… zele-i azîm olup şehr-i Musul cümle ahâlîsiyle helâk olup şehri harâb olur. Bir
kavilde
Hazret-i Risâlet-penâh rahm-i mâderden müştakk olduğu leyle-i mübârekde Tâk-i K …
Sebeb-i harâbîsi içün bir müverrih eyle tahrîr etmiş kim bu Musul pâdişâhı Âzerbaycân'da Ahlat pâdişâhıyla mâbeynlerine bürûdet hâsıl olup Musul pâdişâhı nâmesinde Ahlat pâdişâhına eyle tahrîr eder kim "Musul şehrimin imârı hakkiyçün sana bir iş ederim ki Buhtunnasr kal‘a-i Sıfet'e ve şehr-i Taberistân ve şehr-i Askalân'a ve Arz-ı Hasan'a etmemiş ola." deyü nâmesin Ahlat pâdişâhına gönderir. Ahlat pâdişâhı da bir alây-ı Dârü'l-Büleh ya‘nî Oğuz kavim kimesneler bir yire gelüp Musul içün bed-du‘â ederler. Bi-emri Hudâ ol gice bir zelzele-i azîm olup şehr-i Musul cümle ahâlîsiyle helâk olup şehri harâb olur. Bir kavilde Hazret-i Risâlet-penâh rahm-i mâderden müştakk olduğu leyle-i mübârekde Tâk-i Kisrâ münhedim olduğu gice "Bu şehr-i Musul da harâb oldu." derler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IV 399a ·
metinde göster ·
Eşkâl-i kal‘a-i Kobilak: Nehr-i Özü kenârında bir yalçın kaya üzre şekl-i murabba‘ şeddadî taş binâ bir küçük kal‘a-i zîbâdır. Cebehâne ve topları vardır. Birkaç deyrleri ve dükkânları vardır. Ve nehr-i Özü kenârının karşu kıble tarafı Kırım vilâyetine gider. On konak Heyhat sahrâsı nihâyeti çöldür âdem âdemî zâd yokdur. Bir kerre Tatar ile sene (---) târîhinde bu on konak çölü bir gecede aşup bu kal‘aları nehb u gâret etdiğimiz cild-i sânîde mestûrdur, nazar oluna. Ve yine bu mahalde nehr-i Özü'nin beri tarafında kıble cânibine on menzilde tâ {kal‘a-i} Bender mukâbiline ve Akkirmân karşusuna ve sekiz konak Özü kal‘asına varınca cümle bu Sarıkamış vilâyetidir ve Rus-ı menhûs lisânı üzre "Zaporoska" demek "Kapu eşiği" demekdir. Bir kavilde "Serhaddin kapu eşiğin bekleyen levendler" demekdir. Bu Kobilak kal‘asından kalkup yine cânib-i kıbleye nehr-i Özü kenârıyla Sarıkamış kâfiri içre (---)(---)(---)(---) kal‘a (---)(---)(---)(---)(---) kal‘a (---)(---)(---) geçüp iki günde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 48b ·
metinde göster ·
ibtidâ binâ eden Tarsûs bin er-Rûm bin el-Bakan(?) bin Sâm bin Nûh'dur. Ba‘dehu …
Mâ-tekaddem Takyanus binâsıdır. {Bir kavilde ibtidâ binâ eden Tarsûs bin er-Rûm bin el-Bakan(?) bin Sâm bin Nûh'dur. Ba‘dehu Reşîd ta‘mîr etdi, derler, rivâyetdir.} Ba‘dehu İşpanya müstevlî olup sene 256 târîhinde Me’mûn Halîfe kuvvet-i bâzûyile feth edüp cümle köhne der [ü] dîvârların müceddeden ta‘mîr ü termîm etmişdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y152a ·
metinde göster ·
Ziyâretgâh-ı Haleb: Evvelâ Ulu câmi‘de Hazret-i Zekeriyyâ aleyhi's-selâm. Be-kavl-i müverrih-i âlem hubût-ı Âdemden sonra beş bin beş yüz seksen senede erre-i Zekeriyyâ'dan geçirüp şehîd etmişlerdir, be-dest-i kavm-i Yahûd-ı cuhûd. Esahh-ı kavilde sinn-i şerîfleri yüz yıla bâliğ idi.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y174a ·
metinde göster ·
"Belî, Hazret-i Âdem'in düşü azup menîsi yere düşdükde Hallâk-ı âlem bir ot hal …
Bir kavilde "Belî, Hazret-i Âdem'in düşü azup menîsi yere düşdükde Hallâk-ı âlem bir ot halk etdi kim hâlâ ol ot Bingöl yaylasında ve Erceyş ve Demâvend [ve] kûh-ı Elburz ve Bursa'da cebel-i Ruhbân misilli yaylalarda âdem sıfatında hâsıl olur, erkekli ve dişili bir otdur, saçı ve sakalı vardır. Pîr [ü] civânı ve merd [ü] zenânı var bir otdur kim aceb sun‘-ı Hudâ'dır. Lisân-ı Arab'da "yebrûhu's-sanem" ve "abdüsselâm" derler. Ba‘zı hukemâ bu otu edviye içün ma‘âcinlere korlar, gâyet mukavvî ahşâbdır. Hazret-i Âdem'in zemîne düşen menîsinden bu giyâh hâsıl olmuşdur. Yohsa Hazret-i şîs değildir" derler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y1b ·
metinde göster ·
… ‘ olundu. İsmine Beytü'l-Ma‘mûr derlerdi. Bir rivâyetde kızıl yâkûtdan idi, bir
kavilde
beyâz incüden idi. Tûfân-ı Nûh'dan evvel Cenâb-ı Bârî yine zemînden cennete ref …
Ba‘dehu Cenâb-ı Bârî Âdem'e üns [ü] ülfet içün Cennet-i Me’vâ'da gördüğü kasırların birin zemîne nâzil etdirüp Mekke yerinde vaz‘ olundu. İsmine Beytü'l-Ma‘mûr derlerdi. Bir rivâyetde kızıl yâkûtdan idi, bir kavilde beyâz incüden idi. Tûfân-ı Nûh'dan evvel Cenâb-ı Bârî yine zemînden cennete ref‘ ederken Hâcerü'l-Esved andan kopup Tûfân suyundan siyâh oldu derler. Bir rivâyetde usâtlar yüzlerin sürmek ile siyâh levn oldu derler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y2a ·
metinde göster ·
… İbn [[(---) (---) (---)]] ibn Tarh(?) ibn Yâfes ibn Nûh aleyhisselâmdır. Ve bir
kavilde
İskender ibn Dârâp ibn Behmen ibn İsfendiyâr'dır. Dârâ [[(---) (---) (---)]]
Ammâ [[(---) (---) (---)]] hakkında bir tevârîhde dahi gördüm. Sedd-i Ye’cûc'u ve Mısır'da İskenderiyye kal‘asın binâ eden İskender-i Zülkarneyn'dir. İbn [[(---) (---) (---)]] ibn Tarh(?) ibn Yâfes ibn Nûh aleyhisselâmdır. Ve bir kavilde İskender ibn Dârâp ibn Behmen ibn İsfendiyâr'dır. Dârâ [[(---) (---) (---)]]
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y11a ·
metinde göster ·
nâme-i dürerbârı Mukavkıs bağrına basup İslâm ile müşerref oldu. Ve Hazret-i Ze …
Rivâyet muhtelif; bir kavilde nâme-i dürerbârı Mukavkıs bağrına basup İslâm ile müşerref oldu. Ve Hazret-i Zennûn ile üç kız ve bir katır ve bir kılıç gönderdiği bâlâda tahrîr olunmuşdur. Beyt:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y13a ·
metinde göster ·
Hazret-i şît'in hâtûnu cennetden gelmiş hûrî olmak ile cennet lisânı, Arabî tek …
Ve bir kavilde Hazret-i şît'in hâtûnu cennetden gelmiş hûrî olmak ile cennet lisânı, Arabî tekellüm ederdi. Âdem oğulları İbrî lisânı tekellüm ederdi, tâ ki lisân-ı Arabî Hazret-i İsmâ‘îl'de şâyi‘ oldu.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y22b ·
metinde göster ·
Cümle on iki bin ahrec ata süvâr olmuş on iki abd-i müşterâsı vardı. Bir kavilde Timur-ı bî-nûru Sultân Ferec bozup mâl-ı ganâyimiyle ve cümle abd-i memlûklarıyla Mısır'a getirüp Y 27b Çerkes ve Abaza ve Gürcî ve Rûs Sultân Ferec'den Mısır'da kaldı, derler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y27a–Y27b ·
metinde göster ·
… yâs'ın sebeb-i tesmiyesi hakkında efvâh-ı nâsda şâyi‘ niçe kaviller vardır. Bir
kavilde
bir pâdişâhın Mikyâs nâmında bir pençe-i âfitâb kızı var idi. Hikmet-i Hudâ ol …
Ümmü'l-kıyâs'ın sebeb-i tesmiyesi hakkında efvâh-ı nâsda şâyi‘ niçe kaviller vardır. Bir kavilde bir pâdişâhın Mikyâs nâmında bir pençe-i âfitâb kızı var idi. Hikmet-i Hudâ ol kız sâhil-i Nîl'de şinâverlik ederken bir timsâh kızı kapup götürdüğü pâdişâha mün‘akis olup pâdişâh âh vâh derken hikmet-i Hudâ ol mahalde kibâr-ı evliyâullâhdan şeyh Ebûbekr-i Batrinî hazretleri bulunup kızın halâsıyçün du‘â edüp bi-emrillâh timsâh kızı sâlimen yine ol mahalle bırağup kız halâs olur. Pâdişâh dahi şâd olup ol mahalle bu kasrı binâ edüp ismini kızın nâmıyla Ümmü'l-kıyâs korlar, sebeb-i tesmiyesi oldur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y162b ·
metinde göster ·
… n Nîtî [Nebatî?] ibn Nu‘mân ibn Târic ibn Yâfes ibn Nûh aleyhisselâmdır. Ve bir
kavilde
İskender ibn Dârâb ibn Behmen ibn İsfendiyâr'dır.
Ve müverrih-i âlem Muhammed bin İshâk kavlince Hazret-i Risâlet-penâh'ın vilâdetinden sekiz yüz seksen iki sene mukaddem İskender-i Kübrâ bu kal‘ayı evvelki binâsından ziyâde tevsî‘ edüp ol kadar ma‘mûr u müzeyyen ve alâyimâtlar ve tılsımâtlar îcâd etdi kim vech-i arzda eyle bir şehr-i azîm binâ olunmamış idi. Cemî‘i elsine-i milel temâşâsına gelirdi. Binâ eden İskender-i Zülkarneyn'dir kim nesebleri İbn Rûmî ibn Nîtî [Nebatî?] ibn Nu‘mân ibn Târic ibn Yâfes ibn Nûh aleyhisselâmdır. Ve bir kavilde İskender ibn Dârâb ibn Behmen ibn İsfendiyâr'dır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y314a ·
metinde göster ·
… âniyân ya‘nî Rûm tâ’ifesi "Bizim pâdişâhımız idi, bin sene mu‘ammer oldu ve bir
kavilde
altı yüz sene mu‘ammer olup Kâf'dan Kâf'a hükm edüp Sedd-i Ye’cûc'u yapdı ve pe …
Ammâ bu İskender hakkında kavm-i Yûnâniyân ya‘nî Rûm tâ’ifesi "Bizim pâdişâhımız idi, bin sene mu‘ammer oldu ve bir kavilde altı yüz sene mu‘ammer olup Kâf'dan Kâf'a hükm edüp Sedd-i Ye’cûc'u yapdı ve peygamberdir" derler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y314a ·
metinde göster ·
… oğullarından Melik Merzibe oğludur, ismi Merzibâ'dır, lakabı İskender'dir. {Bir
kavilde
Buhtunnasır şehr-i Menûf'u harâb etdikden yüz yigirmi sene sonra İskender bin F …
Yâfes oğullarından Melik Merzibe oğludur, ismi Merzibâ'dır, lakabı İskender'dir. {Bir kavilde Buhtunnasır şehr-i Menûf'u harâb etdikden yüz yigirmi sene sonra İskender bin Filîş el-Mahzûnî mâl-ı ganâyim-i Acem ile İskenderiyye'yi binâ etdiğinden İskenderiyye derler. Ammâ bu gûne dörd İskender-i Yûnân gelmişdir, anıniçün Y 314b ihtilâf-ı kesîre vardır. Zîrâ dördü dahi bu İskenderiyye'yi amâr etmişlerdir. Hâlâ herbirinin amâr etdiklerinin târîhleri kulleler üzre mastûrdur.}
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y314a–Y314b ·
metinde göster ·
Bir kavilde Melik Mukavkıs Hazret'in mektûb-ı dürerbârların bağrına basup İslâm ile müşerref olup Hazret'e Düldül nâmında bir katır ve Zülfikâr nâmında bir kılıc ve Mâriye adlu bir câriye ve üç dahi Kabâbıta bintânları cevârîlerinden mefhar-ı mevcûdât hazretlerine Zennûn-ı Mısrî'yi elçi edüp mezkûr hedâyâlar ve nâmeler ile gönderdi. Zennûn Hazret'e hedâyâları verüp cemâl-i bâ-kemâl-i Resûlullâh'ı müşâhede edince İslâm ile müşerref olup Hazret-i Risâlet'e hekîmbaşı oldu.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y315b ·
metinde göster ·
