. Ammâ cümleden mükellef ü mükemmel Zâl Paşa câmi‘i bir bâğ-ı İrem içinde iki ta …
Ve cümle (---) mihrâbdır ve (---) hutbedir. Ammâ cümleden mükellef ü mükemmel Zâl Paşa câmi‘i bir bâğ-ı İrem içinde iki tarafı tarîk-i âm bir câmi‘-i rûşendir kim memâlik-i Âl-i Osmân'da vüzerâ câmi‘lerinde böyle bir münevver câmi‘ binâ olunmamışdır kim cümle üç yüz altmış altı câm-ı billûr ile meşhûr-ı âfâk bir câmi‘-i müzeyyendir. Şimâl tarafından haremine (---) kademe taş nerdübân ile urûc olunup altı serâpâ talebe hücreleridir. Cânib-i cenûbunda haremine (---) kademe nerdübân ile su‘ûd olunur. Zîrâ bu câmi‘in bir tarafı mürtefi‘ bayırlı zemîndir. Eğer bu câmi‘in tarz [u] tavrı vaz‘-ı binâsın ma-vaka‘ı üzre tahrîr eylesek bir mücelled olur. Ancak bu câmi‘ içre olan ilm-i mi‘mârî bir câmi‘de yokdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS I 118a ·
metinde göster ·
Ve cümle kırk dörd mahalle ve yetmiş mihrâbdır. (---)
hutbedir
. Cümleden Câmi‘-i Atîk çârsû içinde Sultân Murâd-ı Sânî Câmi‘i, tarz-ı kadîm bi …
Ve cümle kırk dörd mahalle ve yetmiş mihrâbdır. (---) hutbedir. Cümleden Câmi‘-i Atîk çârsû içinde Sultân Murâd-ı Sânî Câmi‘i, tarz-ı kadîm bir minâreli (---) li câmi‘dir. Çârsû içinde olmağıla cemâ‘at-i kesîreye mâlikdir. Ve
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS II 346b ·
metinde göster ·
Ve cümle yigirmi mahalle ve kırk mihrâbdır. Ve cümle on bir
hutbedir
. Evvela Taş kal‘ada Hacı Yûsuf Ağa Câmi‘i havz ve şâzirvânlı ve bir minâreli ve …
Ve cümle yigirmi mahalle ve kırk mihrâbdır. Ve cümle on bir hutbedir. Evvela Taş kal‘ada Hacı Yûsuf Ağa Câmi‘i havz ve şâzirvânlı ve bir minâreli ve rasâs-ı hâs ile mestûr câmi‘-i cedîddir. Ve Eski Câmi‘ dahi kurşumludur. Ve Mahkeme Câmi‘i tahta minârelidir. Ve mahkeme çârsû içindedir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS II 348b ·
metinde göster ·
Kavm-i İslâm binâsıdır, ammâ Allahu a‘lem Selçûkiyân'dan Kılıç Arslan Şâh binâsıdır. Âb [u] hevâsı latîf olduğundan Kılıç Arslan oğlu Ya‘kûb Mirza'yı ve niçe yüz hasta çorluları bu şehre gönderüp ifâkat bulduklarından Çorum nâmıyla müsemmâ bir şehr-i ma‘mûrdur. Ammâ a‘yân-ı ulemâ-yı vilâyet hüsn-i tevcîh edüp "Cûr-ı Rûm"dan galat "Çorum" derler deyü hüsn-i ta‘bîr ederler. Âl-i Dânişmendiyye destine girmişdir. Anlardan sene (---) târîhinde Yıldırım Hân istîlâ eylemişdir. Sivas eyâletinde sancak beği tahtıdır. Beğinin taraf-ı pâdişâhîden hâss-ı hümâyûnı 300.000, ze‘âmet 19 ve timar 310 ve alaybeğisi ve çeribaşısı ve yüz elli akçe kazâdır. Ve (---) nâhiyedir. Senevî kazâsından beş kîse hâsıl olur. Şeyhülislâmı ve nakîbü'l-eşrâfı ve a‘yân [u] eşrâfı ve kal‘a dizdârı ve neferâtları ve kapan emîni ve muhtesibi ve şehir nâ’ibi ve şehir subaşısı vardır. Ve sipâh kethüdâyeri beğine mu‘âdil kerr u fer sâhibi hâkimdir. Ve kapukulu serdârı dahi müte‘azzım âdemler olur. Zîrâ bu Çorum sancâğında askerî tâ’ifesi gâyet çokdur ve eşkıyâ ve zorba yeridir. Hattâ bizim paşayı bu şehre kondurmak istemediler. Mâbeyne muslihîn girüp mahkeme-i şer‘de yâfteler verüp cümle şehr hânelerinde üç gün meks etmek fermân olundu. Bu şehr cümle kırk iki mahalle ve kırk iki mihrâbdır. Ve cümle dörd bin üç yüz bâğlı ve bâğçeli kiremitli ve hâk-i amber-i pâk ile mestûr hâne-i ma‘mûrlardır. Ve cümle tokuz hutbedir. Cümleden ma‘mûr selâtîn-i selef Sultân Murâd Câmi‘i, kurşum kubbeli câmi‘-i rûşendir. Lâkin bir minârelidir. Anı dahi yıldırım urup münhedim etmişdir. {Ammâ Sultân Alâeddîn Câmi‘in Süleymân Hân ta‘mîr etmişdir. Be-dest-i Mi‘mâr Sinân Ağa} Ammâ bu câmi‘ çârsû içinde vâkı‘ olmağıla cemâ‘ati çokdur. Ve Tahılbâzârı Câmi‘i ve Beğ Câmi‘i ve Defterdâr Câmi‘i ve Medrese Câmi‘i ve Ağa Câmi‘i. Ammâ Murâd Hân Câmi‘i'nden mükellef kurşumlu câmi‘ yokdur. Mâ‘adâ mesâcidlerdir. Yeni hammâm gâyet latîfdir. 350b(---)(---)(---) câmi‘ine
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS II 350a–350b ·
metinde göster ·
. Cümleden câmi‘-i azîm ve ma‘bedgâh-ı kadîm Sokullu Mehemmed Paşa câmi‘i, Süley …
Ve cümle altı mahalle ve beş mihrâbdır; üçü hutbedir. Cümleden câmi‘-i azîm ve ma‘bedgâh-ı kadîm Sokullu Mehemmed Paşa câmi‘i, Süleymân Hân-ı Sânî ve Murâd Hân-ı Sâlis üç pâdişâha kırk sene vezâretle ömr-i azîzi güzer eyleyüp dîvân-ı pâdişâhîde bir serhad gâzîsi dâğ-ı derûnundan kurtele bıçağıyla kubbealtında urup şehîd etmişdir ve Mehemmed Paşa vasiyyetiyle kâtil halâs olmuşdur. Bu câmi‘-i zîbâ vezîr-i âkıl [u] dânâ hayrâtıdır. Ammâ vasfında lisân kâsır ve kilk-i cevâhîr-nisâr kâsırdır. Lâkin alâ kadri't-tâka deryâda katre ve güneşde zerre tahrîr edelim:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 107b ·
metinde göster ·
… rk beş toprak örtülü ma‘mûr u müzeyyen hânelerdir. Ve on dörd mihrâbdır. Ve üçü
hutbedir
ve çârsû içinde cemâ‘at-i kesîreye malîk (---) câmi‘i tarz-ı kadîm toprak örtül …
Ve şehri bir vâsi‘ sahrâda on dörd mahalle ve bin üç yüz kırk beş toprak örtülü ma‘mûr u müzeyyen hânelerdir. Ve on dörd mihrâbdır. Ve üçü hutbedir ve çârsû içinde cemâ‘at-i kesîreye malîk (---) câmi‘i tarz-ı kadîm toprak örtülüdür.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y176a ·
metinde göster ·
. Cümleden cemâ‘at-i kesîreye mâlik cânib-i erba‘ası çârşû-yı bâzâr olan Ulu câm …
Ve bu şehir içre cümle otuz yedi mihrâb ve yedi hutbedir. Cümleden cemâ‘at-i kesîreye mâlik cânib-i erba‘ası çârşû-yı bâzâr olan Ulu câmi‘dir. Yan kapudan yan kapuya varınca tûlü yüz elli ayakdır ve arzı yüz yigirmi ayakdır. Mâ-tekaddem bir deyr-i mu‘azzam imiş. Kefere destinde iken gün doğusuna mihrâbları olan hâlâ kapudur. Hâlâ bizim mihrâbımız yan dîvâra vâki‘ olmuşdur kim arzının hükmü kıblemize eyle vâki‘ olmuşdur, zîrâ bu şehrin arzı gayri arza muhâlifdir. Ve mihrâbımız üzre âye[t]: Arapça âyeti ilâ âhirih tahrîr olunmuşdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y190b ·
metinde göster ·
… ahalle ve üç bin bâğ u besâtînli hânelerdir. Ve cümle (---) mihrâbdır. Ve (---)
hutbedir
. Cümleden ma‘mûr u müzeyyen,
Evsâf-ı kasaba-i Sâlihiyye: şâm-ı şerîfin cânib-i garbîsinde cebel-i Kaysûn dâmeninde bir hevâdâr belîde-i ma‘mûredir. şâm'dan nısf sâ‘at sâfî İremezâtü'l-imâd içlerinden güzer edüp Sâlihiyye'ye duhûl olunur. şâm vezîrinin hâssı ve subaşılıkdır. Altı kîse muhâsebesi vardır, yüz âdem ile zabt eder. Ve şâm mollâsının niyâbetidir. Cümle on bir mahalle ve üç bin bâğ u besâtînli hânelerdir. Ve cümle (---) mihrâbdır. Ve (---) hutbedir. Cümleden ma‘mûr u müzeyyen,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y248a ·
metinde göster ·
Ve bu şehir cümle kırk beş mahalledir. Altı bin yedi yüz ma‘mûr [u] âbâdân hâne-i âlîlerdir. Ve cümle üç yüz altmış mihrâbdır ve elli altı hutbedir. Cümleden mükellef ü mükemmel sûk-ı sultânî içre cemâ‘at-ı kesîreye mâlik,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y134a ·
metinde göster ·
Hâlâ cümle tokuz mahalle ve kırk mihrâbdır. On üçü
hutbedir
, cum‘a salâtı edâ olunur. Ve bir kaçı mu‘attaldır, kâşifler evkâfların mîrîye m …
Hâlâ cümle tokuz mahalle ve kırk mihrâbdır. On üçü hutbedir, cum‘a salâtı edâ olunur. Ve bir kaçı mu‘attaldır, kâşifler evkâfların mîrîye muzâf etmeğile harâb olmuşlardır. Ma‘mûr olan câmi‘leri bunlar ki zikr oolunur. Evvelâ şehrin cânib-i şarkîsinde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y298a ·
metinde göster ·
Ve bu şehir cümle şeyhü'l-beled defteri üzre kırk mahalle ve yüz elli mihrâbdır, cum‘a kılınur hutbedir, mâ‘adâ yüz elli mihrâba varınca mesâcidlerdir. Ammâ cümle cevâmi‘lerden kebîr ve cemâ‘at-i kesîreye mâlik,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y345b ·
metinde göster ·
… arı kırk yedi ma‘mûr u mutî‘ beledleri vardır. şehrinde altı aded mihrâb ve üçü
hutbedir
. İskelesindeki câmi‘i fevkânîdir. On dörd sütûn üzre levha tavandır ve üç kapus …
Garbiyye'de Mahalletü'l-Kebîr iskelesidir. Garbiyye zabtında sâhil-i Nîl'de bin üç yüz hâneli iltizâm bir şîrîn ü müzeyyen kasabadır. Ammâ zamân-ı kadîmde şehr-i azîm imiş, Câlût kavminin âsâr-ı binâları zâhirdir. Ve yüz elli akçe kazâdır, Mahalle-i Kebîr kadısına arpalık sadaka olunup nâ’ibi hükm edüp senevî beş kîse hâsıl eder. Nâhiye kurâları kırk yedi ma‘mûr u mutî‘ beledleri vardır. şehrinde altı aded mihrâb ve üçü hutbedir. İskelesindeki câmi‘i fevkânîdir. On dörd sütûn üzre levha tavandır ve üç kapusu ve bir meksûr u münhedim minâresi. Ve bir hânı ve bir hammâmı ve altı kahvesi ve elli aded dükkânları var. Ve yedi sebîli ve on iki mektebi ve Nîl kenârında bir teferrücgâh mahkemesi var.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y355b ·
metinde göster ·
… adar ma‘mûr u müzeyyen sarâyları yokdur. Ve cümle yigirmi altı mihrâbdır, dördü
hutbedir
. Çârsûya karîb bir câmi‘ var, âl-i Abbâsiyân'dan el-Müstekfî Billâh şehre menfî …
Ve şehri Nîl'den ba‘îd bir vâsi‘ fezâda sekiz yüz vâsi‘ hâneli şehirdir. Ammâ ol kadar ma‘mûr u müzeyyen sarâyları yokdur. Ve cümle yigirmi altı mihrâbdır, dördü hutbedir. Çârsûya karîb bir câmi‘ var, âl-i Abbâsiyân'dan el-Müstekfî Billâh şehre menfî iken binâ etmişdir. Gâyet kebîr câmi‘dir, tûlen ve arzan yüzer germe hatvedir ve cümle amûd-ı amelî ve gayrı sütûnları iki yüz aded pâyeler üzre köhne tavandır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y382a ·
metinde göster ·
… d pâymâldir. Lâkin bu şehir ol kadar ma‘mûr değildir. Cümle yigirmi mihrâb, üçü
hutbedir
. Cemâ‘at-i kesîresi çok çârsû içinde câmi‘-i Hazret-i Ebülhaccâc. Ve dekâkînler …
Netîce-i merâm eyle sütûn-ı gülfâm şehr-i Aksureyn'den Mısır'a ve İslâmbol'a gitmişdir. Ve hadden bîrûn sommâkî sütûnlar dahi lâ-yu‘ad pâymâldir. Lâkin bu şehir ol kadar ma‘mûr değildir. Cümle yigirmi mihrâb, üçü hutbedir. Cemâ‘at-i kesîresi çok çârsû içinde câmi‘-i Hazret-i Ebülhaccâc. Ve dekâkînlerinin adedi ma‘lûmum değil, bir esvâk-ı muhtasardır. Hân u hammâmı ve müte‘addid ma‘mûr zâviyeleri ve mekteb-i sıbyânı ve sebîli ve kahvehâneleri vardır. Ve âb [u] havâsı gâyet latîfdir. Ve halkı gâyet fakîrdir. Andan,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y383a ·
metinde göster ·
Ve bu şehir cümle altmış yedi mahalle ve altmış yedi mihrâbdır. (---) hutbedir, mâ‘adâsı (---) varınca evkâfı metîn mesâcidlerdir. Ammâ cümleden cemâ‘at-ı kesîreye mâlik Kâşif sarâyının dibinde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y450b ·
metinde göster ·
… ma‘mûr u müzeyyen kasaba-i şîrîndir. Ve cümle kırk mihrâbdır, ammâ cümle (---)
hutbedir
. Ve cümleden cemâ‘at-ı kesîreye mâlik olan ibâdetgâh-ı kadîm Eski Câmi‘ (---) h …
Ve şehri Nîl kenârında bâğlı ve bâğçeli ve bin hâneli ma‘mûr u müzeyyen kasaba-i şîrîndir. Ve cümle kırk mihrâbdır, ammâ cümle (---) hutbedir. Ve cümleden cemâ‘at-ı kesîreye mâlik olan ibâdetgâh-ı kadîm Eski Câmi‘ (---) hayrâtıdır. Du‘â müstecâb olacak makâmdır, zîrâ bu câmi‘de ziyâretler var. Ve câmi‘-i (---) ve câmi‘-i (---). Mâ‘adâsı mesâcidlerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y450b ·
metinde göster ·
