… rı mesdûddur ammâ tarz-ı Rûm câmi‘-i dilküşâ imiş. Ve Câmi‘-i Özdemirzâde, hâlâ
medresedir
; şehrin müftîsi ders takrîr eder.
Ve cümle yetmiş mihrâbdır. Evvelâ Dîv Alî Câmi‘i, kâr-ı kadîmdir. Mâ-takaddem Şâh Tahmas'ın hânı imiş, ammâ sünnî olmağıla bu câmi‘i inşâ etmiş ve taşra varoşda cemâ‘at-i kesîreye mâlik Câmi‘-i Kebîr-i Şâh Safî nitekim tâk-ı kisradan nişân 313a verir bir binâ-yı şîrîndir. Ve hareminde bir şâfi‘î havzı ve şâzirvânı ve etrâfında talebe hücreleri vardır. Ferhâd Paşa Câmi‘i'nin evkâfı olmağıla kapuları mesdûddur ammâ tarz-ı Rûm câmi‘-i dilküşâ imiş. Ve Câmi‘-i Özdemirzâde, hâlâ medresedir; şehrin müftîsi ders takrîr eder.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS II 312b–313a ·
metinde göster ·
. Evvelâ cümleden Kızıl medrese derler bir medrese-i ibretnümâdır kim diyâr-ı İs …
Evsâf-ı dârü't-tedrîs-i tahsîl-i ulûm: Cümle (---) aded medresedir. Evvelâ cümleden Kızıl medrese derler bir medrese-i ibretnümâdır kim diyâr-ı İslâmiyyede eyle bir dâr-ı ulûm ne binâ olunmuşdur veyâ olunur. Timur gördükde engüşt ber-dehen edüp binâsına hayrân kalmışdır. Kal‘a kapusu gibi bir bâb-ı mu‘allâsı var. Gören adamın aklı perîşân olur. Üstâd-ı mermer-bür bu kapunın yemîn ü yesârına ve atabe-i âlîsine ve tâk-i Havernâklarında mermerlere eyle tîşe urup Cenâb-ı Bârî yed-i kudretiyle halk etdüğü cemî‘i şükûfelerin tâbıku'n-na‘l bi'n-na‘l eşkâl-i ezhârâtı bu kapuya nakş edüp eyle kalem-i direfş-i pans urmuş kim gûyâ her bir şükûfe birer gûne-i ter u tâze-i verd-i handân ve benefşe ü ergavân ve sünbül ü reyhân ve islîmîler ve zerrîn müşebbek-i Rûmîlerdir ve yetmiş seksen kat girişme zihları kapunun yemîn ü yesârına eyle nakş eylemiş kim gûyâ her biri nakş-ı Mânî ve Erjeng ve Bihzâd ve Ağa Rızâ ve Frenk Mânî'dir kim her bir tasarrufları birer gûne sihr-i mübîn mertebesi nakş-ı bukalemûn-ı ibret-nümûndur. Kapunun atabe-i ulyâsı üzre târîhi budur:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 75a ·
metinde göster ·
. Her câmi‘de dershâne mukarrerdir, ammâ medrese-i Zuhriyye ve medrese-i Ulucâmi …
Der-ta‘rîf-i dârü't-tedris: Cümle altı aded medresedir. Her câmi‘de dershâne mukarrerdir, ammâ medrese-i Zuhriyye ve medrese-i Ulucâmi‘ ve medrese-i Hâtûniyye cânib-i vakıfdan müderrisleri vardır. Cümlesinde ilm-i hadîs dahi görülür.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 83a ·
metinde göster ·
Bunlardan mâ‘adâ mahalle mesâcidleridir. Ve ancak üç medresedir. Bâyezîd Hân'ın gâyet mükellef kurşum örtülüdür. Ve cümle yigirmi aded mekteb-i sıbyândır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 127a ·
metinde göster ·
… rese-i Çelebi Sultân Mehemmed Hân ve medrese-i Koca Murâd Hân, ma‘mûr ve meşhûr
medresedir
.
Andan medrese-i Yıldırım Hâniyye, evkâf-ı za‘îfdir. Andan medrese-i Mûsâ Çelebi b. Yıldırım Bâyezîd Hân ve medrese-i Çelebi Sultân Mehemmed Hân ve medrese-i Koca Murâd Hân, ma‘mûr ve meşhûr medresedir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 157a ·
metinde göster ·
. (---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---) Ve cümle (---) tekyedir. …
Ve cümle (---) aded medresedir. (---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---) Ve cümle (---) tekyedir. Ve cümle (---) aded mektebdir. (---)(---)(---)(---) Ve cümle (---) aded hândır. (---)(---)(---)(---) Ve cümle (---) hammâmdır. (---)(---)(---) Ve cümle (---) aded dükkândır. (---)(---) Ve cümle (---) aded kiremit örtülü bâğlı ve bâğçeli vâsi‘ serhad evleridir, ammâ kal‘a içinde evleri azdır ve bâğçeleri yokdur, ammâ cebehânesi çokdur ve şâhâne serâmed balyemez topları ve mehterhânesi vardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 33a ·
metinde göster ·
, ammâ talebeleri azdır. Ve cümle üç aded mekteb-i sıbyândır. Ve cümle iki aded …
Ve cümle iki aded medresedir, ammâ talebeleri azdır. Ve cümle üç aded mekteb-i sıbyândır. Ve cümle iki aded tekye-i dervîşândır, ammâ Budin'de dahi Mevlevîhâne tekyesi yokdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 90b ·
metinde göster ·
Ve cümle bir mahalle ve beş mihrâbdır ve cümle iki
medresedir
. Ve cümle üç aded mekteb-i sıbyândır. Ve cümle bir küçük hammâmdır ve cümle bir …
Ve cümle bir mahalle ve beş mihrâbdır ve cümle iki medresedir. Ve cümle üç aded mekteb-i sıbyândır. Ve cümle bir küçük hammâmdır ve cümle bir hândır ve cümle iki aded hânkâh-ı dervîşândır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 176a ·
metinde göster ·
… ve bir uğrın kapusu dahi var. Ve cümle (---) aded dükkândır ve cümle (---) aded
medresedir
ve cümle (---) aded tekye-i dervîşândır ve cümle (---) aded câmi‘-i mü’minândır …
{Sitâyiş-i eşkâl-i varoş-ı Sonlok}: Ve dahi kal‘anın garb tarafında cisr aşırı varoşu dahi çâr-kûşeden tûlânî bir varoş-ı mahbûbdur. Şimâl cânibi ve maşrık tarafı derin handakdır kim içinden nehr-i Zakova cereyân eder. Lâkin nehr-i Tise tarafında ve kal‘aya gidecek semtinde bu varoşun dîvârı yokdur. Ve bu varoşun cümle beş aded tabyaları vardır. Kal‘a-i Hatvan tarafına bir büyük kapusu ve bir uğrın kapusu dahi var. Ve cümle (---) aded dükkândır ve cümle (---) aded medresedir ve cümle (---) aded tekye-i dervîşândır ve cümle (---) aded câmi‘-i mü’minândır. Evvelâ (---) câmi‘i (---)(---) ve cümle (---) aded mekteb-i sıbyândır. Ve cümle (---) aded hammâm-ı dil-sitân. Ve cümle (---) aded hân-ı tüccârândır. Lâkin çeşmeleri yokdur. Cümle nehr-i Tise'den ve nehr-i Zakova'dan nûş ederler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 78a ·
metinde göster ·
… r. Ve âmmeten bin yüz aded toprak örtülü sâde binâ hânedânlardır. Ve hemeten üç
medresedir
. Ve yekûneten yedi mektebdir. Ve barıten üç aded tekyedir. Cem‘aten iki hammâmd …
El-hâsıl bu Taman şehrinin enderûn [u] bîrûnunda cümleten tokuz mihrâbdır. Beşi salât-ı cum‘a edâ olunur cevâmi‘lerdir. Gayrileri ümmeten dörd aded mahalle mesâcidleridir. Ve âmmeten bin yüz aded toprak örtülü sâde binâ hânedânlardır. Ve hemeten üç medresedir. Ve yekûneten yedi mektebdir. Ve barıten üç aded tekyedir. Cem‘aten iki hammâmdır kim kal‘adadır. Ve dükeleten beş aded hâncıklar ve kişkeneklerdir. Bu Tatarşa ıstılâhlı bu kadar imâretleri vardır, ammâ müftî ve nakîbü'l-eşrâfı yokdur. Kal‘a dizdârı ve üç yüz aded merdüm-hisârı ve muhtesib ve emîni ve bâcdârı ve yeniçeri serdârı vardır. Lâkin sipâh kethudâyeriyle gayri hâkimleri yokdur. Ve tarîk-i âmlarında dahi aslâ kaldırımları yokdur. Ve bâğ u bâğçesinin dahi bu cezîrede ve bu şehirde vücûdu yokdur, zîrâ hevâsı gâyet bürûdet üzredir ve suları acıdır. Cümle kuyulara muhtâclardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 145a ·
metinde göster ·
… ile ikisi de cemâ‘at-i kesîrelidir. Ve cümle iki aded mesâciddir. Ve cümle bir
medresedir
ve cümle iki mektebdir. Ve cümle elli aded dükkândır.
Cümle kârgîr kubbeli ve kârgîr minâreli iki aded câmi‘leri çârsû içre olmak ile ikisi de cemâ‘at-i kesîrelidir. Ve cümle iki aded mesâciddir. Ve cümle bir medresedir ve cümle iki mektebdir. Ve cümle elli aded dükkândır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 277b ·
metinde göster ·
… aşa câmi‘i binâ-yı azîmdir. Ve medrese-i İshâk Paşa beyne'l-ulemâ meşhûr-ı âfâk
medresedir
. Ve bir mükellef hânı ve bir hoş-havâ hammâmı cümle İshâk Paşanın ve kurşum ört …
Ve cümle beş mihrâbdır. Cemâ‘at-i kesîreye mâlik çârsû içinde İshâk Paşa câmi‘i binâ-yı azîmdir. Ve medrese-i İshâk Paşa beyne'l-ulemâ meşhûr-ı âfâk medresedir. Ve bir mükellef hânı ve bir hoş-havâ hammâmı cümle İshâk Paşanın ve kurşum örtülü ma‘mûr imâretlerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y5b ·
metinde göster ·
. Cümleden kadîm Ulu câmi‘in sol cânibine muttasıl Germiyanoğlu medresesi müftîl …
Ve yedi medresedir. Cümleden kadîm Ulu câmi‘in sol cânibine muttasıl Germiyanoğlu medresesi müftîlere meşrûta olup ders-i âmmıdır. Yevmiyye bir altun vazîfe-i mu‘ayyenesi vardır. Yıldırım Bâyezid Hânzâde Şehzâde Mûsâ Çelebi pederi Yıldırım Hân'ın Timur ile hâdisesinden sonra mezkûr Mûsâ Çelebi ol asırda halîfe olup bu medreseyi ta‘mîr edüp ve pederinin Ulu câmi‘ini itmâm etdiğiyçün tahrîr olunan Ulu câmi‘e ba‘zıları Mûsâ Çelebi câmi‘i derler, ammâ ibtidâ bânîsi Yıldırım Hân'dır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y11b ·
metinde göster ·
… redir. Ders-i âmı ve talebeleri mevcûddur. Müderrisîn mâbeyninde pâyesi âlî bir
medresedir
. Ve imâreti ve hânları ve cümle imârâtları serâpâ kurşum ile örtülü câmi‘-i bî- …
Gedik Ahmed Paşa Bâyezîd-i Velî câmi‘i (---)(---) anın hayrât [u] hasenâtındandır. Bây u gedâya ni‘meti mebzûl olduğundan [[(---) (---) (---)]] lu yüz elli ayakdır. Arzı seksen Q 9aP 9a kademe ve iki kubbe yan yanadır ve bir musanna‘ tarz-ı kadîm mihrâb ve minberi var kim misli meğer Sinop şehrindeki minber ola. Ve taşra yan soffalarında altı aded sütûn üzre münakkaş latîf kubbelerdir. Ve hareminde âbdest havuzunun cânib-i erba‘asında şecere-i ibret-nümâlar ile müzeyyen bir haremdir kim sâye-i dırahtlardan aslâ güneş te’sîr etmez bir koyah yerdir. Ve bu hareme muttasıl âb [u] hevâsı latîf bir hammâm-ı müferrihi var kim hastalar girse hayât bulur. Ve bir medresesi var yetmiş hücredir. Ders-i âmı ve talebeleri mevcûddur. Müderrisîn mâbeyninde pâyesi âlî bir medresedir. Ve imâreti ve hânları ve cümle imârâtları serâpâ kurşum ile örtülü câmi‘-i bî-bedeldir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y16a ·
metinde göster ·
. Ve Bekmezbâzârı medresesi. Ve Ayn-ı Alî medresesi. Mâ-tekaddem âsitâne-i Bekta …
Ve medrese-i İbrâhîm Çelebi. Bu dahi dâhil medresedir. Ve Bekmezbâzârı medresesi. Ve Ayn-ı Alî medresesi. Mâ-tekaddem âsitâne-i Bektaşiyân idi. Hâlâ hâric medresesi oldu. Ammâ inşâallâh yine tekye olmağa dâhil olur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y36a ·
metinde göster ·
… -i âlîsi kurşum ile mestûr bir câmi‘-i ma‘mûrdur. Ve hareminin cânib-i erba‘ası
medresedir
.
Ve iki yüz dükkândır. Ammâ bezzâzistânı yokdur. Ve bir hammâmı ve bir hânı ve yedi çeşmesi ve yedi mektebi ve bir medresesi ve bir câmi‘i Kapudan Receb Paşa binâsıdır. Cemâ‘ati gâyet çokdur. Kârgîr minâreli ve kubbe-i âlîsi kurşum ile mestûr bir câmi‘-i ma‘mûrdur. Ve hareminin cânib-i erba‘ası medresedir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y71b ·
metinde göster ·
. Ammâ cümleden mükellef ve evkâfı metîn ve lahmiyye ve şem‘iyyesi talebelerine …
Ve cümle on sekiz medresedir. Ammâ cümleden mükellef ve evkâfı metîn ve lahmiyye ve şem‘iyyesi talebelerine dâ’im Ramazân Efendi medresesi ve Üveys Paşa ve Ulu câmi‘ ve Yeni câmi‘ ve Kubbe Mescid medresesi ve Yarbaşı mahallesi medresesi ve Tekye medresesi ve Göllüce mahallesinde iki medrese ve Alî Hân Baba Sultân medresesi. Bunlar ma‘mûr u meşhûr medreselerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y75b ·
metinde göster ·
… edüp hâlâ hücresinde teberrüken ders tilâvet olunur. Ve Hânım Gülüm ki sâhib-i
medresedir
, hâfıze ve müfessire ve muhaddise ve Râbi‘a-i Adeviyye-misâl nesl-i Aydın Bayî' …
Ve bu câmi‘in kıblesi önünde şâhrâh aşırı medrese-i Sultân Hânım Gülüm hayrâtıdır. Kendüleri dahi sâha-i medresede medfûnlardır. Vâcibü's-seyr kân-ı ulemâ bir medrese-i sulehâdır. Birgili Mehemmed Efendi bunda tahsîl-i ulûm edüp hâlâ hücresinde teberrüken ders tilâvet olunur. Ve Hânım Gülüm ki sâhib-i medresedir, hâfıze ve müfessire ve muhaddise ve Râbi‘a-i Adeviyye-misâl nesl-i Aydın Bayî'dir. Bu tahrîr olunan imâretlerden gayri kurşumlu câmi‘ bu kal‘a içre yokdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y86b ·
metinde göster ·
Ve her câmi‘de birer medreseden mâ‘adâ cümle (---)
medresedir
. Ve her birinde birer mescid mukarrerdir ki cemâ‘atle ibâdet olunur. Evvelâ med …
Ve her câmi‘de birer medreseden mâ‘adâ cümle (---) medresedir. Ve her birinde birer mescid mukarrerdir ki cemâ‘atle ibâdet olunur. Evvelâ medrese-i Muhâliyye ve medrese-i (---)(---)(---)(---)(---)(---) Alî Y 163b Neccâr ve medrese-i Tahtalu ve Balı Paşa'nın Şeyh medresesi ve Monlâ Ramazân medresesi ve Tabahâne (---)(---)(---)(---)(---)(---) medresesi (---)(---) meşhûr-ı âfâk hayrât-ı azîm ve evkâf-ı kadîm medreseler bunlardır. Mâ‘adâ onar on beşer hücreli (---)(---)(---)(---)(---)(---) medreselerdir. (---) ve kâ[r]gîr binâ-yı azîmler değildir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y163a–Y163b ·
metinde göster ·
ve bâlâda mastûr olan cevâmi‘-i kebîrlerin elbette birer medresesi mukarrerdir. …
Ve cümle altmış bir medresedir ve bâlâda mastûr olan cevâmi‘-i kebîrlerin elbette birer medresesi mukarrerdir. Tafsîle hâcet yokdur. Ve on yedi dârü'l-hadîs vardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y172a ·
metinde göster ·
… kebîre nâzırdır. Ve ana karîb sarây-ı Sultânî dörd tabaka binâ-yı âlîdir. Hâlâ
medresedir
. Bunda olan sihr-i i‘câz zer ü zîver ve sanâyi‘ât meğer Sahra-i şerîfde ola. Bu …
Ve Bâb-ı Silsilî üzre şerî‘at-i Muhammedî mahkemesi dahi harem-i kebîre nâzırdır. Ve ana karîb sarây-ı Sultânî dörd tabaka binâ-yı âlîdir. Hâlâ medresedir. Bunda olan sihr-i i‘câz zer ü zîver ve sanâyi‘ât meğer Sahra-i şerîfde ola. Bu medresenin cânib-i erba‘ası dîvârlar yeşim ve arakânî ve mermer-i sommâkî seng-i gûnâ-gûn ile kaplıdır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y216b ·
metinde göster ·
… -i azîm Bekke içre ve Harem-i şerîfin cânib-i erba‘asında cümle yüz yetmiş altı
medresedir
.
Ve şehr-i Mekke içre bu büyût-ı âlîler ve sarây-ı vâlîlerden mâ‘adâ ağniyâ ve fukarâ ve zu‘afâ hâneleri cümle kârgîr binâ ve sütûhları kireç ile mestûr (---) hânelerdir. Bunlardan mâ‘adâ şehr-i azîm Bekke içre ve Harem-i şerîfin cânib-i erba‘asında cümle yüz yetmiş altı medresedir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y354b ·
metinde göster ·
… rdur ve başka minâreleri var, anları gören câmi‘ zan eder, ammâ değildir, cümle
medresedir
.
Lâkin hâlâ amârlardan Sultân Hasan ve Sultân Kalavân ve Sultân Sâlih ve Sultân Berkûk ve Sultân Ferec ve Sultân Kayıtbay ve Sultân Çakmak ve Sultân İnal ve Sultân Eşref ve Sultân Seyfeddîn ve Sultân Aybeğ et-Türkmânî ve'l-hâsıl Mısır içinde yüz elli altı selâtîn ve ibnü's-sultân câmi‘leri vardır, cümlesinin birer medresesi hâlâ ma‘mûrdur ve başka minâreleri var, anları gören câmi‘ zan eder, ammâ değildir, cümle medresedir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y106a ·
metinde göster ·
. İç kal‘ada Şeyh Sârî'de câmi‘i olan Tavâşî Süleymân Paşa'nındır. Yeniçeri ağal …
Ve medrese-i Süleymân Paşa, Sarrâchâne içinde Rûm tarzı cümle hücreleri kârgîr kubbedir. Hareminde âbdesthâne ile ma‘mûr [u] müzeyyen medresedir. İç kal‘ada Şeyh Sârî'de câmi‘i olan Tavâşî Süleymân Paşa'nındır. Yeniçeri ağaları nâzırıdır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y106a ·
metinde göster ·
Ve Ömer ibnü'l-Fârız'a giderken medrese-i Kaysûniyye, tahtânî azîm-binâ
medresedir
. Ve üç tabaka bir minâresi var, anı gören bir câmi‘-i azîm sanır. Kapusunun iki …
Ve Ömer ibnü'l-Fârız'a giderken medrese-i Kaysûniyye, tahtânî azîm-binâ medresedir. Ve üç tabaka bir minâresi var, anı gören bir câmi‘-i azîm sanır. Kapusunun iki cânibinde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y106a ·
metinde göster ·
. Cümle der-i dîvârı ve zemîni serâpâ gûnâ-gûn mermer-i hâm ile kaplıdır. Ve eyl …
Ammâ bu fârûkhâne bir azîm medresedir. Cümle der-i dîvârı ve zemîni serâpâ gûnâ-gûn mermer-i hâm ile kaplıdır. Ve eyle medresedir kim ilm-i tıbdan gayrı bir ilim görülmez.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y121a ·
metinde göster ·
… Cümle der-i dîvârı ve zemîni serâpâ gûnâ-gûn mermer-i hâm ile kaplıdır. Ve eyle
medresedir
kim ilm-i tıbdan gayrı bir ilim görülmez.
Ammâ bu fârûkhâne bir azîm medresedir. Cümle der-i dîvârı ve zemîni serâpâ gûnâ-gûn mermer-i hâm ile kaplıdır. Ve eyle medresedir kim ilm-i tıbdan gayrı bir ilim görülmez.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y121a ·
metinde göster ·
Mısır'da Bâbü'l-kasır'da bir deyr-i azîm vardır, hâlâ
medresedir
. Kadîm zamân keheneleri anda tucdan bir sûret-i münevver etmişler. Yüzünde muta …
Mısır'da Bâbü'l-kasır'da bir deyr-i azîm vardır, hâlâ medresedir. Kadîm zamân keheneleri anda tucdan bir sûret-i münevver etmişler. Yüzünde mutallâ ve müzehheb bir nikâbı vardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y235b ·
metinde göster ·
