… i pâk ile mestûr bâğ u bâğçeli ve müte‘addid câmi‘leri ve hân [u] hammâmları ve
mektebleri
ve müzeyyen çarsû-yı bâzârı vardır.
Sebeb-i tesmiyesi (---)(---)(---). İbtidâ bânîsi (---)(---)(---) Diyârbekir eyâletinde sancakbeği tahtıdır. Beğinin taraf-ı pâdişâhîden hâssı 203.043 akçedir. Timarı 123 ve kılıç ze‘âmeti 4. Alaybeği ve çeribaşısı vardır. Cebelüleri ile ve beğinin askeriyle cümle bin iki yüz müsellah asker olur. Yüz elli akçe kazâdır. Kethüdâyeri ve yeniçeri serdârı ve muhtesibi ve Diyârbekir voyvadası emîni ve müftîsi ve nakîbi ve kal‘a neferâtları vardır. Ve cümle (---) aded hâk-i pâk ile mestûr bâğ u bâğçeli ve müte‘addid câmi‘leri ve hân [u] hammâmları ve mektebleri ve müzeyyen çarsû-yı bâzârı vardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 60a ·
metinde göster ·
… mân'a tilâvet olunur. Altı aded hutbeli câmi‘leri ve hân u hammâm ve medrese vü
mektebleri
ve kifâyet mikdârı dekâkînleri vardır ve bâğ u bâğçesi firâvândır ve şehr içre …
Eşkâl-i kal‘a-i Havâra: Bir mahsûldâr hâmûnun ortasında bir amelî püşte üzre rıhtım-ı türâb ile mebnî bir kal‘a-i kavîdir. Cânib-i şarka bir kapusu var, şekl-i murabba‘ bir kal‘a-i musanna‘dır. Bu kal‘a gerçi Şehrezûl eyâletinde Lur hâkimi hükmündedir ve hâkiminin destinde hatt-ı şerîfleri vardır. Acem gâlib olsa Acem'e ve kâhîce Âl-i Osmân'a tâbi‘dir. Hâlâ hutbesi Âl-i Osmân'a tilâvet olunur. Altı aded hutbeli câmi‘leri ve hân u hammâm ve medrese vü mektebleri ve kifâyet mikdârı dekâkînleri vardır ve bâğ u bâğçesi firâvândır ve şehr içre âb-ı zülâlleri cârî vü revândır. (---)(---)(---)(---)(---)
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IV 370a ·
metinde göster ·
… [sı] keferelerdir. Medreseleri ve dârü'l-hadîs ve dârü'l-kurrâları yokdur, ammâ
mektebleri
vardır. (---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)
Ve âb [u] havâsı gâyet latîfdir, zîrâ bu zemîn dahi Hazret-i Süleymân Belkıs'ın gül [ü] gülistân yerleridir. şehri cümle sekiz mahalle ve cümle kâr-ı kadîm çâr-kûşe kiremitli ancak bin aded tahtânî ve fevkânî evlerdir ve cümle dörd aded mihrâbdır. Evvelâ çârsû içinde ancak cum‘a kılınır bir câmi‘i var. Gayrı mesâcidlerdir, zîrâ bir mahalle-i müselmânı var. Mâ‘adâ[sı] keferelerdir. Medreseleri ve dârü'l-hadîs ve dârü'l-kurrâları yokdur, ammâ mektebleri vardır. (---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 87a ·
metinde göster ·
ve müte‘addid hânları ve mahkeme kurbunda bir kesîf hammâmı var, ammâ çârsûsu a …
Medrese ve tekyeleri ve mektebleri ve müte‘addid hânları ve mahkeme kurbunda bir kesîf hammâmı var, ammâ çârsûsu azdır. Bezzâzistânı ve me’âkil-i imâreti yokdur, ammâ her hânedânlarında âyende vü revendeye ni‘metleri mebzûldür.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 168a ·
metinde göster ·
… d mekteb-i dârü't-ta‘lîm-i sıbyân-ı tıflânı cümleden Kâsım Paşa ve Mustafâ Paşa
mektebleri
ma‘mûr ve püserânlar memlûdur. Ve her re’s-i sinde cânib-i vakıfdan cümle ciğer …
Ve barısı beş aded mekteb-i dârü't-ta‘lîm-i sıbyân-ı tıflânı cümleden Kâsım Paşa ve Mustafâ Paşa mektebleri ma‘mûr ve püserânlar memlûdur. Ve her re’s-i sinde cânib-i vakıfdan cümle ciğer-kûşe-i yetîmânlara sürre ve atiyyeleriyle kabâ-yı câmeleri ve arakiyye ve pâypûşları mebzûldur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 63a ·
metinde göster ·
… r. Zamân-ı kadîmde ma‘mûr imiş. Hâlâ yine câmi‘i ve mesâcidleri ve medresesi ve
mektebleri
ve tekyeleri 32b ve hammâmı ve hânları ve iskele başında mahzenleri ve kifâye …
Lisân-ı Macar'da (---)(---) Su demekdir. Sene 927 Süleymân Hân asrında dest-i Rüstem Paşa feth edüp münhedim etmişdir. Ba‘dehu elzem-i levâzımından olmak {ile} ağaç palankadan bir müfîd [ü] muhtasar kal‘a olmuşdur. Nehr-i Tuna sâhilinde şekl-i murabba‘ bir kapulu ve yetmiş kadar tahta örtülü hâneleri ve ve bir câmi‘i ve dizdârı ve elli kadar merdüm-hisârı ve kifâyet kadar cebehâneleri var. Bu dahi Sirem livâsı hâkinde İlok kazâsı niyâbetidir. Defterhâne-i pâdişâhîde bu Keyviz kal‘asının ismi Kerevik kal‘asıdır. Zamân-ı kadîmde ma‘mûr imiş. Hâlâ yine câmi‘i ve mesâcidleri ve medresesi ve mektebleri ve tekyeleri 32b ve hammâmı ve hânları ve iskele başında mahzenleri ve kifâyet kadar dükkânları, bunun dahi bâğ ve bâğçeleri hadden efzûndur. Ve âb [u] hevâsı gâyet latîf iskele (---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 32a–32b ·
metinde göster ·
… . Ve cümle bir aded medrese-i sûhtevâtı var. Ve cümle 2 aded ebced-hân-ı tıflân
mektebleri
vardır. Ve cümle bir aded hânkâh-ı Âl-i Abâ-yı fakîrânı va[r]dır. Ve cümle bir …
Ve cümle bir aded câmi‘i var. (---)(---)(---)(---)(---) Ve cümle (---) aded mahalle mesâcidleri v[ar]. Ve cümle bir aded medrese-i sûhtevâtı var. Ve cümle 2 aded ebced-hân-ı tıflân mektebleri vardır. Ve cümle bir aded hânkâh-ı Âl-i Abâ-yı fakîrânı va[r]dır. Ve cümle bir aded kâh işler ve kâh işlemez hammâmı var. (---)(---)
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 266a ·
metinde göster ·
… nde amâr olan hânedânlarından câmi‘ ve mesâcid ve tekyeler ve hân ve medrese ve
mektebleri
ile dörd tabaka islâmbo[l] kâğıdına kal‘anın sûretin tahrîr eyle" dedikde hakîr …
"Evliyâ Efendi, bu kal‘anın fethi ve imâreti müjdesiyle seni der-i devlete kal‘a miftâhlarıyla gönderirim. Tiz bu kal‘anın hey’et-i eşkâli tasvîrin cümle der-i dîvârları ve dervezeleri ve tabyaları ve içinde amâr olan hânedânlarından câmi‘ ve mesâcid ve tekyeler ve hân ve medrese ve mektebleri ile dörd tabaka islâmbo[l] kâğıdına kal‘anın sûretin tahrîr eyle" dedikde hakîr bir hafta içinde cümle minvâl-i meşrûh üzre elvân boyalarla bir Freng-pesend kal‘a tahrîr etdiğim Hunkâr câmi‘ini gören ve sâ’ir hayâl-pesend amâristânların gören engüşt ber-dehen etdiler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 337a ·
metinde göster ·
… vardır. Cümleden Arslan Paşa mektebi ve Bebr Paşa ve Alî Paşa ve Hunkâr câmi‘i
mektebleri
ma‘mûr olup beher re’s-i senede cümle ma‘sûmlar[a] surre ve atiyye ve hil‘at-i …
Der-ta‘rîfât-ı mekteb-i ciğer-kûşe-i püserân: Olancası on bir aded mekteb-i tıflân-ı ebced-hânları vardır. Cümleden Arslan Paşa mektebi ve Bebr Paşa ve Alî Paşa ve Hunkâr câmi‘i mektebleri ma‘mûr olup beher re’s-i senede cümle ma‘sûmlar[a] surre ve atiyye ve hil‘at-i fâhireleri mukarrerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 348a ·
metinde göster ·
Ve cümle yedi yüz mekteb-i sıbyân-ı tıflân püserân-ı ebcedhân
mektebleri
vardır. Her re’s-i senede cümle ma‘sûmlara ıydiyye hil‘atler ve surre ve atıyye …
Ve cümle yedi yüz mekteb-i sıbyân-ı tıflân püserân-ı ebcedhân mektebleri vardır. Her re’s-i senede cümle ma‘sûmlara ıydiyye hil‘atler ve surre ve atıyyeler ihsân olunur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y245b ·
metinde göster ·
… üzre Mısır içre cümle 6176 aded mekteb olur. Ammâ cümleden selâtîn câmi‘lerinin
mektebleri
mükellefdir. Evvelâ Sultân Gavrî mektebi ve Sultân Hasan mektebi ve Sultân Kala …
Evvelâ şehr-i Mısır içre cümle iki bin on beş evkâfı dâ’im mekteb-i sıbyân tıflân püserân-ı ebcedhân vardır. Ve iki bin dahi evkâf-ı mu‘attal mekteb-i hasbî vardır. Ve yüz elli altı selâtîn câmi‘lerinin sebîlleri üstünde elbette birer mekteb mukarrerdir. Ve sâir vüzerâ ve vükelâ ve ağniyâ sâhib-i hayrâtların sebîlleri cümle dörd bin aded sebîldir, elbette her sebîl-i âlî üzre münakkaş mukarnaz ve revzenli kasr-ı Yûsuf-misâl mektebler mukarrerdir. A‘yân-ı Mısır'ın de’bleri böyledir kim cümle mektebler Y 107b sebîller üzre mebnîdir. Ve etrâfında gûnâ-gûn perde-i zenbûrîleri ile setr edüp içinde cemî‘i sıbyân tilâvet-i Kur’ân ederler. Bu hisâb üzre Mısır içre cümle 6176 aded mekteb olur. Ammâ cümleden selâtîn câmi‘lerinin mektebleri mükellefdir. Evvelâ Sultân Gavrî mektebi ve Sultân Hasan mektebi ve Sultân Kalavân mektebi ve Sultân Eşref mektebi ve Sultân Mü’eyyed mektebi.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y107a–Y107b ·
metinde göster ·
