Bu iki deniz mâbeyni on konak yere varınca sevâd-ı mu‘azzam bir burundur kim
Mora vilâyetinde
Manya burnu gibi cengelistân ve sengistân yalçın ve bî-hâsıl dağlardır kim nısf …
Bu iki deniz mâbeyni on konak yere varınca sevâd-ı mu‘azzam bir burundur kim Mora vilâyetinde Manya burnu gibi cengelistân ve sengistân yalçın ve bî-hâsıl dağlardır kim nısfına Kara Dağlar ve nısfına Kilimente dağları derler. Kırk yedi bin tüfeng-endâz zîr [ü] zeber-dest Arnavud kâfirleridir kim mukaddemâ İskenderiyye'ye tâbi‘ler idi, cezîre-i Girid gazâsından berü bu kâfirler Venedik'e tâbi‘ olup Kandiye kal‘asına imdâda gider. Ve bu Kilimente burnunda yedi pâre kal‘alar cümle Venedik hükmündedir kim kapudanları Fireng ve askerîsi cümle Arnavud kefereleridir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 35b ·
metinde göster ·
Ba‘dehu sene (---) târîhinde bizzât Sultân Bâyezîd-i Velî
Mora vilâyetinde
Moton ve Koron kal‘aları fethine giderken reh-i râstı üzre olan kılâ‘lardan kal …
Ba‘dehu sene (---) târîhinde bizzât Sultân Bâyezîd-i Velî Mora vilâyetinde Moton ve Koron kal‘aları fethine giderken reh-i râstı üzre olan kılâ‘lardan kal‘a-i Serfice'yi ve bu kal‘a-i Alasonya'yı feth edüp bir dahi küffâr-ı hâksâr-ı dûzah-karâr karârgâh etmeğe tama‘-ı hâma düşüp istîlâ etmesin içün ba‘de'l-feth bu kal‘a-i Alasonya'yı câ-be-câ münhedim edüp şehrinin hükûmetin feth ü fütûhuna sa‘y [ü] cidd-i ihtimâm eden Gâzî Durhân Beğ'e ihsân edüp bu şehir etrâfında dahi niçe Leka-yı bed-likâ kal‘aları feth [ü] fütûh eder. Hâlâ münhedim olan yerlerinde niçe yüz aded burc-ı bârûları zâhir ü bâhirdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 234b ·
metinde göster ·
… up yine bu kal‘aya istîlâ etdiklerinde sene 799 târîhinde Sultân Bâyezîd-i Velî
Mora vilâyetinde
Moton ve Koron kal‘aları fethine giderken deryâ-misâl asker ile bu kal‘a-i Tırh …
Ba‘dehu Rûm ve Bulgar kefereleri bir fürce bulup yine bu kal‘aya istîlâ etdiklerinde sene 799 târîhinde Sultân Bâyezîd-i Velî Mora vilâyetinde Moton ve Koron kal‘aları fethine giderken deryâ-misâl asker ile bu kal‘a-i Tırhala'ya uğrayup feth eder. Be-dest-i Gâzî Durhân Beğ. Yine Durhân Beğ'e hükûmeti ihsân olunup amâr eder.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 238a ·
metinde göster ·
Andan sene 862 târîhinde Ebü'l-feth Mehemmed Hân asrında
Mora vilâyetinde
leb-i deryâda olan niçe kal‘alar donanma-i hümâyûn ile feth olup bu kal‘a-i Gör …
Andan sene 862 târîhinde Ebü'l-feth Mehemmed Hân asrında Mora vilâyetinde leb-i deryâda olan niçe kal‘alar donanma-i hümâyûn ile feth olup bu kal‘a-i Gördüs aslâ itâ‘at etmeyüp bizzât Ebü'l-feth-i Meğâzî deryâ-misâl asker ile Mora vilâyetinin sedd-i sedîdi ve hısn-ı metîni olan Mizistre kal‘asına leşker-i bî-pâyân çeküp bu mahalle geldikde cümle Gördüs küffârları mehâbet dârât-ı salvet-i Âl-i Osmân'a tâkat getiremeyeceklerine ilimleri lâhık olup derûn-ı hisârda olan kefereler mâbeynlerine tefrîka düşüp Bundukanî Frenkleri kal‘adan firâr edüp kal‘a miftâhların Rûm kefereleri Ebü'l-feth'e teslîm edüp yarlığ-ı belîğ-i şâhî ile yine kal‘ada kalup re‘âyâ olmak üzre mu‘âf olmuşlardır. Hâlâ Mehemmed Hân tahrîri üzre Cezâyir eyâletinde kapudan paşa hükmünde sancak beği tahtı olup taraf-ı pâdişâhîden beğinin hâssı 219.000 ve ze‘âmeti 16 ve tîmârı 911, kâmil alaybeğisi ve çeribaşısı vardır, hîn-i seferde beğinin askeriyle cümle üç bin leşker olur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 257b ·
metinde göster ·
… e dest-i küffârda iken bunda olan cehele küffâr firkateler ile henüz feth olmuş
Mora vilâyetinde
niçe yüz aded ümmet-i Muhammedleri esîr-i pây-beste dil-haste etdiklerinde ol ü …
Zakilse dahi derler, ammâ vech-i tesmiyesi bu cezîre kadîm-i evvelde dest-i küffârda iken bunda olan cehele küffâr firkateler ile henüz feth olmuş Mora vilâyetinde niçe yüz aded ümmet-i Muhammedleri esîr-i pây-beste dil-haste etdiklerinde ol ümmet-i Muhammedlere cevr ü cefâ ve îzâ etdiklerinden izakilse deyü nâmı kalmış.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 263a ·
metinde göster ·
… ın mahsûlât-ı gûnâ-gûnları cümle Venedik'i ve sâ’ir Frengistân'ı beslerdi, zîrâ
Mora 265a vilâyetinde
bu sahrâdan ve Arhoz vâdîsinden ve Eloz ovasından ve Lakoz vâdîlerinden mahsûld …
Ammâ bâğ u bâğçesi bî-hisâbdır. Mâ-tekaddem bu sahrâ-yı bî-pâyânın mahsûlât-ı gûnâ-gûnları cümle Venedik'i ve sâ’ir Frengistân'ı beslerdi, zîrâ Mora 265a vilâyetinde bu sahrâdan ve Arhoz vâdîsinden ve Eloz ovasından ve Lakoz vâdîlerinden mahsûldâr hâmûn-ı lâle-ızârlar yokdur, ammâ bu Gaston sahrâsı cümleden azîm nebâtât [u] giyâhât mahsûlâtlı ve kurâ ve kasabâtlı fezâ-yı ma‘mûrdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 264b–265a ·
metinde göster ·
… âb-ı hayâtdır. Hattâ çârsû-yı hüsn içre bir çeşme-sâr-ı âb-ı kevser vardır kim
Mora vilâyetinde
misli yokdur. Ol aynü'l-hayâtın târîhi budur:
Ammâ bu şehrin sevâhil olduğuna göre suları âb-ı hayâtdır. Hattâ çârsû-yı hüsn içre bir çeşme-sâr-ı âb-ı kevser vardır kim Mora vilâyetinde misli yokdur. Ol aynü'l-hayâtın târîhi budur:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 266a ·
metinde göster ·
… diğin bilüp eşekden suyu alup yine gönderir. Eyle mu‘allem hımârları olduğundan
Mora vilâyetinde
darb-ı meseldir kim "Seni Avarin eşeğinden mu‘allem ederim" deyü hüddâmlarına h …
Ve kamusu beş aded dükkâncıklardır. Hân ve hammâm ve medrese ve mekteb ve bâğ u bâğçeden bir eser-i binâ yokdur. Hemân susuz bir cezîredir. Suyu aşağı liman kenârında mezkûr kumsal yerdeki kuyulardan eşekler ile kal‘aya su taşır. Ammâ garâ’ib temâşâ-yı iberdir kim su getiren eşekler üzre kal‘ada su destilerin yükledüp aşağı kuyuya endikde aşağıdaki âdemler destileri su ile doldurup eşekleri kal‘aya kovarlar. Eşekler su ile evleri önüne geldikde segâh makâmında bir âğâze-i hımâr etdikde hâne sâhibi çemenderinin su ile geldiğin bilüp eşekden suyu alup yine gönderir. Eyle mu‘allem hımârları olduğundan Mora vilâyetinde darb-ı meseldir kim "Seni Avarin eşeğinden mu‘allem ederim" deyü hüddâmlarına hitâb ederler. İşde Avarin kal‘asının tâ zirve-i a‘lâsına suları bu tertîb üzre hımârlar ile çıkar. Ve her hânedânda sarnıç mukarrerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 266b ·
metinde göster ·
üç yüz elli pâre şehir ve yigirmi dörd aded kazâ yerde bu Koron şehrinin mahbûb …
El-hâsıl cezîre-i Mora vilâyetinde üç yüz elli pâre şehir ve yigirmi dörd aded kazâ yerde bu Koron şehrinin mahbûb-ı matlûbu meşhûr ammâ mahbûbelerin görmedim. Ve şehir ahâlîsi dahi ehlinden mâ‘adâ havâtînlerin görmezler. Kendilerinin nakilleri üzre Râbi‘a-i Adeviyye mertebesinde ehl-i perde zâhide sâhib-cemâle havâtînleri var.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 271b ·
metinde göster ·
Çakona keferesi avretleri gibi beyâz kâtib sarıklı kefere avretleri vardır, amm …
Ammâ avretleri başlarına beyâz bezler örtüp Mora vilâyetinde Çakona keferesi avretleri gibi beyâz kâtib sarıklı kefere avretleri vardır, ammâ başka bir gûne saçların örüp başka bağ bağlarlar ve yine fisdânları elvân çukalardan ve gayri harîrlerden fisdânlar ederler, ammâ zengîne olan kefere avretler fisdânların gûna-gûn katîfelerden ederler. Lâkin koltukları altında ve önlerinde ve ardlarında hammâl semerleri gibi yumru fisdânları olup avretlerin kanbur şekilli gösterir, ammâ hîn-i cimâ‘da beli altında yumru fisdân durmak ile avretlerinin ferc-i kabîhaları yükseğe kalkup cimâ‘ etmeğe âsân olmak maslahatiyçün hukemâ-yı kudemâ eyle yumru fisdânlar te’lîf etmişler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 326a ·
metinde göster ·
Lâkin Sultân Bâyezîd-i Velî'nin teveccühü Venedik Frengistânı'nda
Mora vilâyetinde
Moton ve Koron fetihlerine mukayyed olmağile Kızılbaş-ı evbâş ile Mar‘aş'da Zül …
Lâkin Sultân Bâyezîd-i Velî'nin teveccühü Venedik Frengistânı'nda Mora vilâyetinde Moton ve Koron fetihlerine mukayyed olmağile Kızılbaş-ı evbâş ile Mar‘aş'da Zülkadiroğlu Alâ’üddevle yek-dil [ü] yek-cihet olup Tokad'ı ve Sivas'ı ve Amasiyye ve Osmâncığ'a varınca Kızılbaş istîlâ edüp günden güne Acem şîrînledi.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y41a ·
metinde göster ·
