kol kol cemâ‘at-i kesîreler ile edâ olunurdu. Ammâ evvelki serdârlarda ne tâ‘at …
Ol gün toplar ile yedi yerden kal‘aya rahneler verdiler. Ve Erzurûm sahrâsına şeb [u] rûz nazar ederdim, askerî tâ’ifesinden bir merd metrisinden çıkup kurâlara gitmezlerdi, re‘âyâ vü berâyâlar gürûh gürûh olup askere zahîre getirirlerdi. Andan bildim ki zabt [u] rabt sâhibi serdârdır ve sahrâda bir kurâ ihrâk bi'n-nâr olmazdı ve her şeb cümle çadırlarda Feth-i şerîfler tilâvet olunup ezân-ı Muhammedîler okunup evkât-ı hamseyi kol kol cemâ‘at-i kesîreler ile edâ olunurdu. Ammâ evvelki serdârlarda ne tâ‘at ve ne ibâdât olup cümle kurâları âteşe urup re‘âyâyı kebâb edüp iki üç ayda ancak metrise girüp ma‘a'l-kerâhe bir kaç tüfeng atup yine çadırlarında fısk [u] fücûr ederlerdi ve sâz [ü] söz ve Ermenî avretleri ve oğlanları feryâdında çadırlarda durulmazdı.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS I 66a ·
metinde göster ·
… a‘lçasında bir kırât çamur bulunmazdı, tâ bu mertebe pâk ü pâkîze gezüp evkât-ı
hamseyi
cemâ‘atle edâ ederdi. Sultân Murâd'a
Ve sârbân-ı râh-ı hakîkat Yetmiş Guruş Dede: Budin eyâletinde Şimatorna nâm kal‘a ağasıyken fâtih-i Eğre Sultân Mehemmed ile yedi kıral yedi kerre yüz bin kâfirler ile katl olundukları sâ‘at bu Yetmiş Guruş 114a Dede ricâlü'l-gayb asker içinde kalup küffâra kılıç urup ba‘de'l-feth tabur {cengin} keşf-i râz etdüğiyçün yedi sene lâl olup yedi yıldan sonra "Yetmiş guruş" kelâmından mâ‘adâ bir kelâm bilmeyüp "Yetmiş guruş" deyü feryâd edüp gezerdi. Yine kobçalı çakşırı ve çekirdekli kubâdî Boşnak pabucu ve kaba kabaniçe ve serhadlı kısa dolama geyüp "Yetmiş guruş" diyerek reftâr ederdi. Ammâ garâyib andadır kim Unkapanı semtinin çamuru İslâmbol içre meşhûrdur, ol kesret-i tînde ve ol şitâda gezerken pabucunun üzerine değil na‘lçasında bir kırât çamur bulunmazdı, tâ bu mertebe pâk ü pâkîze gezüp evkât-ı hamseyi cemâ‘atle edâ ederdi. Sultân Murâd'a
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS I 113b–114a ·
metinde göster ·
… bi melermiş kim aslâ sâ‘at-i hareketinden tehallüf etmeyüp her melemesi evkât-ı
hamseyi
ayân u beyân edermiş. Bundan gayrı niçe bin menâkıbı vardır. Ve cümle Bektâşiyâ …
Koyun Baba lakabıyla mülakkab olmalarının sebeb-i künyesi: Hacı Bektâş-ı Velî ile Horâsân'dan tâ Rûm'a gelince şeb [u] rûz yigirmi dörd sâ‘atde birer kerre koyun gibi melermiş kim aslâ sâ‘at-i hareketinden tehallüf etmeyüp her melemesi evkât-ı hamseyi ayân u beyân edermiş. Bundan gayrı niçe bin menâkıbı vardır. Ve cümle Bektâşiyân beyne'l-halk mezmûmlardır, ammâ bu Koyun Baba fukarâları koyun, kuzu gibi meler halîm ve selîm ve halûk, terk-i tecrîd ve ârif-i billah ve ehl-i sünnet ve'l-cemâ‘a musallî abdullahları vardır. Hulâsa-i kelâm çok seyâhatimiz yokdur derler. Ammâ Rûm u Arab u Acem'de böyle âsitâne-i azîm yokdur. Ve cisr başında,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS II 280a ·
metinde göster ·
… rruh hazretlerinin hulefâlarından mecâzibûn sultândan ulu kimesne imiş. Evkât-ı
hamseyi
Erzurûm'da Ebû İshâk Sultân ile kılup yine bunda savma‘asında bulunurmuş kim bu …
Ziyâret-i Kozlu Baba: Ebû İshâk Kâzrûnî kuddise sırruh hazretlerinin hulefâlarından mecâzibûn sultândan ulu kimesne imiş. Evkât-ı hamseyi Erzurûm'da Ebû İshâk Sultân ile kılup yine bunda savma‘asında bulunurmuş kim bu mahal ile Erzurûm mâbeyni dörd menzil yerdir. Netîce keşf ü kerâmetleri âşikâre olmuş erdir. Otuz üç dâne kozdan bir tesbîhi var imiş. Dâ’imâ boynunda taşırmış. Anıniçün Kozlu Baba derler. Bir bî-evkâf tekyeciğinde künc-i anâda genc-i gınâ sâhibi fukarâları vardır. Andan yine şimâle (---) sâ‘atde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 16a ·
metinde göster ·
… nâ-yı azîmdir. Ve bu hânkâh Hasan Paşa câmi‘ine muttasıl olmağile hemân evkât-ı
hamseyi
edâ eden cümle ahbâb [u] dostân bu tekyeye gelüp zevk u şevkler edüp mağz-ı Kur …
Bir âsitâne-i Âl-i Abâ'dır. Cümle imârâtı serâpâ kurşum örtülü kârgîr binâ-yı azîmdir. Ve bu hânkâh Hasan Paşa câmi‘ine muttasıl olmağile hemân evkât-ı hamseyi edâ eden cümle ahbâb [u] dostân bu tekyeye gelüp zevk u şevkler edüp mağz-ı Kur’ân olan Mesnevî-i Şerîf kitâbın tilâvet ederler, zîrâ bu şehrin cümle halkı abdâl-meşreb Fârisî-hân pîr ü cüvânân âdemlerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 68a ·
metinde göster ·
edâdan sonra salât-ı ebvâbeyni ve teheccüd ve işrâk duhâ namâzların sefer ve (s …
Hattâ alâ mâ-farazallâh evkât-ı hamseyi edâdan sonra salât-ı ebvâbeyni ve teheccüd ve işrâk duhâ namâzların sefer ve (sefer ve) hazarda terk etmeyüp âbdestsiz bir kademe kadem basmamışdır. Ve bî-vudû‘ ata süvâr olmamışdır. Ve'l-hâsıl salâh hâli hâlâ aded-i meşâyihlerinde yokdur. Hudâ’nın hıfz [u] emânında olup böyle şehzâde-i cüvân-bahta taht-ı Âl-i Cingiz’i cenâb-ı Bârî müyesser ede, âmîn ve yâ Mu‘în.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 129b ·
metinde göster ·
… yd-ı adhânın üç gün üç gecesinde niçe yüz bin huccâc bu câmi‘-i Hayf'da evkât-ı
hamseyi
edâ ederler. İki yüzden mütecâviz e’imme ve hutebâları ve meşâyihi ve mü’ezzinâ …
Ve bu câmi‘in yanında makâm-ı Hazret-i Alî Mîne bâzârına geldikde bunda meks edüp Düldül'ün bağladuğı mahal nümâyândır. Ve ıyd-ı adhânın üç gün üç gecesinde niçe yüz bin huccâc bu câmi‘-i Hayf'da evkât-ı hamseyi edâ ederler. İki yüzden mütecâviz e’imme ve hutebâları ve meşâyihi ve mü’ezzinân huddâmları vardır, ve's-selâm. Ve bu câmi‘in hareminin sol tarafı köşesinde dağa on adım karîb,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y326a ·
metinde göster ·
… âbâdın nâzırı Mısır yeniçeri ağaları olduğundan metîn evkâfı vardır. Ve evkât-ı
hamseyi
yeniçeri ağası bunda edâ etdüğinden gâyet pâk ve ma‘mûrdur. Hafızakellâhu ta‘âl …
Bu câmi‘-i rûşen-âbâdın nâzırı Mısır yeniçeri ağaları olduğundan metîn evkâfı vardır. Ve evkât-ı hamseyi yeniçeri ağası bunda edâ etdüğinden gâyet pâk ve ma‘mûrdur. Hafızakellâhu ta‘âlâ.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y102b ·
metinde göster ·
anda edâ edüp on beş gün on beş gecede üç hatm-i şerîf Y 287a tilâvet edüp sa …
Hamd-i Hudâ bu hakîr ziyâret edüp evkât-ı hamseyi anda edâ edüp on beş gün on beş gecede üç hatm-i şerîf Y 287a tilâvet edüp savâbın rûh-ı şerîflerine hibe eyleyüp hamd-i Hudâ takarrüb kesb eyledik.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y286b–Y287a ·
metinde göster ·
edâ edüp savm [u] haccı dahi edâ ederler. Ve lisânları Arabîdir, ammâ bir gayrı …
Ve halkı cümle müslim Mâlikiyyü'l-mezheb geçinirler; ammâ âyîn-i dîn-i İslâma ri‘âyet edemezler, zîrâ ulemâları yokdur; ammâ salât-ı hamseyi edâ edüp savm [u] haccı dahi edâ ederler. Ve lisânları Arabîdir, ammâ bir gayrı ıstılâhât [u] ibârâtları var, kendülere mahsûs bir lehce-i garîbedir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y442b ·
metinde göster ·
