… Ba‘dehu su değirmeni peydâ olup sene (---) târîhinde Mısır'da Hâkim Bi-emrillâh
at değirmeni
îcâd edüp dünyâya münteşir oldu. Pîrleri Hâkim olmuş olur}. Aded 985, neferât 9 …
Esnâf-ı değirmenciyân: Kârhâne-i değirmen-ı esb: {Bunların Hazret zamânında pîrleri yok idi. Cümle el değirmeni peydâ etmişlerd[i]. Ba‘dehu su değirmeni peydâ olup sene (---) târîhinde Mısır'da Hâkim Bi-emrillâh at değirmeni îcâd edüp dünyâya münteşir oldu. Pîrleri Hâkim olmuş olur}. Aded 985, neferât 9800, bu tâ’ife ekmekcilere yamakdır, pür-silâh olup niçe bin değirmen beygirlerin Tuna geçidi kınalayup arabalar üzre değirmenler tasnîf edüp araba tekerlekleri döndükçe değirmen çarhları tekerleğe dokunup dönerek un öğüdür. Niçe yüz değirmen dönerek ubûr ederken ba‘zı halkın üstlerine un serperek şakalar edüp "Allâh yüz aklığı vere" deyü ubûr ederler. Andan,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS I 160b ·
metinde göster ·
… dir. Ammâ sene (---) târîhinde Süleymân Hân Budin kal‘asın feth edüp içinde bir
at değirmeni
bulunup ana taklîd ile her diyârda îcâd etdiler.
Ba‘dehu su değirmenin Frengistân'da sâ‘atciler te’lîf etmişlerdir. Ammâ sene (---) târîhinde Süleymân Hân Budin kal‘asın feth edüp içinde bir at değirmeni bulunup ana taklîd ile her diyârda îcâd etdiler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS I 161a ·
metinde göster ·
ve su dollâbı çarhcıları cümle arabalar üzre çarhların yapup araba tekerlekleri …
Yağ değirmeni ve at değirmeni ve su dollâbı çarhcıları cümle arabalar üzre çarhların yapup araba tekerlekleri deverân etdikce mezkûr çarhlara tekerleklerin perleri isâbet edüp yağ değirmeni tahîne çıkarır, at değirmenleri un öğüdür, su dollâbları küplerden su çıkarup araba ve kızaklar üzre olan havz u şâzrevânlara birer san‘at ile sular dökülüp şâzrevânlar revâne olur aceb san‘at-ı musanna‘dır. Alayköşkünden pâdişâh bu çarhları görüp "Ey tasnîfdir" deyü pesend edüp bu üç esnâfa bir kîse guruş ihsân etmişdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS I 205b ·
metinde göster ·
… iç yüzünde Sultân Mehemmed Hân câmi‘i dibinde bir tahtadan sâ‘at kullesi ve bir
at değirmeni
vardır ve bu mezkûr kal‘a içinde,
Ve cânib-i kıbleye nâzır bir demir kapusu var kim miftâhı kal‘a içinde sâkin olan yeniçeri ağası hükmündedir ve handakı içi mâl-â-mâl nehr-i Kiriş dolaşır ve kapusunun iç yüzünde Sultân Mehemmed Hân câmi‘i dibinde bir tahtadan sâ‘at kullesi ve bir at değirmeni vardır ve bu mezkûr kal‘a içinde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 122a ·
metinde göster ·
… Kalmık Tatarının şehîd etdiği Gürcî Mustafa Paşa medfûndur. Ve câmi‘e karîb bir
at değirmeni
var. Ve bu orta hisârın garb tarafında,
Ve paşa sarâyına karîb Receb Ağa câmi‘i var. Bir taş minâreli ve cemâ‘at-i kesîreli ve yine toprak örtülü câmi‘-i mahbûbdur kim taşra sofasında Kalmık Tatarının şehîd etdiği Gürcî Mustafa Paşa medfûndur. Ve câmi‘e karîb bir at değirmeni var. Ve bu orta hisârın garb tarafında,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 184b ·
metinde göster ·
… leymân Hân târîhi var. Kal‘a içinde bir câmi‘i ve bir hammâm-ı muhtasarı ve bir
at değirmeni
ve elli neferât hâneleri vardır.
Leb-i deryâya karîb bir alçak düz kumlu fezâda sengîn-bünyad bir metîn kal‘a-i ferâh-âbâddır. şekl-i murabba‘ dâ’iren-mâdâr dörd yüz adımdır. Ve sekiz kullesi ve garba nâzır bir demir kapusu üzre Süleymân Hân târîhi var. Kal‘a içinde bir câmi‘i ve bir hammâm-ı muhtasarı ve bir at değirmeni ve elli neferât hâneleri vardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y378b ·
metinde göster ·
… ve Sîn'e ve Yeni Dünyâ'ya işlerler. Donkarka gemileridir kim çârsû-yı bâzâr ve
at değirmen[i]
ve hammâmı ve kıçında bâğçesi var, görmeğe muhtâc vâcibü's-seyir gemilerdir. An …
Ve bunların bir gûne gemileri var yedişer kat anbârları var. Ve üçer yüz tuc topları ve üçer bin âdem alur ve bin âdem kâmil keştîbânları vardır. Hind'e ve Sîn'e ve Yeni Dünyâ'ya işlerler. Donkarka gemileridir kim çârsû-yı bâzâr ve at değirmen[i] ve hammâmı ve kıçında bâğçesi var, görmeğe muhtâc vâcibü's-seyir gemilerdir. Andan,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y35a ·
metinde göster ·
… dos cânibinde iki yüz hâneli varoşu ve yigirmi dükkânı ve iki kahvehânesi ve üç
at değirmeni
ve bir hânı ve ba‘zı bekâr odaları vardır, ammâ hammâmı yokdur. Bu varoşun câni …
Ve bu kal‘anın der-i dîvârı deryâdan elli arşın âlîdir. Kal‘a hâricinin lodos cânibinde iki yüz hâneli varoşu ve yigirmi dükkânı ve iki kahvehânesi ve üç at değirmeni ve bir hânı ve ba‘zı bekâr odaları vardır, ammâ hammâmı yokdur. Bu varoşun cânib-i erba‘asında kal‘a dîvârı yokdur, ammâ kesme yalçın kayalar üzre mebnî bir varoş-ı ma‘mûrdur. Ve suları cümle âb-ı hayât kuyulardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y330a ·
metinde göster ·
ve on aded etmek furunu var. Cümle hânelerde birer furun mukarrerdir, çârsûya i …
Ve iki yüz yağ değirmeni ve üç yüz seksen at değirmeni ve on aded etmek furunu var. Cümle hânelerde birer furun mukarrerdir, çârsûya ihtiyâcları yokdur. Ancak gurebâ ve müsâfirîn içün on furundur, hâs etmeği olur. Cümle sûk-ı sultânî yolları vâsi‘ ü pâkdir. Zîrâ şehir içinden Nîl cereyân edüp rûz-merre sakalar tarîk-ı âmları sulayup çârsû serdâb-ı Bağdâd gibi olur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y357b ·
metinde göster ·
… ahve erbâbı hânı ve altı sebîlhânesi Y 366a ve otuz sekiz şekerhânesi ve elli
at değirmeni
ve yedi yağ değirmeni vardır. Lâkin etmek furunu görmedim, cümle ahâlîsi hânele …
Ve üç hânı ve yedi mekteb-i sıbyânı ve yedi kahve erbâbı hânı ve altı sebîlhânesi Y 366a ve otuz sekiz şekerhânesi ve elli at değirmeni ve yedi yağ değirmeni vardır. Lâkin etmek furunu görmedim, cümle ahâlîsi hânelerinde pişirirler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y365b–Y366a ·
metinde göster ·
On yedi kahvehâne ve kırk tahîne değirmeni ve beş yüz
at değirmeni
gâyet çokdur. Bu kadar değirmen-i dakîk ale't-tahkîk gayrı şehirlerde yokdur, z …
On yedi kahvehâne ve kırk tahîne değirmeni ve beş yüz at değirmeni gâyet çokdur. Bu kadar değirmen-i dakîk ale't-tahkîk gayrı şehirlerde yokdur, zîrâ benî âdemi çokdur ve taşra kurâlarında olan mahlûk-ı Hudâ bu şehir değirmenlerine muhtâcdır. Her değirmen ze‘âmet tîmârdan a‘lâ ve latîf akârâtdır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y368b ·
metinde göster ·
