İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Bağlam içinde arama

alsa

Eser ve dönem süzgeci
Arama sözdizimi
  • Akıllı kipte yazmadığınız ayrıntı esnek eşleşir: kut → ḳut, kut; edgu → eḍgü, ėdgü. Yazdığınız özel harf ise tam aranır.
  • * sıfır ya da çok harf, ? tek harf: bilig*, *lıġ, b?lig
  • Boşlukla ayrılan sözcükler ardışık öbek olarak aranır; tek başına * herhangi bir sözcüktür: ḳut * bol*
  • Tam kip biçimi harfi harfine arar; Düzenli ifade kipi PCRE desenini sözcük biçimlerine uygular: (ḳ|k)ut(lu|lı)ġ.*
36
isabet
35 cümle/beyitte
13,3
milyonda
tüm derleme göre
3
eserde geçiyor
1
farklı biçim
21 ms
arama süresi
Eserlere göre görülme sıklığı (milyonda)
Veriyi tablo olarak gör
EserİsabetMilyonda
Kutadgu Bilig19258,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi145,7
Dede Korkut Kitabı392,5

Eserlerin boyutları çok farklı olduğu için (KB 73.566, IB 1.297 sözcük) karşılaştırma milyonda sıklıkla yapılır.

Bulunan biçimler

Sözcük profili →

Bağlamlar 1–36 / 36

Çeviriyazı işaretleri
  • (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
  • [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
  • <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
  • {l} Editörün fazlalık saydığı
  • ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
  • ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

“alsa” için bağlam dizini. Tam metni görmek için satıra tıklayın.
KB 2044 sü başlar eren kür yüreklig kerek / yüreksiz er at alsa andın yürek
KB 2279 ḳılıçın tilese ḳamuġ arzusın / urup alsa birse beḍütse küsin
KB 2426 ḳılıç birle alsa bolur terk ilig / ḳalem bolmaġınça basumaz elig
KB 2427 ḳılıç birle alsa ḳayu il küçün / anı sürse bolmaz üküş yıl öçün
KB 2442 közi toḳ kişi işte almaz orunç / orunç alsa hacib bolur beg külünç
KB 2499 mezalim öḍinde ötügçilerig / körü alsa yol ḳılsa bolsa irig
KB 2542 alu birse açıġ kör altun kümü ş / ḳayuḳa at alsa ḳayuḳa yumuş
KB 2548 körü alsa yat baz keligli kişig / aġır tutsa ḳoldaş ḳılınmış işig
KB 2562 tapuġḳa kelir erse yat baz kişi / körü alsa itse otaġı işi
KB 2708 ḳılıç alsa ersig eren işlese / yaġı boynı yençse üze iglese
KB 2805 negü ötnü alsa yana birse terk / aŋar birgeler neŋ ḳaçan ḳolsa terk
KB 4479 özüŋde ḳoḍı al kisi alsa sen / beḍük tüpke yaḳma bulun bolġa sen
KB 4481 kisi alsa özde koḍı al köni / sewinçin keçürgey sen öḍlek küni
KB 4483 kisi alma alsa özüŋke ḳurı / sen alġıl saḳınuḳ erenler eri
KB 4601 yigü alsa tişle uşaḳ tançula / isig aşnı örme sen aġzıŋ bile
KB 4695 ne eḍgü bolur kör yigitlik ödün / ülüg alsa özke ḳamuġ eḍgüdün
KB 4757 tükel bilse bolmaz ḳılıḳlarını / yime alsa bolmaz alıḳlarını
KB 6107 aḳıtsa aḳı er boḍunḳa tawar / alsa yıġlu tirlür aŋar ḫalḳ awar
KB 6355 uḳuşluġ bu ol hem biliglig bu ol / munı alsa bolġay uḳuşluġ amul
EÇS III 177b–178b … in sekbân u sarıcasına ve elli bin atlısına kırdırup Sultân İbrâhîm kanı havfın alsa gerek. Siz bir alay piyâde garîb yeniçerilersiz. Bu Üsküdar sahrâsında ne işler …
EÇS IV 302b … îr ile hüsn-i ülfet içün sizden dahi elçi nâmında bir akanız gitse, yahşı atlar alsa gelse, mâbeyn-i serhadde emn-i emân olurdu." dedim.
EÇS IV 357b–358a … açdır elbette şikâr arar. Ammâ erkek sübû‘ yigirmi dörd sâatde bir kerre şikâr alsa tok iken artık gayrı şikâra bakmaz ve asla ceng etmez. Ammâ Yezîdî gazanfer eğe …
EÇS V 132b … âmlarında surutka südü içmeyen bu sudan nûş etdikde eğer su aşağı akarken aşağı alsa aşağıdan amel eder. Eğer su cereyân ederken suyu yukarlak alsa yukardan istifrâ …
EÇS V 132b … ğı akarken aşağı alsa aşağıdan amel eder. Eğer su cereyân ederken suyu yukarlak alsa yukardan istifrâğlar edüp safra ve sevdâ ve balgam ve solucan ve namâzbûr ta‘bî …
EÇS VI 41b … ır, ammâ beğine sekiz bin guruş ancak olur. Zulm edüp bir habbe kanûndan ziyâde alsa re‘âyâsı çarığın geyüp bir günde der-i devlete gelüp şikâyet eder. Bu şehirde k …
EÇS VI 115b … snâ-yı kelâmdan Paşa eydir "Ağa şu Uyvar kal‘ası yâ feth olsa, yâ Allâh cânımız alsa " dedi.
EÇS VII 112a … sahrâsı içinden ibtidâ Kırım'a varup andan kal‘a-i Azağ'a gelüp Azağı ve Kazağı alsa gerek. Hâlâ Maskov'un (---) nâm kal‘ası üzre deryâ-misâl leşker ile gitmededirl …
EÇS VIII 373b … übâşeret etse hemân ol ân ol su kan revân olup cereyân eder, ammâ eğer pâk âdem alsa bir şû[r]luca ya‘nî sehel tuzluca şekilli su akar.
EÇS IX Y117a … îrâdır / Yapdı bu çeşme-i Kevser-meşreb / Katre-i âb-ı hayât-efzâdır / Teşneler alsa n'ola etrâfın / Reşhası rûha safâ-bahşâdır / Sâl-i itmâmına târîhi tamâm / Çeşm …
EÇS IX Y141b … sûhte tâ’ifesi muhâsara edüp hayli askeri (...) dehr-i dûnda münâvebe ile elden alsa ler (---) (---) (---) olup feth olmuşdur. Hâlâ Silifke sancağı hükmünde evc-i â …
EÇS IX Y356b … bir garîb temâşâdır kim ta‘bîr olunmaz. Bir bâzergân bir sevdâgerden bir metâ‘ alsa akmişe-i fâhiresine nazar edüp almak murâd etdükde iki kişi birbirleriyle esbâb …
EÇS X Y218b Ve baltıma derler bir şeytanatı vardır, eğer andan dahi mâl alsa yüz kîse hâsıl olur, ammâ ana kul ta’ifesi rızâ vermezler, gavgâ olur, zîrâ ol …
EÇS X Y272b … n anı şehîde etmişdi. Ba‘zı tefâsîrde Hazret-i Mûsâ Âsiye'yi cennetde nikâh ile alsa gerek derler, zîrâ bâkire merhûme olmuşdur. Üzerine Kabâbıta pâdişâhlarından Me …
DK III 7 … dur pay püre big aydur beli budur menüm daḫı oġlum olsa ḫan bayındıruŋ ḳarşusın alsa ṭursa ḳullıḳ eylese men daḫı baḳsam sevinsem ḳıvansam güvensem didi
DK IX 11 … laġın deler-idi avda bellü olsun diyü amma semüz boġazlar-ıdı eger bigler geyik alsa ḳulaġı delük olsa begil sevincidür
DK IX 43 … öpdi üç yüz yigidi yanına bıraḳdı meydana vardı al ayġır ḳaçan-kim yaġı ḳoḫusın alsa ayaġın yire döger-idi tozı göge çıḳar-ıdı kāfirler aydur bu at begilüŋdür