… bir mahalle Ermeni kefereleridir, ammâ Fireng ve Macar mahalleleri ve balyoz ve
konsolozları
yokdur. Bunlardan mâ‘adâ cümle mahallât-ı müslimînlerdir kim şehrin güzîde âlî …
Cümle bu şehir altmış mahalledir. Nehr-i Sava kenârında üç mahalle Kıbtîlerdir ve üç mahalle nehr-i Tuna kenârında Urûm kefereleridir ve üç mahalle Sırf ve Bulkarlardır ve bir mahalle kal‘a kurbunda Yahûdîler, ammâ yedi cemâ‘at add olunur Cuhûd-ı Karâyîlerdir ve bir mahalle Ermeni kefereleridir, ammâ Fireng ve Macar mahalleleri ve balyoz ve konsolozları yokdur. Bunlardan mâ‘adâ cümle mahallât-ı müslimînlerdir kim şehrin güzîde âlî ve vâsi‘ ve havâdâr ve müferrih küşâde yerlerine cümle ümmet-i Muhammed hânedânları vâki‘dir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 113b ·
metinde göster ·
… -i nasârâ ve gayri benî âdem var ise bu şehirde mevcûd olup Freng balyozları ve
konsolozları
ve çingane beğleri ve yörük beğleri ve niçe gûne ecnâs-ı milel-i mahlûkât vardı …
Ve bu sancağ-ı kazâda Ekmekçizâde Ahmed Paşa'nın tahrîri üzre beş kerre yüz bin aded benî âdem tahrîr olunmuşdur. Hâlâ ol tahrîrden dahi ziyâdedir derler, zîrâ rûz merre furûnlarda fürûht olunan ekmekden ma‘lûmdur kim andan ziyâde benî âdem vardır derler, zîrâ Cenâb-ı Allâh bu edîm-i arzda her ne kadar elsine-i muhtelife sâhibi milel-i nasârâ ve gayri benî âdem var ise bu şehirde mevcûd olup Freng balyozları ve konsolozları ve çingane beğleri ve yörük beğleri ve niçe gûne ecnâs-ı milel-i mahlûkât vardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 228a ·
metinde göster ·
… rı gelüp top şâdımânları edüp Atina hâkimine ve kadıya ve Freng balyozlarına ve
konsolozlara
müjde olup her hâkime vâfir hedâyâlar getirüp şehr-i Atina ganîmet oldu. Hemân …
Andan on sekiz mîlde eyyâm-ı serdmend ile hamd-i Hudâ yine tekrâr menzil-i şehr-i Atina şehrinin Ejder limanına lenger-endâz olduğumuz sâ‘at İşpanya vilâyetinden iki pâre Ciniviz kalyonları gelüp top şâdımânları edüp Atina hâkimine ve kadıya ve Freng balyozlarına ve konsolozlara müjde olup her hâkime vâfir hedâyâlar getirüp şehr-i Atina ganîmet oldu. Hemân hakîr ertesi gün cümle ahbâb ile vedâ‘laşup,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 257b ·
metinde göster ·
… ‘a dizdârı, iki yüz aded merdüm-hisârı, üç aded Freng balyozları, üç aded Freng
konsolozları
ve şehir Rûmlarının portoyorozları vardır kim gâyet mazbût ve ma‘mûr şehirdir.
Ammâ bu Ballıbadra kazâsı üç yüz akçe pâyesiyle şerîf kazâdır. Ve nâhiyesi (---) aded ma‘mûr kurâdır. Sipâh kethudâyeri ve yeniçeri serdârı cümleden melik gümrük emîni, bâcdârı, muhtesibi, şehir kethudâsı, harâc emîni, kapudan ağası, mi‘mârbaşısı, şehir voyvadası, şehir çöplük subaşısı, kal‘a dizdârı, iki yüz aded merdüm-hisârı, üç aded Freng balyozları, üç aded Freng konsolozları ve şehir Rûmlarının portoyorozları vardır kim gâyet mazbût ve ma‘mûr şehirdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 260b ·
metinde göster ·
… k ile Âl-i Osmân sulh iken azîm iskele imiş. Hâlâ yedi kral balyoz Frenkleri ve
konsolozlarının
sarâyları var, ammâ Venedik balyozu yokdur.
Bu kal‘a-i mezkûrun garb tarafı taşrasında cümle iki yüz aded kiremit örtülü ma‘mûr Urûm keferesi evleri var. Kal‘aya aslâ kefereler giremez. Zamân-ı kadîmde Venedik ile Âl-i Osmân sulh iken azîm iskele imiş. Hâlâ yedi kral balyoz Frenkleri ve konsolozlarının sarâyları var, ammâ Venedik balyozu yokdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 263a ·
metinde göster ·
… âtları vardır. Ve Rûm kefereleri üzre portoyorozları vardır, ammâ Freng balyozu
konsolozu
yokdur. Lâkin a‘yân-ı eşrâfı ve ulemâ-yı sulehâsı ve beğ ve beğzâdeler ve paşa …
Ve cümle (---) aded aşağı kal‘a ve yukaru kal‘a neferâtları vardır. Ve Rûm kefereleri üzre portoyorozları vardır, ammâ Freng balyozu konsolozu yokdur. Lâkin a‘yân-ı eşrâfı ve ulemâ-yı sulehâsı ve beğ ve beğzâdeler ve paşa ve paşazâdeler gâyet çokdur, ammâ cümleden mükellef ü mükemmel Maryoloğullarından Abdî Paşa ve Mustafâ Paşa ve Hasan Paşa ve (---)(---)(---)(---)(---) cümleden azîm hânedân sâhibleri olup üçer pâre kadırga ile sefer eşer ikişer tuğlu deryâ kapudanlarıdır kim Akdeniz'de velvele-ârâ olmuş paşa-yı bâ-vakârlardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 279b ·
metinde göster ·
… a ve İzmir ve'l-hâsıl cemî‘i iskelelerinizde dostluk içün bizim birer balyoz ve
konsoloz
ve beğzâdelerimiz otururlar. Bizim dahi bu Kandiye kal‘ası içinde bir beğimiz o …
"Vallâhi evvellerde size bir elçimiz gönderüp, Tamaş dağından ötesi Hanya tarafları sizin olsun, Tamaş dağından beri Kandiye tarafları bizim olsun, demişdik. Geçen sene elçimizi kovup hâlâ Hanya kal‘anız içre elçimiz mahpûsdur. Ammâ şimdi Kandiye'yi size verelim, ammâ sizden ricâ ve temennâmız oldur kim Şibenik'de ve İspilet'de ve Zadra ve Marina ve Ribniçse ve Mandalina ve Kamin nâmân kal‘alarımızda sizin Bosna vezîri tarafından birer gümrük emînleriniz oturup gümrük mâlı tahsîl ederler. Ve sizin dahi cemî‘i bender iskelelerinizde meselâ Mısır İskenderiyyesi'nde ve Akye ve Sayda ve Berut ve Şâm-ı Tarabulus ve Haleb ve İskenderûn, Alanya ve İzmir ve'l-hâsıl cemî‘i iskelelerinizde dostluk içün bizim birer balyoz ve konsoloz ve beğzâdelerimiz otururlar. Bizim dahi bu Kandiye kal‘ası içinde bir beğimiz otursun ve liman kurbunda bir mahalle beğimizin tevâbi‘ât [u] levâhıkâtları sâkin olsunlar. Ve bir ricâmız dahi oldur kim bizim Suda kal‘amız bir cezîre taşlık yerdedir. Aslâ bir zirâ‘at edecek yeri yokdur. Ve ispirlonka adamız Karambusa cezîresimizde dahi eyle zirâ‘at edecek yerler yokdur üçü dahi bî-hâsıl yerlerdir. Sizden ricâmız oldur kim bu zikr etdiğimiz üç pâre adalarımıza Girid adasından anlara karşu yerlerde altışar mîl tûlen ve arzen topraklar verin, zirâ‘at etsinler, sizin dostluğunuzdan kesilmesinler. İşte bir ricâ ve temennâmız budur" deyüp hâmûş-bâş oldular.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 302a ·
metinde göster ·
… ıldan berisin verelim. Ammâ sizin cemî‘i iskelelerinizde bizim balyozlarımız ve
konsoloz
ve koncolozlarımız evvelki gibi otursun ve bizim balyozumuz pâdişâh-ı İslâm dîv …
"N'ola biz de size müselmân esîrlerinin yigirmi yıldan berisin verelim. Ammâ sizin cemî‘i iskelelerinizde bizim balyozlarımız ve konsoloz ve koncolozlarımız evvelki gibi otursun ve bizim balyozumuz pâdişâh-ı İslâm dîvânında Fransa balyozunun üst yanında iskemlede otursun. Cümle iskelelerinizde ve karada olan Haleb'de ve Kudüs'de ve Şâm'da ve cümle yollarınızda papaslarımıza ve bâzergânlarımıza aslâ rencîde-i hâtır olunmasın. Sizin sizde ve bizim bizde kânûn-ı Sultân Süleymân üzre olsun" dediklerinde hemân hakîrin karârı kalmayup,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 303a ·
metinde göster ·
Ve cümle iki aded hânları var. Ba‘zı zamân Venedik Frenginin elçileri ve
konsolozları
gelüp bu hânlara konup bey‘ u şirâ edüp niçe gûne metâ‘lar getirirler.
Ve cümle iki aded hânları var. Ba‘zı zamân Venedik Frenginin elçileri ve konsolozları gelüp bu hânlara konup bey‘ u şirâ edüp niçe gûne metâ‘lar getirirler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 350b ·
metinde göster ·
… îni oturup kırk yük akçe iltizâm tahsîl eder. Venedik kralı tarafından dahi bir
konsoloz
kâfir oturup keferelerin metâ‘ların yazup ol dahi avâ’id [ü] fevâ’idin alır, zî …
Leb-i deryâ-yı 351b körfezde meşhûr-ı âfâk bir Sayada benderidir kim Rûm'da ve Arab u Acem ve Frengistân mellâhânları içre ma‘rûf iskeledir, ammâ çârsû-yı bâzârı ve hammâmı ve imâreti ve câmi‘den bir isr-i âsâr yokdur. Ancak bâzergânlar içün binâ olunmuş mihmânsarâylar ve leb-i deryâda niçe mehâzinleri cümle taşdan kârgîr binâlı hânlardır. Cemî‘i ekâlîm-i seb‘anın seyyâhân-ı berr [ü] bihârları ve tüccârları bu hânlarda ve yukaru Sayada köyünde kefere evlerinde konup cemî‘i eşyâların gümrük hânına koyup gümrük-i pâdişâhî verirler. Taraf-ı pâdişâhîden başka gümrük emîni oturup kırk yük akçe iltizâm tahsîl eder. Venedik kralı tarafından dahi bir konsoloz kâfir oturup keferelerin metâ‘ların yazup ol dahi avâ’id [ü] fevâ’idin alır, zîrâ pek işler iskele-i azîmdir. Yanya'nın ve Tırhala'nın ve Yenişehir'in ve Selânik'in ve Serez'in ve niçe kılâ’ şehirlerin iskelesidir. Ammâ yolları sarpdır, aslâ ve kat‘â yollarında araba işlemez. Hemân cümle kirâ katırları işleyüp tâ Sofya ve Edirne'ye gidüp gelir. Ve bu Sayada iskelesinden cezîre-i Venedik körfezinin bâğ u bâğçeleri ve liman kılâ‘ları cümle nümâyândır kim cenûb tarafında deryâ içinde iki mîl alarka bir cezîre-i âbâdândır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 351a–351b ·
metinde göster ·
… l-i Osmân ile dost olmuş on sekiz kefere kralı vardır. Cümlesinin balyozları ve
konsolozları
vardır. Ve bâzergânları rûy-ı zemînin mahsûlâtların ve cemî‘i diyâr halkının me …
Ve'l-hâsıl Âl-i Osmân'ın kabza-i tasarrufunda iki yüz altmış bender sevâd-ı mu‘azzam iskele vardır kim yük çözülür ve yük bağlanır şehirlerdir. Ammâ İzmir benderi cümleden iştihârlı şehirdir. Zîrâ ekâlîm-i seb‘ada Âl-i Osmân ile dost olmuş on sekiz kefere kralı vardır. Cümlesinin balyozları ve konsolozları vardır. Ve bâzergânları rûy-ı zemînin mahsûlâtların ve cemî‘i diyâr halkının metâ‘ların getirüp beher sene bin gemi gelir ve bin gemi gidüp metâ‘lar bu İzmir şehrinde fürûht olunur. Böyle bir derbend-i calender bender yerdir kim velvele-ârâ iskeledir. Ve Freng-i bedreng gemileri eyle gelirler kim şehr-i İzmir'in nısfı gûyâ Frengistândır. Ve bir kimse bir kâfire bir sille urmağa kim kâdirdir derhâl derbân ve dîdebânlar âdemi der-çember edüp der-ân emân vermeyüp tâ hâkime götürürler, yâ hâkim katl eder, yâhûd kefereler katl edüp na‘ş-ı müslimîni ol ân gâyib eder. Bir cânibi böyle Malta gibi muzlim Frengistân-misâl yerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y47a ·
metinde göster ·
… stân ve gayri diyârlar bu iskeleye muhtâclardır, zîrâ yedi kralın balyozları ve
konsolozları
ve tercemânları bundadır.
Ve iki yüz mikdârı bâğ u bâğçeli tüccâr evleridir. Ammâ ol kadar mükellef değillerdir. Ve bu vilâyet bender şehir olmağile iskelesi gâyet işler. Cümle Frengistân ve gayri diyârlar bu iskeleye muhtâclardır, zîrâ yedi kralın balyozları ve konsolozları ve tercemânları bundadır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y187a ·
metinde göster ·
… ardır. Evvelâ Pirinc hânı ve Küçük hân ve iskele başında Freng hânı yedi kralın
konsolozları
bu hânda sâkin olurlar, kal‘a-misâl bir hân-ı metîndir. İçinde üç yüz kat-ender …
Ve dörd hânı var kim herbiri kal‘a-misâl hânlardır. Evvelâ Pirinc hânı ve Küçük hân ve iskele başında Freng hânı yedi kralın konsolozları bu hânda sâkin olurlar, kal‘a-misâl bir hân-ı metîndir. İçinde üç yüz kat-ender-kat hücrelerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y194a ·
metinde göster ·
… übba‘ elçi ve Portakal tarafından bir balyoz ve İngilis keferesi tarafından bir
konsoloz
ve Kadrî re‘âyâsı tarafından bir Sünnîsi bu kal‘ada kâyimmakâm ile hükm [ü] hük …
Ekseriyyâ ihtilâtları Hind tâ’ifesiyledir. Zîrâ kadîm eyyâmda bu diyâr Hind destinde iken bu kavm-i nârperest Hind'den kalmışdır. İlâ-hâze'l-ân bu kal‘a-i Zeyla‘'da Hindistân tarafından bir elçi ve Yemen tarafı imâmından bir tübba‘ elçi ve Portakal tarafından bir balyoz ve İngilis keferesi tarafından bir konsoloz ve Kadrî re‘âyâsı tarafından bir Sünnîsi bu kal‘ada kâyimmakâm ile hükm [ü] hükûmâtda bulunurlar.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y442b ·
metinde göster ·
