… ûnları yokdur. Ve kıble kapusunun tarafeyninde yan soffaları vardır. Ammâ taşra
haremi yokdur
ve dahi taşra haremi hayli vâsi‘dir.
Ancak bir kapusu kıbleye nâzırdır. Bu kapudan mihrâba varınca bu câmi‘in tûlu (---) ayakdır arzı (---) ayakdır. İçinde sommâkî ve gayrı gûne sütûnları yokdur. Ve kıble kapusunun tarafeyninde yan soffaları vardır. Ammâ taşra haremi yokdur ve dahi taşra haremi hayli vâsi‘dir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS I 62b ·
metinde göster ·
… zâhir ü bâhirdir. Bu câmi‘in bir kapusu ve bir tabakalı minâresi vardır, lâkin
haremi yokdur
. 224b
Der-sitâyiş-i Câmi‘-i Gâzî Hüdâvendigâr : Ya‘nî Şehîd Murâd Hân-ı Evvel Câmi‘i Bursa şehrinin cânib-i garbında nısf sâ‘at ba‘îd başka kasabadadır kim Eski Kaplıca derler ma‘mûr mahalle-i iremde vâkı‘ olmuş ibret-nümâ bir câmi‘-i zîbâdır. Bir câmi‘ tarzında değil bir şekl-i âhar musanna‘ bir câmi'dir. Mi‘mârı Frenk âdemîsi olmağıla Frenk pesend bir câmi'dir kim aşağısı ibâdethâne, fevkânîsi dâiren-mâdâr medrese hücreleridir. Herkes savma‘asından imâma iktidâ edüp ibâdet ederler. Görmeğe muhtaç bir vâcibü's-seyr câmi‘-i pür-envâr ve câmi‘-i pür-esrâr rûhâniyyetli bir ma‘bed-i kadîmdir. Kıbleden mihrâba tûlu (---) ayakdır, arzı yetmiş ayakdır. Ve (---) müntehâlar ile mebnîdir ve câmi‘ içre Murâd Hân'ın bir doğanı tayerân edüp bir tâk üzre meks eder. Murâd Hân bu doğanı peftere ile ol kadar okuya da‘vet edüp bek gösterüp gelmek ihtimâli olmayup Gâzî Murâd Hân gazâb-âlûd olup "Kaskatı kal" deyince bi-emrillah ol doğan kuşu ol tâk üzre cılkısı ve kündesi ve üzüniyle hâlâ taş olup kalmışdır kim alâ melei'n-nâs zâhir ü bâhirdir. Bu câmi‘in bir kapusu ve bir tabakalı minâresi vardır, lâkin haremi yokdur. 224b
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS II 224a–224b ·
metinde göster ·
… le nüzûl olunur. Lâkin bu câmi‘ çârsû-yı teng mahallinde olmağıla aslâ ve kat‘â
haremi yokdur
. Ve Eski câmi‘i ve Çelebi Efendi câmi‘i ve Kabrancı câmi‘i ve Emîr Çelebi câmi‘ …
Şâh Melik câmi‘i: Cemâ‘at-i 114a kesîreye mâlikdir. Tûlen ve arzen yüz elli ayakdır. Ve bir musanna‘ tarz-ı âhar mermer minberi var kim diyâr-ı İslâm'da misli yokdur. Ve bu câmi‘in iki kapusunun biri sağ cânibinde Derziler içine açılup altı kademe taş nerdübân ile çıkılır. Bir kapusu çârsû içine on kademe nerdübân ile nüzûl olunur. Lâkin bu câmi‘ çârsû-yı teng mahallinde olmağıla aslâ ve kat‘â haremi yokdur. Ve Eski câmi‘i ve Çelebi Efendi câmi‘i ve Kabrancı câmi‘i ve Emîr Çelebi câmi‘i ve Yukarı Çârsû'da kal‘a kapusu önünde Kadı Avn câmi‘inin bâb-ı sa‘âdeti atebe-i âlîsi üzre târîhi böyle merkûmdur:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 113b–114a ·
metinde göster ·
. Ve çârsû-yı bâzâr içinde vâkı‘ olmağıla cemâ‘at-ı kesîresi subh ve mesâ firâvâ …
Andan taşra tarîk-i âm olmağıla haremi yokdur. Ve çârsû-yı bâzâr içinde vâkı‘ olmağıla cemâ‘at-ı kesîresi subh ve mesâ firâvândır. (---)(---) Bir minâresi Üçşerîfelidir. Ve şehr-i Edirne'de bundan ulu rûhâniyyetli câmi‘-i kadîm yokdur. Gerçi bundan evvel Mihal cisri başında Yıldırım Hân câmi‘i vardır ammâ Timur-i bî-nûr hâdisesinde Yıldırım Hân merhûm olup bu Edirne'deki câmi‘i nâ-tamâm kaldıkda onu da bu Çelebi Sultân Mehemmed itmâm edüp savâbın babası Yıldırım Hân rûhuna hîbe etmişdir. Anınçün bu Ulucâmi‘ mukaddem yazıldı.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 151b ·
metinde göster ·
… tân Murâd câmi‘i tarz-ı kadîmdir kim ol kadar vâsi‘ ve musanna‘ değildir. Hattâ
haremi yokdur
. Yol aşrı bir âbdest havzı var. Kösten germâbıyla âbdest alınır. Ve Alaybeği câ …
Ve cümle (---) aded mihrâbdır. Evvelâ Durhanzâde câmi‘i ve çârsû içinde Eski Sultân Murâd câmi‘i tarz-ı kadîmdir kim ol kadar vâsi‘ ve musanna‘ değildir. Hattâ haremi yokdur. Yol aşrı bir âbdest havzı var. Kösten germâbıyla âbdest alınır. Ve Alaybeği câmi‘i (---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---) Bunlardan mâ‘adâ mesâcidlerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 174a ·
metinde göster ·
… ire[mit] örtülü ve bir mevzûn ve serâmed kârgîr minâreli câmi‘-i cedîddir, ammâ
haremi yokdur
, zîrâ teng yere vâki‘ olmuşdur. Ve çârsû-yı bâzârın izdihâmı bunda olmak ile ce …
Evvelâ fâtih-i Varat Köse Alî Paşa câmi‘i, kire[mit] örtülü ve bir mevzûn ve serâmed kârgîr minâreli câmi‘-i cedîddir, ammâ haremi yokdur, zîrâ teng yere vâki‘ olmuşdur. Ve çârsû-yı bâzârın izdihâmı bunda olmak ile cemâ‘ati çokdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 86b ·
metinde göster ·
… -ı musanna‘lar ile müzeyyen olmuş 126b bir mahfil-i münîfdir. Ammâ bu câmi‘in
haremi yokdur
, zîrâ Çürüksu deresi kıble kapusu önünden cereyân eder. Kıble kapusu ve hân kap …
Ammâ bu câmi‘-i kadîm kıble kapusundan tâ mihrâba varınca tûlen yüz on ayakdır ve arzen yetmiş ayakdır. Ve içinde yetmiş aded hüddâmları mevcûddur. Ve derûn-i câmi‘ içre yigirmi aded mişe dırahtlarından amûd-ı müntehâlar üzre kürsîler ve dahi üstünde musanna‘ tarz-ı kadîm sâde tavandır. Bu câmi‘in sağ tarafında hân-ı âlîşânların ibâdethâneleri mahfili var, gümüş kanâdîller ve gûnâ-gûn âvîze-i maslûbât-ı musanna‘lar ile müzeyyen olmuş 126b bir mahfil-i münîfdir. Ammâ bu câmi‘in haremi yokdur, zîrâ Çürüksu deresi kıble kapusu önünden cereyân eder. Kıble kapusu ve hân kapusu ve bir alçak tarz-ı kadîm minâresi ve yemîn [ü] yesârında ve kıble tarafındaki türbe bâğçesine nâzır câmi‘in pencereleri var. Andan,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 126a–126b ·
metinde göster ·
Ve cümle on iki mihrâb cevâmi‘ ve mesâcid-i selâtîn-i mü’minândır. Cümleden Yıldırım Bâyezîd Hân câmi‘i çâr-kûşe dîvâr üzre ve içinde dörd aded kârgîr binâ direk üzre bir acîb ü garîb tahtadan mebnî bir musanna‘ kubbeli câmi‘-i pür-envârdır kim bir müzeyyen ve serâmed minâre-i bâng-ı Muhammedîsi var. Cümle âsâr-ı binâları ve harpüşte tahta binâ kubbesi rusâs-ı hâs-ı nîlgûn ile eyle musanna‘ kurşum örtülüdür kim sihr-i bûkalemûndur. Şeb [u] rûz cemâ‘at-i kesîreye mâlik ma‘bedgâh-ı kadîmdir, ammâ haremi yokdur. Ve bundan gayri dahi câmi‘ yokdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 205b ·
metinde göster ·
… vzûnlu bir ma‘bedgâh-ı beytullâh-ı kadîmdir, ammâ teng mahalde binâ olunmak ile
haremi yokdur
. Ancak kıble kapusu önündeki harem yerinde bir havz-ı imâm-ı Hanefî'si var, mus …
Eski câmi‘; kurşumlu harpüşte tahta kubbeli ve bir serâmed bânghâne-i mevzûnlu bir ma‘bedgâh-ı beytullâh-ı kadîmdir, ammâ teng mahalde binâ olunmak ile haremi yokdur. Ancak kıble kapusu önündeki harem yerinde bir havz-ı imâm-ı Hanefî'si var, musluklarından cümle cemâ‘at âbdest alırlar. Kapusu üzre târîhi budur:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 219a ·
metinde göster ·
… öhret ü ziyneti yokdur. Hemân bir sâde güzeli câmi‘-i dürr-i beyz-âsâdır. Lâkin
haremi yokdur
, zîrâ şehrin makbûl ve dıyk yerinde vâki‘ olmuşdur.
Bu câmi‘ liman ağzında ve iskele başında vâki‘ olmak ile cemâ‘ati firâvân olup câmi‘ altındaki cümle dekâkînleri câmi‘in akâret-i hayrâtlarıdır. Ve bâbâyâne binâ olunup şöhret ü ziyneti yokdur. Hemân bir sâde güzeli câmi‘-i dürr-i beyz-âsâdır. Lâkin haremi yokdur, zîrâ şehrin makbûl ve dıyk yerinde vâki‘ olmuşdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 314a ·
metinde göster ·
… yigirmi bin âdem alır. Ve serâpâ kârgîr binâdır ve cümle kurşum örtülüdür. Ammâ
haremi yokdur
, ancak kıble kapusundan taşra taş nerdübânın iki cânibinde yan soffaları vardır …
Ve hâlâ cümle otuz iki mihrâbdır. On biri cum‘adır. Mâ‘adâsı zâviyelerdir. Evvelâ cümleden mükellef ü müzeyyen ve cemâ‘at-i kesîreye mâlik Ulu câmi‘ Yıldırım Bâyezîd Hân ibn Gâzî Hudâvendigâr binâsıdır, ammâ itmâmı Şehzâde Mûsâ Çelebi ibn Yıldırım Hân'ındır. Ba‘dehu Süleymân Hân bedest-i Mi‘mâr Sinân müceddeden ta‘mîr etdi. Tûlen yüz seksen kademe ve arzen toksan ayakdır. Ve iki yan kapu ve bir kıble kapusu var. Beşer kademe taş nerdübân ile çıkılır. Ve derûn-ı câmi‘de cümle elli yedi çam direkleri üzre harpüşte tavan kubbedir. Ve iki cânibinde yan soffaları üzre bir kat tabakalar var, cemâ‘at-i kesîre oldukda yukaruda ibâdet ederler. Tâ mihrâba varınca iki tarafı böyle tabakadır. Bu tabakaların fevkinde ve tahtında cümle altmış dörd demirli pençerelerdir. Mihrâbı ve minberi ol kadar musanna‘ değildir, tarz-ı kadîmdir. El-hâsıl bu şehirde bundan büyük selâtîn câmi‘ yokdur. Hîn-i izdihâmda yigirmi bin âdem alır. Ve serâpâ kârgîr binâdır ve cümle kurşum örtülüdür. Ammâ haremi yokdur, ancak kıble kapusundan taşra taş nerdübânın iki cânibinde yan soffaları vardır. Ve sol tarafda bir minâresi var.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y10b ·
metinde göster ·
… Arab câmi‘i ve kal‘a altında Ulu câmi‘ gâyet atîkdir ve toprak örtülüdür. Lâkin
haremi yokdur
ve iki kapusu ve bir minâresi vardır. Ve Keçebâzârı câmi‘i. Bunlardan mâ‘adâ me …
Ve Kara câmi‘ kiremitlidir. Ve Atbâzârı câmi‘i ve Abdurrahîm Efendi câmi‘i ve Arab câmi‘i ve kal‘a altında Ulu câmi‘ gâyet atîkdir ve toprak örtülüdür. Lâkin haremi yokdur ve iki kapusu ve bir minâresi vardır. Ve Keçebâzârı câmi‘i. Bunlardan mâ‘adâ mesâcidlerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y16a ·
metinde göster ·
… errih kurşum ile mestûr bir câmi‘i pür-nûrdur. Ammâ teng mahalde vâki‘ olmağile
haremi yokdur
. Ve çârsû içinde âbdest havuzu vardır. Cânib-i erba‘asında uyûnları cereyân edü …
Gûyiyâ bir beyâz incüye benzer bir câmi‘-i münevver ve musanna‘ müferrih kurşum ile mestûr bir câmi‘i pür-nûrdur. Ammâ teng mahalde vâki‘ olmağile haremi yokdur. Ve çârsû içinde âbdest havuzu vardır. Cânib-i erba‘asında uyûnları cereyân edüp def‘-i atşân ve tecdîd-i vuzû‘ ile ibâdet-i Sübhân ederler. Bir hûb nâbı vardır. Ve
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y45b ·
metinde göster ·
… â dükkânlar ve mahzenlerdir. Ve bir musanna‘ kârgîr minâresi vardır. Bunun dahi
haremi yokdur
. Andan limanın karşu tarafında Yeni bâzâr başında,
Bu dahi Bıyıklıoğlu câmi‘i gibi nerdübânlar ile çıkılır. Tahtânîsi serâpâ dükkânlar ve mahzenlerdir. Ve bir musanna‘ kârgîr minâresi vardır. Bunun dahi haremi yokdur. Andan limanın karşu tarafında Yeni bâzâr başında,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y45b ·
metinde göster ·
… taş nerdübân ile urûc olunur câmi‘-i ra‘nâdır. Ammâ fevkânî olmağile bunun dahi
haremi yokdur
. Tahtânîsi sâfî kârgîr kemerli dükkânlardır ve tarîk-ı âmdır ve kappân ve mahze …
Ahmed Ağa câmi‘i: Henüz nev-binâ bir câmi‘-i cihân-nümâ bir fevkânî cedîd binâ câmi‘-i zîbâdır kim İzmir şehrinde gûyâ kasr-ı Hazret-i Süleymân-ı zamân olmuşdur. Buna dahi yigirmi kademe taş nerdübân ile urûc olunur câmi‘-i ra‘nâdır. Ammâ fevkânî olmağile bunun dahi haremi yokdur. Tahtânîsi sâfî kârgîr kemerli dükkânlardır ve tarîk-ı âmdır ve kappân ve mahzenlerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y45b ·
metinde göster ·
… hi taşra soffalarında vardır. Ve leb-i deryâda teng mahalde olmağile bunun dahi
haremi yokdur
. Ammâ câmi‘ ile kal‘a kapusu önünde mâbeyne-hümâda câmi‘in bir âbdest havuzu va …
Bu câmi‘in üç mihrâbı olmasının aslı üc sâhibü'l-hayrât birer mihrâblı câmi‘ edüp ilhâk etdikleriçün üç mihrâblıdır. Ve iki mihrâb dahi taşra soffalarında vardır. Ve leb-i deryâda teng mahalde olmağile bunun dahi haremi yokdur. Ammâ câmi‘ ile kal‘a kapusu önünde mâbeyne-hümâda câmi‘in bir âbdest havuzu var, şâzrevânı revân olmadadır ve üstü kurşum örtülü maksûre-vâr bir havz-ı mâ-i hoşgüvârdır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y46a ·
metinde göster ·
… termîm edüp dürr-i beyz-âsâ münevver olup serâpâ kurşum ile pûşîde etmiş. Lâkin
haremi yokdur
. Şâhrâh üzre vâki‘ olmağile teng mahaldedir. Ammâ taşra soffaları vardır. Ve mi …
Ve Ulu câmi‘ mâ-tekaddem kiremitli imiş, ba‘dehu Birgili Dervîş Ağa ta‘mîr ü termîm edüp dürr-i beyz-âsâ münevver olup serâpâ kurşum ile pûşîde etmiş. Lâkin haremi yokdur. Şâhrâh üzre vâki‘ olmağile teng mahaldedir. Ammâ taşra soffaları vardır. Ve minâre-i serâmedi câmi‘in solunda vâki‘ olmuşdur. Minâre kapusunun solunda iki âdem kaddi bâlâda bir beyâz mermer-i hâm üzre târîhi budur:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y80b ·
metinde göster ·
… r, kurşumlu câmi‘-i nev-binâ ve ibâdethâne-i zîbâdır. Ammâ çârsû içre olmak ile
haremi yokdur
. Lâkin taşra soffaları altı amûd-ı müntehâ üzre beş kubbe-i âlîdir ve bir minâr …
Ve bu varoşun imâretlerinden Dervîş Ağa câmi‘i, kârgîr binâ kubbe-i ra‘nâdır, kurşumlu câmi‘-i nev-binâ ve ibâdethâne-i zîbâdır. Ammâ çârsû içre olmak ile haremi yokdur. Lâkin taşra soffaları altı amûd-ı müntehâ üzre beş kubbe-i âlîdir ve bir minâre-i serâmedi vardır. Ve kıble kapusu üzre bu manzûm târîh tahrîr olunmuşdur:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y86b ·
metinde göster ·
… rgîr minâreli ve kiremit ile mestûr levha tavanlı sehel fevkânî câmi‘dir. Lâkin
haremi yokdur
. Ve kıble kapusuna beş kademe taş nerdübân ile su‘ûd olunur. Cemâ‘ati bî-had câ …
Ve bu şehir cümle on iki mihrâbdır. Cümleden çârsû içinde Eski câmi‘ kârgîr minâreli ve kiremit ile mestûr levha tavanlı sehel fevkânî câmi‘dir. Lâkin haremi yokdur. Ve kıble kapusuna beş kademe taş nerdübân ile su‘ûd olunur. Cemâ‘ati bî-had câmi‘-i ma‘bedhânedir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y91a ·
metinde göster ·
… oprak örtülüdür. Ve kıble kapusu on üç ayak nerdübân ile çıkılır. Ve bu tarafda
haremi yokdur
. Ancak yol aşırı tabbâğhâne içinde bir âbdest havuzu var üstü kubbe örtülüdür.
Ve cümle on bir mahalledir ve cümle yetmiş mihrâbdır. Ammâ cümleden cemâ‘at-i kesîreye mâlik tabbâğhâne kurbundaki Eski câmi‘ tarz-ı kadîm toprak örtülüdür. Ve kıble kapusu on üç ayak nerdübân ile çıkılır. Ve bu tarafda haremi yokdur. Ancak yol aşırı tabbâğhâne içinde bir âbdest havuzu var üstü kubbe örtülüdür.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y98b ·
metinde göster ·
. Cânib-i erba‘ası şâhrâhdır. Ve bu câmi‘in Y 119b üstü serâpâ kurşum örtülüdü …
Ve câmi‘in haremi yokdur. Cânib-i erba‘ası şâhrâhdır. Ve bu câmi‘in Y 119b üstü serâpâ kurşum örtülüdür. Bârân-ı rahmetden cereyân eden âb-ı zülâl cümlesi yollar ile altındaki sarnıclara cem‘ olup mâh-ı Temmûz'da cemî‘i Rodos halkı nûş edüp def‘-i atşân ederler. El-hâsıl bu câmi‘ fukarâların Kâ‘besidir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y119a–Y119b ·
metinde göster ·
… r. Ve çârsûya nâzır taş nerdübân ile çıkılır bir kapusu vardır. Ammâ bu makâmın
haremi yokdur
ve ziyâretgâh-ı kadîmdir.
Ve çârsû içinde cisr başında Hazret-i Dânyâl {Atâ'dan ve Bahr-i Ma‘ârif mecmû‘asından Fârisî Ashâb-ı Kehf yazıla} İlm-i remil ile mu‘cizeleri zâhir u bâhir idi, salavâtullâhi aleyhi ve selâme. Bu ulu âsitânede bir kubbe-i nûr-ı münevver içinde merkad-i pür-envârları vardır. Ve cânib-i erba‘aları demir şebekedir. Eyle rûhâniyyet vardır kim âdem mebhût [u] mütehayyir olduğundan ma‘lûmdur kim ol âsitâne kabr-i Resûlullâhdır. Ve kurbunda mescidi kabr-i şerîfe muttasıldır. Ve çârsûya nâzır taş nerdübân ile çıkılır bir kapusu vardır. Ammâ bu makâmın haremi yokdur ve ziyâretgâh-ı kadîmdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y153b ·
metinde göster ·
… e minbereynin medhinde lisân kâsırdır. Lâkin bu câmi‘ teng yerde vâki‘ olmağile
haremi yokdur
. Ammâ câmi‘ kapusu üzre bu târîh tektîb olunmuşdur. Târîh:
Sultân Îsâ câmi‘i: Nakş-i bûkalemûn sihr-i i‘câz bir musanna‘ câmi‘-i pür-envârdır. Ve derûn-ı câmi‘in çâr-kûşe dîvârı cümle gûnâ-gûn mermer-i hâm kaplıdır. Ve bir kubbe-i âlîsinin ortası küşâdedir. Bu mahalde bir havuz ve bir fıskıyye üzre âb-ı şâzrevân olup cemâ‘at tecdîd-i vuzû‘ ederler. Ve mihrâb ve minbereynin medhinde lisân kâsırdır. Lâkin bu câmi‘ teng yerde vâki‘ olmağile haremi yokdur. Ammâ câmi‘ kapusu üzre bu târîh tektîb olunmuşdur. Târîh:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y186a ·
metinde göster ·
, zîrâ teng mahalde mebnî olmuşdur. Ve kulle-misâl bir minâresi vardır. Ammâ imâ …
Ve Câmi‘ü'l-bahr. Bunun dahi cemâ‘ati çokdur, zîrâ leb-i deryâda ve sûk-ı sultânîde mecma‘ü'n-nâs mahallinde vâki‘ olmağla âşıkân-ı ehl-i salât cem‘ olurlar. Ammâ haremi yokdur, zîrâ teng mahalde mebnî olmuşdur. Ve kulle-misâl bir minâresi vardır. Ammâ imâmı aslâ vazîfe kabûl etmeyüp her şeyden ma‘sûm ve hâfız-ı Kelâmullâh şeyh Nâsır Efendi'dir. Kibâr-ı evliyâdan olduğuna şübhe yokdur. Halkdan münzevî bir kimesnedir. Hamd-i Hudâ dest-i şerîfin bûs edüp du‘â-yı hayırları ile behredâr olduk.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y194a ·
metinde göster ·
, ancak taşra soffası vardır. Ve câmi‘ içi mermer ve gayri hacer ile döşeli deği …
Ve minâresi alçakdır. Ve haremi yokdur, ancak taşra soffası vardır. Ve câmi‘ içi mermer ve gayri hacer ile döşeli değildir, hemân Ravza-i şerîf haremi gibi hurde kara çakıl taşı ile döşelidir. Âdem pâ-bürehne üzerine bassa huzûr ile basamaz. şöyle dökülüp yapılmışdır. Ve gayri câmi‘ler gibi müzeyyen değildir, sâde güzelidir. Bir kez ibâdet edenin du‘âsı müstecâbdır. Zîrâ Hazret-i Risâlet eyle du‘â eylemişdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y293b ·
metinde göster ·
… var. Biri sağ tarafda âbdesthâne kapusudur, ammâ tarîk-ı âm üzre vâki‘ olmağile
haremi yokdur
. Ve kıble kapusu şâhrâha açılur. Bu kapunun yemîn ü yesârındaki celî hatlar bud …
Ve mihrâb [u] minberi gâyet musanna‘dır. Ve iki kapusu var. Biri sağ tarafda âbdesthâne kapusudur, ammâ tarîk-ı âm üzre vâki‘ olmağile haremi yokdur. Ve kıble kapusu şâhrâha açılur. Bu kapunun yemîn ü yesârındaki celî hatlar budur:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y94a ·
metinde göster ·
… 'da Süleymâniyye câmi‘inde ola. Lâkin bu câmi‘ teng mahalde vâki‘ olmağile aslâ
haremi yokdur
. Gûyâ bir kasr-ı âlîdir.
Ve bu câmi‘in cânib-i erba‘ası cümle toloz kemer Y 96b kubbelerdir, aslâ amûdlar yokdur. Ve gûnâ-gûn zî-kıymet âvîzeler ile müzeyyendir. Ve sûk-ı sultânîye nâzır pençereleri üzre sihr-i i‘câz hurde kuş gözü câmları var kim güneş pertev urdukca câmi‘in içi nûrun alâ-nûr olur. Bu câmların misli İslâmbol'da Süleymâniyye câmi‘inde ola. Lâkin bu câmi‘ teng mahalde vâki‘ olmağile aslâ haremi yokdur. Gûyâ bir kasr-ı âlîdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y96a–Y96b ·
metinde göster ·
. Ve cümle münakkaşdır. Ve cânib-i erba‘ası birer âdem kaddi bâlâ gûnâ-gûn merme …
Ve bu câmi‘in ortası açıkdır ve haremi yokdur. Ve cümle münakkaşdır. Ve cânib-i erba‘ası birer âdem kaddi bâlâ gûnâ-gûn mermerler kaplıdır. Bu dahi sûk-ı sultânîde vâki‘ olmağile cemâ‘at-i kesîreye [mâlikdir]. Ve üç tabaka bir minâresi vardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y98a ·
metinde göster ·
Altı ayak nerdübân ile fevkânî bir câmi‘-i musanna‘dır, ammâ küçükdür ve
haremi yokdur
. İki tabaka bir ibret-nümâ musanna‘ minâresi vardır. Kıble kapusu meydânında bu …
Altı ayak nerdübân ile fevkânî bir câmi‘-i musanna‘dır, ammâ küçükdür ve haremi yokdur. İki tabaka bir ibret-nümâ musanna‘ minâresi vardır. Kıble kapusu meydânında buğday bâzârıdır. Bu câmi‘ kal‘a dîvârına muttasıldır. Ammâ kömler toprağı kal‘a dîvârın gark edüp bu câmi‘ ahâlîleri mansar harâmîlerinden havf ederler.}
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y99a ·
metinde göster ·
… â‘ati Ervâm kavmidir. Bir kapusu var. Amûdlar üzre sâde münakkaş tavandır. Ammâ
haremi yokdur
, fevkânî olmağile altı altı aded dükkânlardır. Ve bir alçak minâresi vardır. Si …
Altı kademe taş nerdübân ile urûc olunur bir câmi‘-i zîbâdır. Vâ‘ızı ve nâsıhı ve cümle cemâ‘ati Ervâm kavmidir. Bir kapusu var. Amûdlar üzre sâde münakkaş tavandır. Ammâ haremi yokdur, fevkânî olmağile altı altı aded dükkânlardır. Ve bir alçak minâresi vardır. Siğer-i Nebî sâhibi Altıparmak Efendi mihrâbının önünde medfûndur. Ve bu câmi‘in mukâbelesinde sehel aşağı,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y101a ·
metinde göster ·
… sütûnu var. Revzenleri şâhrâha nâzırdır. Mihrâb u minberi sâde güzelidir. Ammâ
haremi yokdur
, teng mahalle vâki‘ olmuşdur. Gerü tarafından halîc-i Mısır cereyân eder.
Ve fevkânî bir câmi‘dir. Bir kapusundan sekiz kademe bir kapusundan on beş kademe nerdübân ile çıkılır, câmi‘-i münevverdir. İçinde sekiz aded sütûnu var. Revzenleri şâhrâha nâzırdır. Mihrâb u minberi sâde güzelidir. Ammâ haremi yokdur, teng mahalle vâki‘ olmuşdur. Gerü tarafından halîc-i Mısır cereyân eder.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y101b ·
metinde göster ·
. Ve İbrâhîm Kethudâ Rûm tarzı bir minâre-i mevzûn etdi kim ta‘bîr olunmaz. Ve b …
Bir küçük câmi‘dir, ammâ Azebler âsitânesinin önünde olmağile cemâ‘ati çokdur, lâkin haremi yokdur. Ve İbrâhîm Kethudâ Rûm tarzı bir minâre-i mevzûn etdi kim ta‘bîr olunmaz. Ve bu câmi‘den yukaru yine kal‘a dîvârı üzre bir atfe içre,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y101b ·
metinde göster ·
… r. Ammâ gâyet latîf ü rûşen ve musanna‘ cemâ‘at-i kesîreye mâlik câmi‘dir. Ammâ
haremi yokdur
, cânib-i erba‘asından yol geçer, bir teng yerde vâki‘ olmuşdur. Ve bu câmi‘den …
Fevkânîdir, altında serâpâ dükkânlar sekiz kademe taş nerdübân ile urûc olunur bir küçük câmi‘dir. Ammâ gâyet latîf ü rûşen ve musanna‘ cemâ‘at-i kesîreye mâlik câmi‘dir. Ammâ haremi yokdur, cânib-i erba‘asından yol geçer, bir teng yerde vâki‘ olmuşdur. Ve bu câmi‘den yukaru Habeşli Mehemmed Kethudâ vekâlesi dibinde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y102b ·
metinde göster ·
. Ve üç tabaka bir minâresi vardır. Ve mezâhib-i erba‘a içün dörd mihrâbı vardır …
Ortası küşâde bir câmi‘dir, haremi yokdur. Ve üç tabaka bir minâresi vardır. Ve mezâhib-i erba‘a içün dörd mihrâbı vardır. Ve minberi haşebdendir. Andan Bâb-ı Hadîd'in iç yüzünde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y103b ·
metinde göster ·
, pençereleri şâhrâha ve halîce nâzırdır. Câmi‘ içinde mahkeme vardır. Ve bir gi …
Fevkânî halîc kenârında şeş sütûn-ı âlî üzre sâfî münakkaş tavandır. Ammâ haremi yokdur, pençereleri şâhrâha ve halîce nâzırdır. Câmi‘ içinde mahkeme vardır. Ve bir gireh gireh füruşka füruşka binâ olunmuş üç tabaka bir minâre-i cihân-nümâdır. Hattâ Şeyh Alî Şümürlisî dâmâdı Kadı Mansûr Efendi bu câmi‘in nâzırı iken ta‘mîr ü termîm edüp bu câmi‘i nûr-ı mahz eyledi. Hakkâ ki şîrîn câmi‘dir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y104a ·
metinde göster ·
… nur fevkânî câmi‘dir, altı cümle dükkânlardır. Ol kadar vâsi‘ câmi‘ değildir ve
haremi yokdur
, zîrâ bir tarafı şehir içinden cereyân eden halîcdir. On iki amûd üzre tavandır …
On bir kademe nerdübân ile urûc olunur fevkânî câmi‘dir, altı cümle dükkânlardır. Ol kadar vâsi‘ câmi‘ değildir ve haremi yokdur, zîrâ bir tarafı şehir içinden cereyân eden halîcdir. On iki amûd üzre tavandır. Ve mihrâbı ve minberi müfîd [ü] muhtasardır. Ve bir musanna‘ üç tabaka minâresi var. Şeyh Şa‘râvî hazretleri bu câmi‘de medfûndur. Y 105a Üç yüz mücelled kitâb te’lîfâtları vardır. Andan halîcin karşu tarafında hemân kenârında,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y104b–Y105a ·
metinde göster ·
… dîvârı elvân hacerler ile kaplı üç tabaka minâreli bir câmi‘-i dilküşâdır, ammâ
haremi yokdur
.
Bir köşe başında fevkânî bir şîrîn ü latîf binâ-yı zîbâ câmi‘dir. Çâr kemer üzre münakkaş tavanlı ve murassa‘ mihrâblı ve mukarnaz haşeb minberli ve bir ibret-nümâ mü’ezzin mahfilli cânib-i erba‘a dîvârı elvân hacerler ile kaplı üç tabaka minâreli bir câmi‘-i dilküşâdır, ammâ haremi yokdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y105a ·
metinde göster ·
… ubbe-i ra‘nâdır kim gûyâ çarh-ı felekden çıkmışdır. Ammâ leb-i Nîl'de olmak ile
haremi yokdur
, ammâ yanında âbdesthâne ve muslukları vardır. Ve Rûm tarzı bir tabaka bir minâ …
Rûm tarzı yekpâre müdevver kârgîr kubbesi rusâs ile mestûr bir câmi‘-i nûrdur. Mihrâbı ve minberi gâyet musanna‘dır. Tûlen ve arzan yüz elli ayakdır. Ve taşra yan soffaları üzre dahi serâpâ kurşum örtülü kubbelerdir. Gerçi Mısır câmi‘leri gibi ruhâm-ı hâm-ı rengâreng ile müzeyyen değil, sâde güzeli bir binâ-yı latîfdir kim hâlâ Mısır mi‘mârları gördüklerinde pesend ederler kim Rûm üstâdları böyle yekpâre kubbe-i azîmi nice ber-karâr etdi, deyü ta‘accüb ederler. Zîrâ Mısır kubbeleri ekseriyyâ santa ağacından müdevver-binâdır yâhûd tavandır yâhûd Cânpûlâdiyye câmi‘i kubbesi gibi arşın taşından küçük kubbelerdir. Ammâ bu Sinân Paşa kubbesi tula-binâ bir müdevver kubbe-i ra‘nâdır kim gûyâ çarh-ı felekden çıkmışdır. Ammâ leb-i Nîl'de olmak ile haremi yokdur, ammâ yanında âbdesthâne ve muslukları vardır. Ve Rûm tarzı bir tabaka bir minâre-i mevzûnu var. Ve mihrâbı önünde gül [ü] gülistân ve nahlistânlı bâğçesi var. Hâlâ evkâf-ı metîn bir câmi‘-i ra‘nâdır. Ve Gülşenî tekyesi önünde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y134b ·
metinde göster ·
Bir musanna‘ türbe ve bir câmi‘-i münevverdir, ammâ
haremi yokdur
. Ve üç tabaka bir serâmed minâresi vardır. Ve bir sebîli ve bir mekteb-i sıbyân …
Bir musanna‘ türbe ve bir câmi‘-i münevverdir, ammâ haremi yokdur. Ve üç tabaka bir serâmed minâresi vardır. Ve bir sebîli ve bir mekteb-i sıbyânı ve medrese ve dârü'l-kurrâsı ve bir imâret-i it‘âm-ı hâss [u] âmı vardır. Ve bir hân-ı müsâfirîn ve bir hân-ı mücâvirîni vardır, kal‘a-misâl bir hân-ı âlîdir, cümle iki yüz hücrelerdir, ammâ mansar havfinden bu hânelerde ehl-i ırz duramaz, cümle fukarâ sâkinlerdir. Ve kırk mikdârı dükkânları var, gâyet ma‘mûr evkâfdır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y137b ·
metinde göster ·
… İki mukarnaz bâbları var, biri mihrâb dîvârında biri gerü kıble kapusudur. Ammâ
haremi yokdur
. Ve bir mümtâz bâlâ üç tabaka minâresi vardır. Nâzırı bu câmi‘i ta‘mîr [ü] term …
Fevkânî onar kademe nerdübân ile çıkılır bir câmi‘dir. Enderûn [u] bîrûnunda amûd yokdur, çâr kemer üzre münakkaş tavandır. Cümle dîvârları rengâreng hacerler kaplıdır. P 208a Ve mihrâbı ruhâmdır ve minberi münakkaş ahşâb çamdır. İki sütûn üzre mü’ezzin maksûresi gâyet şîrînkârlıdır. Ve ferşi ruhâm-ı gûnâ-gûndur. Cümle pençereleri tuçdur. İki mukarnaz bâbları var, biri mihrâb dîvârında biri gerü kıble kapusudur. Ammâ haremi yokdur. Ve bir mümtâz bâlâ üç tabaka minâresi vardır. Nâzırı bu câmi‘i ta‘mîr [ü] termîm edüp kasr-ı huld-i berîn oldu. Ve bu câmi‘in sağ tarafında ayyûka ser çekmiş bir kubbe-i serâmed içinde Sultân Tumanbay bir mermer sandûka içinde medfûndur. Sandûka etrâfında Âyetü'l-kürsî tahrîrinden sonra târîh:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y139a ·
metinde göster ·
… sommâkîden yekpâre bir mücellâ küçük mihrâbı dahi vardır. Ammâ bu câmi‘in aslâ
haremi yokdur
, hemân bir küçük câmi‘dir. Ve bunun şimâlinde yol aşırı tahtânî,
Câmi‘-i Hazret-i Ömer: hîn-i fetihde binâ olunmağın bundan kadîm câmi‘ yokdur. Fevkânî bir küçük câmi‘dir. Ve bir müfîd ü muhtasar minâresi var. Mihrâbının solunda yeşil sommâkîden yekpâre bir mücellâ küçük mihrâbı dahi vardır. Ammâ bu câmi‘in aslâ haremi yokdur, hemân bir küçük câmi‘dir. Ve bunun şimâlinde yol aşırı tahtânî,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y323b ·
metinde göster ·
