… p Alî Kuşcu'yı rasaddan ferâgat etdirirler. Hâlâ ol kuyuyu Sultân Murâd-ı Râbi‘
doldurmak
içün Müftî Yahyâ Efendi'ye bî-nukat,
"Bu rasad kankı diyârda binâ olunursa ol şehre yağı müstevlî olması mukarrerdir" deyü pâdişâha i‘lâm edüp Alî Kuşcu'yı rasaddan ferâgat etdirirler. Hâlâ ol kuyuyu Sultân Murâd-ı Râbi‘ doldurmak içün Müftî Yahyâ Efendi'ye bî-nukat,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS I 133a ·
metinde göster ·
Bir yerden varılacak yerleri yokdur, ammâ Hanya cânibindeki kayalardan bu kal‘aya bir şâhbâz ve tüvânâ yiğit el taşı atsa taş erer. Tâ bu mertebe karaya yakın adacıkdır. Kurşum atsa evlâ bi't-tarîk kal‘asında kefereler durmaz, ammâ niçe kemîngâhları vardır, aslâ kefereleri görünmez. Ammâ eğer himmet-i Âl-i Osmân olsa Hanya tarafındaki burundan bu Suda'ya varınca el taşı (...) deryâyı beş on pâre gemi gark edüp doldurmak mümkindir, yâhûd karadan darabât-ı top-ı kûb sademâtıyla bu kal‘acığı hâke berâber münhedim etmek emr-i seheldir, ammâ himmet-i azîm ister. Hattâ sene (---) târîhinde Kapudan Voynık Ahmed Paşa bu kal‘aya donanma-i hümâyûn ile eyi hücûm edüp sarılmış, ammâ emr-i Hudâ şehîd olunca cümle gemiler çekilüp gitdiklerinde kal‘anın fethi müyesser olmayup ilâ hâze'l-ân dest-i küffârda bir sûr-ı limandır. Hudâ-yı Müte‘âl fethin müyesser ede.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 285b ·
metinde göster ·
gerek, zîrâ ileri kubûr-ı şühedâ'da su yokdur. Andan meş‘aller çerâgân olup kıb …
Ba‘dehu Bi’r-i Alî'de salât-ı mağribi edâ edüp nefîrler çalınup Bi’r-i Alî'den cümle tulumları doldurmak gerek, zîrâ ileri kubûr-ı şühedâ'da su yokdur. Andan meş‘aller çerâgân olup kıble cânibine tathîr olmuş yolların iki cânibinde Medîne kurâları içre ubûr ederek Bi’r-i Alî'den öte Mekke şerîfi hükmündedir. Gâyet emn [ü] emândır. Yagı ve bâgî ve dağî Urbân-ı uryân havfi yokdur. Ammâ ordu içindeki akkâm meş‘alciyân ve kavvâs ve sakkâ ve cemmâl haşerâtları hırsızlarından gâyet ihtirâz lâzımdır. Bi’r-i Alî'den cenûba yine taşlı ve bayırlı pâk yerlerdir. Anda o kadar havf olunmaz. Belki içre giderek,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y305a ·
metinde göster ·
… edinse bu cezîrede bir kal‘a binâ olunup Ebûhûr'a varınca deryânın sığ yerlerin
doldurmak
kâbildir. Eyle bir metîn kal‘a olup küffâr limana karîb gelmeğe kâdir olmazdı. …
Ammâ bu limanın şimâlinde bir mîl ba‘îd deryâda bir cezîre vardır, İbrâhîm Paşa fermâniyle hakîr varup ol cezîre üzre limanı muhâfaza içün bir mendirek kal‘ası inşâ olunmasıyçün ahâlî-i Reşîd ve a‘yân-ı İskenderiyye ve kadıları ile mezkûr cezîreye hakîr varup keşf etdik. Deryâdan yigirmi arşın mürtefi‘ bir yalçın kayadır. Cirmi altı yüz adımdır. Ve Ebûhûr kal‘asına Y 330b bir mîl karîb mâbeyne-hümâları dökündü ve sığlık yerlerdir. Mülûk murâd edinse bu cezîrede bir kal‘a binâ olunup Ebûhûr'a varınca deryânın sığ yerlerin doldurmak kâbildir. Eyle bir metîn kal‘a olup küffâr limana karîb gelmeğe kâdir olmazdı. Zîrâ liman-ı azîmdir. Ba‘zı zamân küffâr gelüp Ebûhûr topundan alarka gelüp yatır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y330a–Y330b ·
metinde göster ·
