… yâletine mahsûs bir gûne kavmdir. Başka lehçe ve ıstılâhât-ı ibârâtları vardır.
İnşâallah mahallinde
elfâz-ı tumturaklarıyla tahrîr olunur.
Bir muğlak vezîndir ammâ böyle tahrîr olunmuşdur. El-hâsıl Rûm ve Arab ve Acem'de ve İsfaç ve Leh ve Çek'de kırk bir yıldır seyyâh-ı âlemim böyle bir kal‘a-misâl hân-ı azîm görmedim. İnkırâzu'd-deverân Hudâ âbâdân eyleye. Ammâ bu şehrin âb [u] hevâsı gâyet şiddet-i hâr üzre olduğundan hevâsı sehel sakîlcedir. Germâ hevâ olmağıla ekseriyyâ vasatü'l-hâl olan ricâl [u] nisvân-ı sâhib-isyânları cümle beyâz aba ferrâce giyerler. Ammâ sulehâ-yı ümmetden mazanne-i kerâme kimesneleri vardır. Memdûhâtından şıh abası ve yürük ihrâmı meşhûrdur ve ekseriyyâ halkı yürük tâ’ifesidir kim mâh-ı temmûzda Despot yaylasına çıkarlar, Rûmeli eyâletine mahsûs bir gûne kavmdir. Başka lehçe ve ıstılâhât-ı ibârâtları vardır. İnşâallah mahallinde elfâz-ı tumturaklarıyla tahrîr olunur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 136a ·
metinde göster ·
… demir ma‘âdinleri samakovı, ya‘nî çarhları vardır. Çekiçlerin su çarhları urar.
İnşâallah mahallinde
tavsîf olunur. Ve ekseriyyâ halkı Bulgarca ve Voynıkca ve Sırfca tekellüm ederl …
Memdûhâtından bir şeyi meşhûr değildir. Mahbûb [u] mahbûbesi hod ûlâ bi't-tarîk yokdur. Nisvânları cümle beyâz aba ferrâce giyerler. Halkının ekseriyyâ kârları aba ve ihrâm-bâflık ederler. Ve niçesi âhengerlik ederler. Zîrâ dere ve depelerinde demir ma‘âdinleri samakovı, ya‘nî çarhları vardır. Çekiçlerin su çarhları urar. İnşâallah mahallinde tavsîf olunur. Ve ekseriyyâ halkı Bulgarca ve Voynıkca ve Sırfca tekellüm ederler. Zîrâ lisân-ı Bulgar bu şehirde iştihâr bulmuşdur. 147a Ve ol lisân-ı murdârı ihdâs [u] îcâd eden Lâdika nâm papas bunda mürd olmuşdur. Anınçün bu şehir halkı cümle lisân-ı Bulgarca bilirler. (---)(---)
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 146b–147a ·
metinde göster ·
… ve evvel-bahârda asla geçit vermez. Bu nehre yedi aded enhârlar rîzân olurlar.
İnşâallah mahallinde
esmâlarıyla ve tabî‘atleriyle bu mâ-i zülâller tahrîr olunur, ammâ bu nehr-i Ho …
Nehr-i Hoşâb: Elsine-i nâsda Hoşaf suyu derler. Nehr-i azîmdir kim Temmuz'da ve evvel-bahârda asla geçit vermez. Bu nehre yedi aded enhârlar rîzân olurlar. İnşâallah mahallinde esmâlarıyla ve tabî‘atleriyle bu mâ-i zülâller tahrîr olunur, ammâ bu nehr-i Hoşaf hakkâ ki hoş-âbdır kim âb-ı zülâlden nişân verir. İbtidâ bir kolunun tulû‘u yine Hakkarî dağlarından gelir ve bir fırkası Hoşâb kal‘ası dağlarından gelir ve bir bölüğü Mahmûdî diyârının Abagay ve Karakal‘a kûhlarından gelüp Hakkarî'nin Vastân kal‘asıyla ve anın Erdemid bâğları içinde Van deryâsına rîzân olur. Andan Van kal‘asının şimâli tarafında
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IV 237a ·
metinde göster ·
… muğtenim olmuş kavm-i Pinyaniş'dir. Ol zamândan berü bunlara Gâzîkıran derler.
İnşâallah mahallinde
ülkeleri ve kılâ‘ları ve sâ’ir evsâfları sonra tahrîr olunur. Andan yine cânib- …
{Hikâye-i Pinyanişî:} Hatta bu Pinyaniş kavminin Çolak Mîr Azîz nâm bir beğleri var imiş. Sultân Murâd Hân Revân üzre gelirken Kızılbaş kal‘a-i Revân'a imdâd gönderirken mezkûr Çolak Mîr Azîz Hân Kızılbaş'ın imdâda gidenlerinin Salmas sahrâsında önlerin alup sekiz bin âdemle otuz bin Şâhseven'i dendân-ı tîğdan geçirüp cümle top ve cebehânelerin Van'a gönderüp mâl-ı ganâ’imle muğtenim olmuş kavm-i Pinyaniş'dir. Ol zamândan berü bunlara Gâzîkıran derler. İnşâallah mahallinde ülkeleri ve kılâ‘ları ve sâ’ir evsâfları sonra tahrîr olunur. Andan yine cânib-i şarka,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IV 255a ·
metinde göster ·
