbette oğul bana akçeleri İslâmbol'a girmeden yetişdiresin" dedikde âlem-i hayretde kalup eyitdim:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 32a–32b ·
metinde göster ·
harflerinin kurb-ı mahreçleri olduğundan kavm-i Rûm-ı merzibûm bu şehre Asina d …
Lisân-ı Rûm'da tâ ile sa harflerinin kurb-ı mahreçleri olduğundan kavm-i Rûm-ı merzibûm bu şehre Asina derler, ya‘nî (---) demek olur. Ve zebân-ı Latin'de (---) derler ve lisân-ı Freng'de (---) derler ve lisân-ı Talyan'da (...) derler ve lisân-ı (---)(---).
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 250b ·
metinde göster ·
… r, kârgîr binâ değildir. Çoğu kahvehâne ve mahâfeci ve kassâb ve aşbâz allâf ve
şa
‘‘âr ve tebbân ve sarrâf-ı guruş dükkânlarıdır kim omuz omuzu sökmez, eyle izdih …
Ve bu varoşda Hazret-i Peygamber câmi‘inden tâ Mısır kapusuna varınca altı yüz adımdır. İki cânibi iki yüz dükkân külbe-i ahzândır, kârgîr binâ değildir. Çoğu kahvehâne ve mahâfeci ve kassâb ve aşbâz allâf ve şa‘‘âr ve tebbân ve sarrâf-ı guruş dükkânlarıdır kim omuz omuzu sökmez, eyle izdihâmdır. Husûsâ huccâc geldikde âdem deryâsı olup gâyet ganîmet olur. Ammâ huccâc olmadığı mahalde sağîr ü kebîr, ganî vü fakîr Y 294b mahkeme defteri ile cümle on dörd bin âdem tahrîr olunmuşdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y294a–Y294b ·
metinde göster ·
… ümle yedi bölük ağalarına ve cümle menâsıb sâhibleri erbâb-ı dîvâna serâser yüz
sâ
(---)(---)(---) sâhiblerine yetmiş pâre hil‘at-ı fâhireler geydirilüp cümle d …
Asker dahi âdâb üzre kal‘ada sarâya varup Gavrî dîvânhânesinde nüzûl etdüklerinde paşa istikbâle çıkup gelen ağa ile dest-be-dest sadr-ı âlîde karâr edüp emr-i pâdişâhî[yi] ve hatt-ı şerîfi paşa öpüp başına koyup dîvân efendisi Y 211b kırâ’at edüp mefhûmu ma‘lûm oldukda gelen ağa hil‘at-ı pâdişâhîyi paşaya geydirüp ve paşa dahi kırmızı doğancı katîfe şalvârın geyüp ve kılıcı beline kuşanup kânûn-ı Mısır üzre cümle yedi bölük ağalarına ve cümle menâsıb sâhibleri erbâb-ı dîvâna serâser yüz sâ (---)(---)(---) sâhiblerine yetmiş pâre hil‘at-ı fâhireler geydirilüp cümle dîvân çavuşları,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y211a–Y211b ·
metinde göster ·
ibn Mısrâyim ibn Nakrâveş binâ etdi. Ba‘dehu niçe bin mülûkler amâr etdi. Ammâ …
İbtidâ bu şehri Tûfân'dan sonra binâ eden Melik Sâ ibn Mısrâyim ibn Nakrâveş binâ etdi. Ba‘dehu niçe bin mülûkler amâr etdi. Ammâ hâlâ kıble cânibine nâzır bir hadîd kapusu var, Özdemir Paşa Habeş'den getirmişdir, bu kapunun atebe-i ulyâsı kemeri altında bânî-i kal‘a Ebrehe'nin siyâh seng-i hârâdan bir mehîb ü dîv-sıfat sûreti var, gûyâ zî-rûhdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y393a ·
metinde göster ·
… tûbdan şekl-i murabba‘ bir kal‘adır. Hâkimi Fûncistân meliki tarafından Hüseyin
Şâ(
?)'dır. İki bin askere yigirmi bin re‘âyâ-yı Zengîye mâlikdir. Kal‘ada bir câmi‘ …
Nîl içinde bir cezîre-i azîmde tûbdan şekl-i murabba‘ bir kal‘adır. Hâkimi Fûncistân meliki tarafından Hüseyin Şâ(?)'dır. İki bin askere yigirmi bin re‘âyâ-yı Zengîye mâlikdir. Kal‘ada bir câmi‘i var.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y399b ·
metinde göster ·
… erkes metâ‘ (---)(---) gider. Ve niçe bin deve yükü hûrmâ fürûht ederler, zîrâ
Sâ(---)
(---) varırlar P 349b hûrmâsı olur.
Bu kavmi ıslâh içün ve ârâmgâh-ı tüccâr [u] huccâc olsun içün bu mahalde bu şehri sene (---) târîhinde Sultân Sâlih binâ etdiğiyçün Sâlihiyye derler. Evâyil-i a‘sârda gâyet ma‘mûr imiş, ammâ memerr-i nâs olup çöl Urbânı yatağı olmağile amâristânından çârsû-yı bâzârı var. Hân [u] hâmmâmından aslâ bir şey kalmamışdır. Ancak bâğlar içinde Q 355b bir vâsi‘ meydân vardır, gûnâ-gûn dıraht-ı âlîler ile müzeyyen bir fezâdır, ol meydâna haftada bir kerre cevânib-i erba‘a kurâlar (---) âdem cem‘ olup bey‘ [ü] şirâ edüp azîm cem‘iyyet-i kübrâ olur. Ve herkes metâ‘ (---)(---) gider. Ve niçe bin deve yükü hûrmâ fürûht ederler, zîrâ Sâ(---)(---) varırlar P 349b hûrmâsı olur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y450b ·
metinde göster ·
