şehri halkı Bosnasarâylıyı bu kedi hakkında mezemmet edüp derler kim,
Ve cemî‘i zamânda kediyi sofra başına getirmezler. Eğer hatâ’en bir kedi ta‘âm başına gelirse azar edüp, "Yürü, seni Allâh sıçan avlamak içün halk etmişdir" deyü kediyi döğüp söğüp kovarlar. Hattâ Banyaluka şehri halkı Bosnasarâylıyı bu kedi hakkında mezemmet edüp derler kim,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 130a ·
metinde göster ·
… c-rûda bir şey görmüş değildir. Ba‘dehû iki nehr-i azîm bir olup aşağıda şehr-i
Banyaluka
içinden geçüp andan aşağı (---) mahalde nehr-i Sava'ya mahlût olurlar, ammâ neh …
Bosna sancağı kasabâtlarında bundan büyük kasaba yokdur. Bosna paşasının hâssıdır kim subaşısı hâkimdir ve Bosna mollasının niyâbetidir. Nehr-i Virbaz kenârında cenûbdan şimâle tûlânî vâki‘ olmuş bir şehr-i ma‘mûrdur ve nehr-i Virbaz Biyelemik ve Uluk dağlarından berü gelüp bu mahalden ubûr edüp aşağı Yayiçse kal‘ası altında nehr-i azîm Pileve'ye karışır. Nehr-i Pileve dahi Gölhisâr ve Varçal Vakfı kasabası dağlarından gelüp Yayiçse kal‘asının eşiği dibinde nehr-i Pileve beş minâre boyu kayadan uçup aşağı nehr-i Virbaz'a karışdığı mahalli görmeyen bu kevn-i kec-rûda bir şey görmüş değildir. Ba‘dehû iki nehr-i azîm bir olup aşağıda şehr-i Banyaluka içinden geçüp andan aşağı (---) mahalde nehr-i Sava'ya mahlût olurlar, ammâ nehr-i Virbaz bu Üskopya önünde gâyet lezîz âb-ı nâbdır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 133a ·
metinde göster ·
… ğıyçün Luka, ya‘nî Uzun şehir derler. Ba‘dehû efvâh-ı nâsda tahfîf-i kelâm içün
Banyaluka
dirler. Ba‘de'l-feth bu şehir Süleymân Hân tahrîri üzre eyâlet-i Bosna'da sanca …
Lisân-ı Latin'de banya ılıcaya derler. Bu şehrin kıblesi cânibindeki bâğlar başında bir ılıcası olduğıyçün banya derler. Ba‘dehû şehri nehr-i Virbaz ile nehr-i Pileve kenârında bir uzun şehir olduğıyçün Luka, ya‘nî Uzun şehir derler. Ba‘dehû efvâh-ı nâsda tahfîf-i kelâm içün Banyaluka dirler. Ba‘de'l-feth bu şehir Süleymân Hân tahrîri üzre eyâlet-i Bosna'da sancakbeği tahtıdır kim beğinin hâssı taraf-ı pâdişâhîden (---) akçedir ve sancağı hâkinde ze‘âmet (---) ve tîmârı (---) ve alaybeği ve çeribaşı vardır, lâkin şimdi sancağı Bosna vüzerâlarına 153a ilhâk olunup kâ’immakâm hâkimdir. Ancak on bir on iki bin guruş hâsıl olur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 152b–153a ·
metinde göster ·
… up berâber geldi kim bir esedî sekiz dirhemden ağır gelir. Andan ma‘lûm ola kim
Banyaluka
kirazı ne kadar iri ve sakîl olur, ammâ lezzetde hoşhor ve âbdâr-ı terdir ve hâ …
Ve memdûhât-ı meyvelerinden eyle ter ve lezîz ve âbdâr ve hoş-güvâr kirazı olur kim Rûm ve Arab u Acem'de nazîri yokdur. Hattâ Melek Ahmed Paşa efendimize bir sepet kiraz getirdiler. Her biri Anadolu'da terzi iğnesi peydâ olan Mudurnu şehri cevizi kadar {kirazı} vardır. Cümlemiz bu kiraz-ı âbdârlara ta‘accüb edüp birkaç dâne kirazı cümleden intihâb edüp terâzûnun bir keffine bir dâne kiraz ve bir keffine bir esedî koyup berâber geldi kim bir esedî sekiz dirhemden ağır gelir. Andan ma‘lûm ola kim Banyaluka kirazı ne kadar iri ve sakîl olur, ammâ lezzetde hoşhor ve âbdâr-ı terdir ve hâzımü'l-ifrâtdır ve ayvası ve hayevânî elması dahi memdûhdur. Ve kapuska ta‘bîr etdikleri lahanası kazan kadar kelle olup cemî‘i yaprakları güllâç varakı gibi terdir. Hattâ Boşnak kavmi bu lahana içün, "Âh dinum ve îmânum kapuska" deyü şehîd olunca lahana yerler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 153b ·
metinde göster ·
müsellimi tarafından voyvada hâkimü'l-örfdür ve hâkim-i şer‘-i Resûl-i mübîni B …
Hâkimleri var. Evvelâ Bosna eyâletinde Banyaluka müsellimi tarafından voyvada hâkimü'l-örfdür ve hâkim-i şer‘-i Resûl-i mübîni Banyaluka kadısı nâ’ibi hükm eder, ammâ yüz elli akçe pâyesiyle şerîf kazâdır ve nâhiyesi (---) aded ma‘mûr kurâdır ve bir hâkimi dahi kal‘a dizdârıdır ve cümle (---) aded kal‘a neferâtlarıdır ve bir hâkimi dahi muhtesib ağadır ve bir hâkimi dahi cümleden melik Belgradlı Yûsuf Ağa'dır kim bu şehirden hâricde top güllesi ma‘deni var. Mezkûr Yûsuf Ağa anda hâkimdir. (---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 154a ·
metinde göster ·
… a müsellimi tarafından voyvada hâkimü'l-örfdür ve hâkim-i şer‘-i Resûl-i mübîni
Banyaluka
kadısı nâ’ibi hükm eder, ammâ yüz elli akçe pâyesiyle şerîf kazâdır ve nâhiyesi …
Hâkimleri var. Evvelâ Bosna eyâletinde Banyaluka müsellimi tarafından voyvada hâkimü'l-örfdür ve hâkim-i şer‘-i Resûl-i mübîni Banyaluka kadısı nâ’ibi hükm eder, ammâ yüz elli akçe pâyesiyle şerîf kazâdır ve nâhiyesi (---) aded ma‘mûr kurâdır ve bir hâkimi dahi kal‘a dizdârıdır ve cümle (---) aded kal‘a neferâtlarıdır ve bir hâkimi dahi muhtesib ağadır ve bir hâkimi dahi cümleden melik Belgradlı Yûsuf Ağa'dır kim bu şehirden hâricde top güllesi ma‘deni var. Mezkûr Yûsuf Ağa anda hâkimdir. (---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 154a ·
metinde göster ·
… a-i Akhisâr ve kal‘a-i Vinçaz ve kal‘a-i Yayiçse ve kal‘a-i Gölhisâr ve kal‘a-i
Banyaluka
ve kal‘a-i Notyak ve kal‘a-i Travnik ve kal‘a-i Voçets ve kal‘a-i Sarây ve kal‘ …
Kal‘a-i harâb Duna ve kal‘a-i harâb Kelp ve kal‘a-i Akhisâr ve kal‘a-i Vinçaz ve kal‘a-i Yayiçse ve kal‘a-i Gölhisâr ve kal‘a-i Banyaluka ve kal‘a-i Notyak ve kal‘a-i Travnik ve kal‘a-i Voçets ve kal‘a-i Sarây ve kal‘a-i Viseko ve kal‘a-i Vişegrad. Bunlar Sarây sancağı kal‘alarıdır, tamâm. Kal‘a-i Gılana(?) ve kal‘a-i Sokol ve kal‘a-i Serebreniçse ve kal‘a-i Kolşat ve kal‘a-i İzvornik ve kal‘a-i Tuzla ve kal‘a-i Kastel ve kal‘a-i Beline ve kal‘a-i Raça, İzvornik kal‘aları tamâm oldu.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 167b ·
metinde göster ·
… . Bu iki kal‘a bu hakîr sene (---) târîhinde Melek Ahmed Paşa Bosna vâlîsi iken
Banyaluka
şehrinden yetmiş yedi bin guruşluk mâl ile Bihke nâm kal‘amız kapudanını esîrli …
Bu iki kal‘alar birbirlerine yakın olup ikisi de Zirinoğlu'nun hasretü'l-mülûk olan kal‘a-i metînelerinden olup tahtgâh-ı Hersekân-ı segândır. Bu iki kal‘a bu hakîr sene (---) târîhinde Melek Ahmed Paşa Bosna vâlîsi iken Banyaluka şehrinden yetmiş yedi bin guruşluk mâl ile Bihke nâm kal‘amız kapudanını esîrlikden kurtarmak içün Zirinoğlu'na gelüp bu kal‘alarda niçe zamân müsâfir olup murâd [u] merâmımız üzre seyr [ü] temâşâ etmişdik, ammâ şimdiki hâlde Allâhümme âfinâ bu kal‘aların yanlarına varılmayup mâbeynlerinden ubûr ederken birkaç kâfiri dil dutduk. Hemân bu mahalde yetmiş kadar balyemez toplarının sadâları cânib-i şimâlden gelüp zemîn ü âsumân dir dir ditredikde giriftâr olan esîrlerimizden su’âl etdikde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 185b ·
metinde göster ·
… mirâtından: Evvelâ beyâz kirazı ol kadar âbdâr ve hoşhordur kim Bosna diyârında
Banyaluka
şehr[i] kirazından âbdâr ve lezûz(?) âbdârdır kim iki kirazı bir esedî guruş il …
Memdûhât-ı müsmirâtından: Evvelâ beyâz kirazı ol kadar âbdâr ve hoşhordur kim Bosna diyârında Banyaluka şehr[i] kirazından âbdâr ve lezûz(?) âbdârdır kim iki kirazı bir esedî guruş ile denk-â-denk gelmişdir. Ve ne kadar bir âdem kirazın tenâvül etse aslâ ve kat‘â vücûda sıklet vermez. Gâyet serî‘u'l-hazm bir gûne âbdâr beyâz ve hâs gülnarı, ya‘nî kirazı olur.Ve ayvası da memdûhdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 136a ·
metinde göster ·
