… erler, zîrâ Paşa sarâyına karîb olmağile Sarây câmi‘i derler. Osmânlı tarzı bir
musanna‘ minâresi
var, ammâ bir musanna‘ mermer döşeli pâk haremi kapusu dibinde bir kurşumlu kub …
Sarây câmi‘i: Bu dahi dest-i küfrde iken bir ma‘bedgâh-ı Îsevî imiş. Hâlâ cemî‘i vüzerâ-yı Budin bu câmi‘de edâ-yı salât-ı Cum‘a ederler, zîrâ Paşa sarâyına karîb olmağile Sarây câmi‘i derler. Osmânlı tarzı bir musanna‘ minâresi var, ammâ bir musanna‘ mermer döşeli pâk haremi kapusu dibinde bir kurşumlu kubbe-i âlî içinde Gâzî Ahmed Beğ medfûndur. Bu kubbe-i pür-envârın atebe-i ulyâsı üzre celî hat ile târîhi budur:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 83a ·
metinde göster ·
… a‘mûr u müzeyyen değildir. Ancak Süleymân Hân'ın tarz-ı kadîm bir câmi‘i ve bir
musanna‘ minâresi
var.
Ve kal‘anın maşrık tarafı dîvârın nehr-i Tise döğer. İskele ol tarafdadır kim cümle Tise ve Tuna gemileri anda yanaşırlar. Lâkin nehr-i Tise gâyet tuğyân ile gelüp kal‘a dîvârın câ-be-câ harâb etmişdir, zîrâ bu kal‘anın cânib-i erba‘asının etrâfı handakın nehr-i Tise dolaşup kâfirden kalan kal‘ası hâlâ iç kal‘adır. Ve taşra kal‘asının içi ol kadar ma‘mûr u müzeyyen değildir. Ancak Süleymân Hân'ın tarz-ı kadîm bir câmi‘i ve bir musanna‘ minâresi var.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 81a ·
metinde göster ·
… sûre-i Feth-i şerîf tahrîr olunmuşdur. Ve bu kubbeye muttasıl bir soffa ve bir
musanna‘ minâresi
var. El-hâsıl vâcibü's-seyr bir câmi‘-i dilküşâdır. Bunda dahi ibâdet etmek sav …
Ve yine bu kubbenin dahi aşağı etrâfında sûre-i Feth-i şerîf tahrîr olunmuşdur. Ve bu kubbeye muttasıl bir soffa ve bir musanna‘ minâresi var. El-hâsıl vâcibü's-seyr bir câmi‘-i dilküşâdır. Bunda dahi ibâdet etmek savâbdır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y326a ·
metinde göster ·
… câmi‘-i musanna‘dır, ammâ küçükdür ve haremi yokdur. İki tabaka bir ibret-nümâ
musanna‘ minâresi
vardır. Kıble kapusu meydânında buğday bâzârıdır. Bu câmi‘ kal‘a dîvârına mutta …
Altı ayak nerdübân ile fevkânî bir câmi‘-i musanna‘dır, ammâ küçükdür ve haremi yokdur. İki tabaka bir ibret-nümâ musanna‘ minâresi vardır. Kıble kapusu meydânında buğday bâzârıdır. Bu câmi‘ kal‘a dîvârına muttasıldır. Ammâ kömler toprağı kal‘a dîvârın gark edüp bu câmi‘ ahâlîleri mansar harâmîlerinden havf ederler.}
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y99a ·
metinde göster ·
… rı diliyle yalasa bi-emrillâh yerekân marazından halâs olur. Bu câmi‘in bir hoş
musanna‘ minâresi
vardır. Ve yine bu sûkda sarrâchâne içinde,
Haffâflar başındadır. Haremsiz bir küçük câmi‘dir, ammâ gâyet pâk u musanna‘ câmi‘dir. Ve mihrâbı hurde taş ile münakkaş bir tarz-ı âhar mihrâbdır. İki cânibinde kol kalınlığı seng-i yerekânî Q 196a sütûnlar var kim gûyâ kehrübâdır. Sarılığa mübtelâ olan kimesneler üç cum‘a ertesi müdâvemet edüp bu sütûnları diliyle yalasa bi-emrillâh yerekân marazından halâs olur. Bu câmi‘in bir hoş musanna‘ minâresi vardır. Ve yine bu sûkda sarrâchâne içinde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y100b ·
metinde göster ·
… ir. Ve Şeyh Merzûk-ı Kifâfî hazretlerinin tekyesidir kim tarîk-ı Bedevîdir. Bir
musanna‘ minâresi
var. Andan yine Bâb-ı Nâsır tarîk-ı âmmı üzre bu câmi‘e karîb,
Fevkânîdir, çâr sütûn üzre münakkaş tavanlı bir küçük câmi‘dir. Ve Şeyh Merzûk-ı Kifâfî hazretlerinin tekyesidir kim tarîk-ı Bedevîdir. Bir musanna‘ minâresi var. Andan yine Bâb-ı Nâsır tarîk-ı âmmı üzre bu câmi‘e karîb,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y103a ·
metinde göster ·
… erûn [u] bîrûnunun der-i dîvârı serâpâ münakkaşdır. Ve kapusu üzer bir nahîf ve
musanna‘ minâresi
var kim gûyâ serv-i gülistândır. Ammâ sâ’ir câmi‘ler gibi büyük değildir, ammâ …
Bu dahi fevkânî ve haremsiz, dâhil-i câmi‘de aslâ sütûn yokdur. Hemân çâr kemer üzre zer-ender-zer tavandır kim münakkaşdır. Ve mihrâbı gâyet hurde ruhâmdır ve minberi ahşâb-ı musanna‘dır. Ve ferşi merâtib-i sihr-âsâ ruhâmdır. Revzenleri üzre sâfî billûr, câmdır. Kul kethudâsı Kundakcı merhûm ta‘mîr [ü] termîm etdükde gûyâ kasr-ı huld-i berîn olmuşdur. Enderûn [u] bîrûnunun der-i dîvârı serâpâ münakkaşdır. Ve kapusu üzer bir nahîf ve musanna‘ minâresi var kim gûyâ serv-i gülistândır. Ammâ sâ’ir câmi‘ler gibi büyük değildir, ammâ katı ibret-nümâ câmi‘-i müzeyyendir. Ve tarîk-ı âm üzre vâki‘ olan sol kapu yanlarında beyâz mermer üzre kazılmış, âye[t]:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y138b ·
metinde göster ·
… â dükkânlardır. Çârsû içinde vâki‘ olmağile cemâ‘at-ı kesîreye mâlikdir. Ve bir
musanna‘ minâresi
vardır. Andan,
Câmi‘ü's-Suvvîn: On sekiz amûd-ı mevzûn üzre münakkaş tavan ile mebnî bir fevkânî câmi‘dir. Ve tahtanîsi serâpâ dükkânlardır. Çârsû içinde vâki‘ olmağile cemâ‘at-ı kesîreye mâlikdir. Ve bir musanna‘ minâresi vardır. Andan,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y283b ·
metinde göster ·