… rk tümen udu kelmi(ş) tınlıglar.. alku maytrı bodis(a)v(a)tka amramaḳın üç ınag
tutmaḳ
... -sin
ant(a)(ötrü) biregikide ulatı ö(ŋi) kalmış açitide ulatı tört (yigirmi) urılar kırk tümen udu kelmi(ş) tınlıglar.. alku maytrı bodis(a)v(a)tka amramaḳın üç ınag tutmaḳ ... -sin
Maitrisimit Nom Bitig (Hami) · Mai.Tek.019.08–13 ·
metinde göster ·
… künler ewrer-miz anı boḍun arasında bilmek üçün taŋrı anlarnı kim kirtgündiler
tutmaḳ
üçün sizlerdin tanuḳlar ol taŋrı sewmez zalimlerni
140 eger tegse sizke baş çın-oḳ tegdi boḍunḳa baş anıŋ meŋizlig ol künler ewrer-miz anı boḍun arasında bilmek üçün taŋrı anlarnı kim kirtgündiler tutmaḳ üçün sizlerdin tanuḳlar ol taŋrı sewmez zalimlerni
… yaʿni iḍisi tapa hem müᵓmine ḳul azad ḳılmaḳ kim kim bulmasa iki ay tutaşı ruze
tutmaḳ
tevbe taŋrıdın erür taŋrı bilgen bütün işlig
92 kerekmez müʾminḳa öldürmek müʾminke meger ḫatan kim kim öldürse müʾminni ḫatan yana müʾmine ḳul azad ḳılmaḳ müʾmin ḳul azad ḳılmaḳ hem diyet ısparlanmış boḍnıḳa meger kim sadaḳa ḳılsalar eger bolsa boḍundın düşman sizke ol müʾmin bolsa azad ḳılmaḳ müʾmine ḳul eger bolsa boḍundın siziŋ ara taḳı anlar ara üstüvarlıḳ hem diyet ısparlanmış iḍisiŋe yaʿni iḍisi tapa hem müᵓmine ḳul azad ḳılmaḳ kim kim bulmasa iki ay tutaşı ruze tutmaḳ tevbe taŋrıdın erür taŋrı bilgen bütün işlig
… üç silâh icrâ etmek ve Kavak meydânında altun topa ok ve kurşum atmak ve urmak,
tutmak
ve kapmak ve asmak ve basmak ve at üzre yay kurup yasmak misillü ma‘rifetler il …
Ammâ ahvâl-i Seydî Ahmed Paşa: Kendilerinin takrîri üzre Abaza kavmi ile Çerâkise mâbeyninde bir gûne kavm vardır. Dağıstânlar içinde olur. Abazaca ve Çerkesce lisânı bilirler. Sadşe kavmi derler bir şecî‘, yarâr, bahâdır, hırsız kavm-i fetâ yiğitlerdir. Bu Seydî Ahmed Paşa anlardandır. Hattâ lehçe-i mahsûsu ol kavmden olmasın gösterirdi. Ammâ bu Sadşe kavminin ekseriyyâ ihtilâtları Abaza tâ’ifeleriyledir. Zîrâ Abaza diyârı Karadeniz sâhilinde olmağıla iskeleleri vardır. Dağlarda olan Sadşe kavmi anınçün Abaza'ya muhtâclardır. Bir gün Abazalardan Melek Ahmed Paşa akrabâlarından Zebhûs nâm-ı benâm nâmdârlar ile Sadşe dağlarına hırsızlığa gidüp Seydî Ahmed Paşa henüz on dördüne bâliğ olmadan Seydî Paşa'yı âlem-i sabâvetde serîka edüp Melek Ahmed Paşa aşîreti olan (---) kavm içinde bâliğ olup Abazalar bu Seydî'yi bir gün firâr eder deyü iskelede bâzargâna satarlar. Bâzargân dahi Mısır'a götürüp bir fertûte-i Züleyhâ-yı Mısr'a bey‘ eder. Anda yigirmisine bâliğ olunca cündîlik ve silâhşorluk fenninde ol kadar üstâd-ı kâmil olur kim yüz yetmiş altı gûne lu‘bede-bâzlığı tekmîl-i fünûn edüp ta‘tîl günlerinde cümle ahâlî-i Mısr, hâric-i Mısr'da mastabalarda cirîd oynarken at üzre kırk sekiz gûne san‘at ile kırkar ellişer dirhem tüfenk atmak ve kırk adım yirde at sıçradup rûy-i arzda üç kelle postu urup ol teng mahalde üç kerre üç silâh icrâ etmek ve Kavak meydânında altun topa ok ve kurşum atmak ve urmak, tutmak ve kapmak ve asmak ve basmak ve at üzre yay kurup yasmak misillü ma‘rifetler ile şöhre-i şehr-i Mısr olup nâmdâr bir server olur. Hikmet-i Hudâ mezkûr fertûte hâtûndan bu Seydî Paşa'yı (---)(---) bir kâşif alup bender-i Süveyş'den bahr-i Kulzum içre gemiler ile bender-i Cidde'ye giderken bi-emr-i Hudâ Şap deryâsında talattum-ı deryâ ziyâdesiyle cûş [u] hurûşa gelüp cezîre-i Hasan kurbunda Seydî'nin gemileri gark olup cümle âdemler helâk olup ancak Seydî bir tahta pâresiyle bir gün bir gice rûy-ı deryâda şinâverlik edüp âhir leyle-i Kadr'de kadre uğrayup beyt:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS II 334b ·
metinde göster ·
… uğundan mâh-ı Temmûz'da huzûr ile bir yudum içmek ve bir ân âdem elin su içinde
tutmak
muhâldir.
Lisân-ı 335b Rûm'da sovuk su demekdir. Hakîkatü'l-hâl sularının sovukluğundan mâh-ı Temmûz'da huzûr ile bir yudum içmek ve bir ân âdem elin su içinde tutmak muhâldir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 335a–335b ·
metinde göster ·
olmaz. İnşâallâh paşadan ihsânlar alup yine buradan Adana paşasına varmalıyuz. …
"Yol erenlerin tutmak olmaz. İnşâallâh paşadan ihsânlar alup yine buradan Adana paşasına varmalıyuz. Hemân gideriz" deyü ibrâm edüp hakîre beş âdem koşup,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y158b ·
metinde göster ·
… . Cümle erbâb-ı dîvân hâzır olup bir alma ve verme ve bir asmak basmak atmak ve
tutmak
Y 60b bir akd [ü] hal bâzârı bir dîvândır kim ta‘bîr olunmaz.
Ve bu Circe paşasının dîvânı Mısır vezîrinin dîvânı nice ise aynı eyledir. Cümle erbâb-ı dîvân hâzır olup bir alma ve verme ve bir asmak basmak atmak ve tutmak Y 60b bir akd [ü] hal bâzârı bir dîvândır kim ta‘bîr olunmaz.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y60a–Y60b ·
metinde göster ·
… dalyanları ve şehir subaşılığı ve cümle salb siyâset basmak, asmak ve urmak ve
tutmak
anın hükmündedir. İki yüz levendât ile dâ’imâ kâ’immakâmı hükûmet edüp senevî b …
Ve bâc-ı bâzârı ve muhtesib ve tershâne neferâtları ve yuva(?) ve kaçkın köle ve balık dalyanları ve şehir subaşılığı ve cümle salb siyâset basmak, asmak ve urmak ve tutmak anın hükmündedir. İki yüz levendât ile dâ’imâ kâ’immakâmı hükûmet edüp senevî bâd-ı havâ ve cürm [ü] cinâyetden on Mısrî kîse dahi hâsıl eder.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y319a ·
metinde göster ·
… mâlı anların biri almamışdır. Zîrâ cümle hall ü akd ve kabz u Q 300b bast ve
tutmak
asmak basmak ve urmak almak vermek kethudâ elinde idi. Ya‘nî cümleden melik vek …
Bunun re’y [ü] tedbîriyle İbrâhîm Paşa'nın Mısır diyârından aldığı mâl-ı hazâyini fâtih-i Mısır Selîm Hân'dan berü Mısır'a yetmiş vezîr gelmişdir, bu mâlı anların biri almamışdır. Zîrâ cümle hall ü akd ve kabz u Q 300b bast ve tutmak asmak basmak ve urmak almak vermek kethudâ elinde idi. Ya‘nî cümleden melik vekîl-i mutlak P 297b bir zû-fünûn kethudâdır. Ammâ ol dahi kâr-âzmûde ihtiyârlar ile meşveret edüp ana göre amel edüp herkese merâtibince i‘zâz u ikrâm ederdi. Hakîre Circe emirlerin ve Fûncistân meliki mektûbların verdikde harcırâh yüz altun ve bir at verdi.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y360b ·
metinde göster ·
… slerse ol kadar mâl-ı firâvân alur. Zîrâ basmak, almak, urmak, kırmak, atmak ve
tutmak
yeridir. Merhûm Mosdarlı Mustafâ Paşa iki bin Ceberti tüfeng-endâz asker besley …
Bu kal‘a kullarının mevâcibleri ve masârıfları cümle defterdâr kalemine müfevvazdır. Paşası cerî olursa ne kadar asker beslerse ol kadar mâl-ı firâvân alur. Zîrâ basmak, almak, urmak, kırmak, atmak ve tutmak yeridir. Merhûm Mosdarlı Mustafâ Paşa iki bin Ceberti tüfeng-endâz asker besleyüp senede bin kîse mâl tahsîl etdi ve bin kîse kadar ana karşılık hedâyâ gelirdi. Eğer Hind ü Yemen ve Habeş tüccârların rencîde ve âzürde-hâtır etmeyüp istimâletler verirse senevî üç pâre Hind karaka gemisi gelse bin kîse alır; beş on gemi gelirse vehâkezâ kıyâs remev demişler. Eyâletinin hod hadd [ü] pâyânı yokdur, şarkdan garba bir yıllık yol anın hükmündedir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y437b ·
metinde göster ·
