… n iki yüz araba mâl-ı ganâ’im ve cebehâne ve yigirmi altı pâre toplar ve yetmiş
hatman ve
kralları oğlu ve cümle on bir bin altmış aded esîrler ve cümle altı bin aded ke …
"Pâdişâhım, dokuz gündür kim Bozcaada fethi donanması müjdesiyle kal‘a-i Özü'ye vardığımın beşinci gece şenliğinde elli bin küffâr bizi kal‘ada 64a kapadup yedi gün yedi gece ceng-i azîm edüp pâdişâhımın kapucubaşılar[ında]n İbrâhîm Ağa, Azağa Bozcaada müjdesin götürürken Melek Ahmed Paşa lalan tarafından kırk sekiz bin asker imdâd ile kapucubaşı ma‘an gelüp ceng-i azîmde bulunup hamd-i Hudâ ol ân cümle küffâr himmet-i pâdişâhîyle kılıçdan geçüp kal‘a düşman elinden halâs olup pâdişâhıma Melek Paşa lalanızın telhîsi üzre bin iki yüz araba mâl-ı ganâ’im ve cebehâne ve yigirmi altı pâre toplar ve yetmiş hatman ve kralları oğlu ve cümle on bir bin altmış aded esîrler ve cümle altı bin aded kelleler hâlâ pâdişâhım huzûruna arabalarla gelmek üzeredir" deyüp mâ-vaka‘ üzre vâki‘-i hâli bir bir takrîr etdiğimden pâdişâh-ı cem-cenâb hazz edüp sürûrundan reftâr edüp güftâr ederek buyurdular kim,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 63b–64a ·
metinde göster ·
… arafı bir vâsi‘ ovaya vâsıl olmuşdur. Bu kal‘anın hâkimi Boğdan Beği tarafından
hatman ve
boyar ve porkalabları üç bin asker-i tarabansa mâlik olup bizim yalı ağası ve K …
Evsâf-ı kal‘a-i bâlâ, ya‘nî Hisâr-ı Seçova: İbtidâ bânîsi Leh Kralı (---) nâm kral-ı dâllindir. Ba‘dehû Boğdan keferesi istîlâ edüp anların destinde kalmışdır. Sebeb-i tesmiyesi oldur kim lisân-ı Boğdan'da Seçva sarp yere derler. Bu kal‘a bir yalçın kaya üzre olmak ile Seçva'dan galat Seçova derler. Hakkâ ki seço üzre gâyet sa‘b ve metîn kal‘adır, ammâ sefer üstü olmak ile içine girüp ne cirimdedir ve ne kadar âsâr-ı binâları vardır görmek müyesser olmadı. Ancak seng-i hârâ üzre seng binâ bir küçük kal‘a-i ra‘nâdır kim diyâr-ı Boğdan'da kal‘a nâmıyla bundan gayrı kal‘a yokdur. Cümlesin sulh içinde Yıldırım Bâyezîd Hân yıkmışdır. Ancak bu kal‘a ol asırda Leh kralı hükmünde olmağın münhedim olmayup sonra Boğdan bu kal‘aya mâlik olmuşdur. Kal‘a-i Hotin'e bir merhale yer karîbdir ve nehr-i Turla aşrı kal‘a-i Rıdvaniçse ve kal‘a-i Kamaniçse'ye iki konak karîb kal‘a-i Seçova'dır. Hakîkatü'l-hâl kıblesi tarafı bir vâsi‘ ovaya vâsıl olmuşdur. Bu kal‘anın hâkimi Boğdan Beği tarafından hatman ve boyar ve porkalabları üç bin asker-i tarabansa mâlik olup bizim yalı ağası ve Kalga Sultân'a arabalar ile me’kûlât [ü] meşrûbât hedâyâlar getirüp kal‘adan yetmiş seksen aded toplar atup şâdumânlar etdi.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 102b ·
metinde göster ·
Sitâyiş-i varoş-ı şehr-i Yaşka: Beğ sarâyının cânib-i şimâline vâki‘ bir düz yerde yigirmi bin saz örtülü odaları mâbeynlerinden yedi yüz aded vâsi‘ pâk kaldırımları balvan tahta döşeli şâhrâhlardır ve kat-ender-kat şindire ve tahta örtülü boyar vamoş ve logofet ve bistiyar ve hatman ve kopar 106a ve gayrı ankâ keferelerin bed-âyîn hâneleridir, ammâ havlılarında bâğ u bâğçeleri gâyet azdır. Ekseriyyâ havlıları kamış ve çit ve sazdır ve bâzergânlarının çoğu kavm-i Laz'dır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 105b–106a ·
metinde göster ·
… hâkimân-ı Eflakân: Evvelâ baş logofet ve vornik-i evvel ve vornik-i sânî ve baş
hatman ve
ikinci hatman ve pustenik ve behranik ve kopar ve ısbatar ve vistiyar ve komsin …
Sitâyiş-i hâkimân-ı Eflakân: Evvelâ baş logofet ve vornik-i evvel ve vornik-i sânî ve baş hatman ve ikinci hatman ve pustenik ve behranik ve kopar ve ısbatar ve vistiyar ve komsin ve zihnigar ve orta logofet ve küçük logofet ve uşar ve şatrar ve kamaraş ve armaş ve ustolnik ve vetah ve kolçar ve medeninkar ve selçar ve darabans baş ve vamoş bu esmâlı zâbitleri gâyet mükellef ü mükemmel ve mülebbes ve pür-silâh mahbûb gulâmlarıyla ubûr ederler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 113a ·
metinde göster ·
… : Evvelâ baş logofet ve vornik-i evvel ve vornik-i sânî ve baş hatman ve ikinci
hatman ve
pustenik ve behranik ve kopar ve ısbatar ve vistiyar ve komsin ve zihnigar ve o …
Sitâyiş-i hâkimân-ı Eflakân: Evvelâ baş logofet ve vornik-i evvel ve vornik-i sânî ve baş hatman ve ikinci hatman ve pustenik ve behranik ve kopar ve ısbatar ve vistiyar ve komsin ve zihnigar ve orta logofet ve küçük logofet ve uşar ve şatrar ve kamaraş ve armaş ve ustolnik ve vetah ve kolçar ve medeninkar ve selçar ve darabans baş ve vamoş bu esmâlı zâbitleri gâyet mükellef ü mükemmel ve mülebbes ve pür-silâh mahbûb gulâmlarıyla ubûr ederler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 113a ·
metinde göster ·
… ve Yanova ve Çanad ve Lipova ve Göle ve Sonlok ve Segedin ve Baçka ve Laşka ve
Hatman ve
Peşte ve Vaç ve Budin'e gelince mezkûr olan cümle serhad kal‘aları ve kurâ vü k …
Ba‘dehu cemî‘i vüzerâ ve mîr-i mîrânlara ve sâ’ir ümerâlara Budin ve Eğre ve Üstürgon ve Ustolni-Belgrad ve Şimatorna ve Kanije ve Seğitvar ve Şikloş ve Kopan ve Kapoşvar ve Peçoy ve Segsâr ve Mihaç ve Valpova ve Ösek ve Pojaga ve Yakova ve Sirem ve Semendire ve Tımışvar ve Arat ve Varat ve Yanova ve Çanad ve Lipova ve Göle ve Sonlok ve Segedin ve Baçka ve Laşka ve Hatman ve Peşte ve Vaç ve Budin'e gelince mezkûr olan cümle serhad kal‘aları ve kurâ vü kasabâtlarına ve cümle Bosna eyâleti sancaklarına kışlalar fermân ve ta‘yîn olunup cümle guzât Budin altından mezkûr sancaklardaki kışlalarına gidüp "Hâzır-bâş durasız" deyü tenbîh [ü] te’kîdler olunup ibtidâ Budin vezîri Sarı Hüseyin Paşa Budin askeriyle kal‘a-i Uyvar'da muhâfız kalmağile Bosna eyâleti askeriyle Bosna vezîri Köse Serdâr Ali Paşa'ya Budin kışla fermân olunup Budin'de âhir-i kâr kalup anda medfûn oldu, rahmetullâhi aleyh.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 136b ·
metinde göster ·
cümle iki yüz Mujik kapudan ve bu kadar bî-hisâb avret ve oğlan ki her biri bir …
Ve cümle iki yüz aded hatman ve cümle iki yüz Mujik kapudan ve bu kadar bî-hisâb avret ve oğlan ki her biri birer meh-veş ve şehzâde-veş gılmânlar ve cümle yigirmi altı bin bikr-i nâ-şüküfte duhter-i pâkîze-ahterler esîr oldu.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 115b ·
metinde göster ·
… ihalkirmen, andan İsfinikirmen, andan Kapusakirmen: Bu on pâre kal‘aların cümle
hatman ve
kapu[d]anları başka başkadır. Ve her biri beşer altışar bin askere mâlik, içler …
Şivakirmen, andan Holokirmen, andan Kupuşakirmen, andan Sonhokirmen, andan Karinakirmen, andan Poloşakirmen, andan Visilokirmen, andan Mihalkirmen, andan İsfinikirmen, andan Kapusakirmen: Bu on pâre kal‘aların cümle hatman ve kapu[d]anları başka başkadır. Ve her biri beşer altışar bin askere mâlik, içlerinde kavm-i Heşdek müselmânları dahi var metîn kal‘alardır. Lâkin küçük kirmenlerdir. İçlerinde birer ikişer kiliseleri ve çârsû-yı bâzârları var. Me’kûlât [ü] meşrûbâtaları balık ve rakı ve bozadır. Gayri meyve sâ’ir me’kûlâtları nâdirdi, ammâ koyunları ve hınzîrları çokdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 180a ·
metinde göster ·
Bu kal‘a dahi nehr-i Ten kenârında Maskov hükmünde iki bin askerli ve başka
hatman ve
kapudanlı çâr-kûşe kal‘adır. Bu kirmende elime bir Kalmık atı girüp atı gemiye …
Bu kal‘a dahi nehr-i Ten kenârında Maskov hükmünde iki bin askerli ve başka hatman ve kapudanlı çâr-kûşe kal‘adır. Bu kirmende elime bir Kalmık atı girüp atı gemiye koyup hıfz etdim, ammâ niçe kerre binmek vâki‘ olup mu‘azzam suları yıldırım gibi yıldırup karşu tarafa çıkardı ve hasmına(?) amân u zamân vermeyüp çatardı. Ve önüne bir handak ve bir dere gelse kendüyi karşu tarafa ceyrân gibi atardı. Hakkâ ki ağırmak küheylân-ı Tatardı. Ve bu mahallerde hamd-i Hudâ hevâlar sehel mu‘tedil olup yüzümüz güldü.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 181a ·
metinde göster ·
Kal‘ası yine ağaçdır, ammâ iç hisârı tula binâ-yı Şeddâdîdir. Başka
hatman ve
başka kapudanı ve on bin aded Mujik askeri vardır, ammâ bu mahallerde kavm-i He …
Kal‘ası yine ağaçdır, ammâ iç hisârı tula binâ-yı Şeddâdîdir. Başka hatman ve başka kapudanı ve on bin aded Mujik askeri vardır, ammâ bu mahallerde kavm-i Heşdek re‘âyâların komazlar, zîrâ "Azak kal‘ası yakın olmak ile firâr edüp Osmânlıya gider" deyü bu mahallere Heşdek müselmânı re‘âyâların komazlar. Mâ-tekaddem bu şehr-i mu‘azzam müslimîn imiş. İlâ hâze'l-ân niçe bin cevâmi‘ ve mesâcid ve hammâmât medârisât imârâtları harâb u yebâb olup yatır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 182b ·
metinde göster ·
