… ste bir câmi‘-i kebîrdir. Ammâ mihrâbı ve minberi kâr-ı kadîm olmağıla ol kadar
musanna‘ değildir
. Ve şöhret-i zînet içün âvîze-i maslûbâtları yokdur. Hemân sâde güzeli bir rûhâ …
Ulucâmi‘: Fâtih-i Edirne Gâzî Hudâvendigâr Sultân Murâd Hân-ı Evvel'indir. Kârgîr binâ kıbâb-ı kebîrler ile ârâste ve derûn-ı câmi‘de sütûn-ı müntehâlar ile pîrâste bir câmi‘-i kebîrdir. Ammâ mihrâbı ve minberi kâr-ı kadîm olmağıla ol kadar musanna‘ değildir. Ve şöhret-i zînet içün âvîze-i maslûbâtları yokdur. Hemân sâde güzeli bir rûhâniyyetli câmi‘-i pür-envârdır. Dervezeleri üzre târîhi yokdur. Kıble kapusuna altı kademe taş nerdübân ile urûc olunur. Ve bir serâmed musanna‘ bâng-ı Muhammedî tilâvet olunacak minâre-i mevzûnu vardır. Bu imâretin cümle kıbâbları rasâs-ı nîlgûn ile mestûrdur. Ve hâlâ evkâf-ı azîmdir kim e’imme ü hutebâsı ve gayri huddâmları mevcûddur. Andan aşağı nehr-i Meriç kenarında ve cisr başında ,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 134b ·
metinde göster ·
Evvelâ bu câmi‘-i atîk Mihal köprüsü başında nehr-i Meriç sâhili kurbunda Filibe şehri şâhrâhı üzre bir düz vâsi‘ çemenzâr-ı bâğ-ı İremezât içre Küpeli câmi‘ nâmıyla şöhre-i şehr olmuş musallâ-yı Yıldırım Hân'dır. Sebeb-i tesmiyyesi oldur kim niçe tâk-i Havernâklarının ortalarında üstâd-ı mi‘mâr [u] mühendisîn-i bennâ birer halka-i ra‘nâ âvîzeler asmışdır. Anınçün Küpeli câmi‘ derler. Bu câmi‘ Timur hâdisesinde nâ-tamâm kalup Yıldırım Hânzâde Çelebi Sultân Mehemmed ve binti Yıldırım Hân Küpeli Sultân bir menkûşun fürûht edüp pederi câmi‘in itmâm etdiklerinden Küpeli Câmi‘ derler. Kıble kapusu ve bir burmalı zîh zîh minâre-i mebrûmu vardır. Ol kadar musanna‘ değildir ve cemâ‘atdan garîbdir. Zîrâ bânîsi merhûm olmağıla dürr-i yetîm-âsâ yetîm kalmışdır. Ammâ rasâs-ı hâs ile mestûr olan kıbâbları metânet üzre binâ-yı ra‘nâ olmuşdur. Andan,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 152a ·
metinde göster ·
… ve çârsû içinde Eski Sultân Murâd câmi‘i tarz-ı kadîmdir kim ol kadar vâsi‘ ve
musanna‘ değildir
. Hattâ haremi yokdur. Yol aşrı bir âbdest havzı var. Kösten germâbıyla âbdest a …
Ve cümle (---) aded mihrâbdır. Evvelâ Durhanzâde câmi‘i ve çârsû içinde Eski Sultân Murâd câmi‘i tarz-ı kadîmdir kim ol kadar vâsi‘ ve musanna‘ değildir. Hattâ haremi yokdur. Yol aşrı bir âbdest havzı var. Kösten germâbıyla âbdest alınır. Ve Alaybeği câmi‘i (---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)(---) Bunlardan mâ‘adâ mesâcidlerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 174a ·
metinde göster ·
… etrâfı dâ’iren-mâdâr hücreler ile müzeyyendir, ammâ minâresi ol kadar mevzûn ve
musanna‘ değildir
, ammâ mihrâb ve minberi ve mahfil-i münîfi ve kürsî-i latîfi gâyet musanna‘ mih …
Dükelisi on bir aded mihrâbdır, ammâ cümleden mükellef ü müzeyyen Sultân Bâyezîd-i Velî câmi‘i, ma‘bedgâh-ı kadîmdir. Bir bayır dibinde ve bir müferrih ve mesîregâh çemenzâr u murgzâr yerde cemî‘i âsâr-ı binâları rusâs-ı hâs kurşum ile mestûr bir câmi‘-i nûrdur, lâkin sene 1072 târîhinde mütevellîsi bu câmi‘in tarz-ı atîkin bozup müceddeden enderûn [u] bîrûn-ı câmi‘i bir tarz-ı âhar edüp bir şeşhâne nakş-ı bûkalemûn halkârî tavan-ı ibret-nümûn edüp minberin sağ tarafındaki dîvârın delüp iki aded kemer binâ edüp câmi‘i dahi tevsî‘ etmiş. Ve taşra soffası üzre kezâlik yine kubbeler yerine halkârî tavan kubbeler etmiş kim gûyâ her biri birer gûne kâse-i Çîn gibi münakkaş olmuş ve haremi bir çemenzâr ortası havzlı gûnâ-gûn eşcârâtlar ile müzeyyen olup servî ve uhlamur dırahtlarının râyihaları cemâ‘atin demâğların mu‘attar eder. Ve harem etrâfı dâ’iren-mâdâr hücreler ile müzeyyendir, ammâ minâresi ol kadar mevzûn ve musanna‘ değildir, ammâ mihrâb ve minberi ve mahfil-i münîfi ve kürsî-i latîfi gâyet musanna‘ mihrâb ve minberdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 149a ·
metinde göster ·
… eşi de kurşumsuz şindire tahta örtülü ma‘bedgâhlardır, ammâ minâreleri ol kadar
musanna‘ değildir
.
Ve cümle beş aded mihrâbdır. Beşi dahi salât-ı cum‘a edâ olunur cemâ‘at-i kesîreli cevâmi‘lerdir, ammâ isimleri ma‘lûmum değildir. Ve beşi de kurşumsuz şindire tahta örtülü ma‘bedgâhlardır, ammâ minâreleri ol kadar musanna‘ değildir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 170a ·
metinde göster ·
… velâ Süleymân Hân câmi‘i, kenîseden velî olunmuş bir ma‘bedgâh-ı kadîmdir, ammâ
musanna‘ değildir
, lâkin başka bir rûhâniyyet var.
Ve kamusu yedi aded mihrâbdır. Evvelâ Süleymân Hân câmi‘i, kenîseden velî olunmuş bir ma‘bedgâh-ı kadîmdir, ammâ musanna‘ değildir, lâkin başka bir rûhâniyyet var.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 171b ·
metinde göster ·
… e tahtında cümle altmış dörd demirli pençerelerdir. Mihrâbı ve minberi ol kadar
musanna‘ değildir
, tarz-ı kadîmdir. El-hâsıl bu şehirde bundan büyük selâtîn câmi‘ yokdur. Hîn-i …
Ve hâlâ cümle otuz iki mihrâbdır. On biri cum‘adır. Mâ‘adâsı zâviyelerdir. Evvelâ cümleden mükellef ü müzeyyen ve cemâ‘at-i kesîreye mâlik Ulu câmi‘ Yıldırım Bâyezîd Hân ibn Gâzî Hudâvendigâr binâsıdır, ammâ itmâmı Şehzâde Mûsâ Çelebi ibn Yıldırım Hân'ındır. Ba‘dehu Süleymân Hân bedest-i Mi‘mâr Sinân müceddeden ta‘mîr etdi. Tûlen yüz seksen kademe ve arzen toksan ayakdır. Ve iki yan kapu ve bir kıble kapusu var. Beşer kademe taş nerdübân ile çıkılır. Ve derûn-ı câmi‘de cümle elli yedi çam direkleri üzre harpüşte tavan kubbedir. Ve iki cânibinde yan soffaları üzre bir kat tabakalar var, cemâ‘at-i kesîre oldukda yukaruda ibâdet ederler. Tâ mihrâba varınca iki tarafı böyle tabakadır. Bu tabakaların fevkinde ve tahtında cümle altmış dörd demirli pençerelerdir. Mihrâbı ve minberi ol kadar musanna‘ değildir, tarz-ı kadîmdir. El-hâsıl bu şehirde bundan büyük selâtîn câmi‘ yokdur. Hîn-i izdihâmda yigirmi bin âdem alır. Ve serâpâ kârgîr binâdır ve cümle kurşum örtülüdür. Ammâ haremi yokdur, ancak kıble kapusundan taşra taş nerdübânın iki cânibinde yan soffaları vardır. Ve sol tarafda bir minâresi var.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y10b ·
metinde göster ·
… îmli câmi‘-i kebîr'dir. Arzı yüz ayakdır. P 81b Ve mihrâb ve minberi ol kadar
musanna‘ değildir
. Tarz-ı kadîmdir ve mihrâbı üzre bir levhada âye[t]:
Ve cümle (---) mihrâbdır. Evvelâ câmi‘-i [[(---) (---)]] Q 81b tûlu iki yüz kırk ayakdır. Ve derûn-ı câmi‘de cümle (---) altı amelî sütûnlar üzre toloz kemer binâ-i azîmli câmi‘-i kebîr'dir. Arzı yüz ayakdır. P 81b Ve mihrâb ve minberi ol kadar musanna‘ değildir. Tarz-ı kadîmdir ve mihrâbı üzre bir levhada âye[t]:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y185b ·
metinde göster ·
… îfin şimâlî tarafı rüknünde tarz-ı kadîm bir minâre-i azîmdir. Ammâ anlar kadar
musanna‘ değildir
.
Ve bu harem-i şerîfin cânib-i erba‘asında üç minâre-i müntehâlardır kim her biri eflâke ser çekmiş üçer tabaka musanna‘ ve mevzûn minâre-i kanaralardır. Bir minâre Hazret-i Ömer köşesinde gâyet binâ-yı mühendis bir serâmed minâre-i mîldir. Ve biri Bâb-ı Rahmet hâricinde Sultân Kaytbay medresesi kapusu üzre bu dahi ibret-nümâ bir makâm-ı Bilâl minâre-i icrâ-yı makâm-ı uzzâldır. Ve biri dahi harem-i şerîfin şimâlî tarafı rüknünde tarz-ı kadîm bir minâre-i azîmdir. Ammâ anlar kadar musanna‘ değildir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y281b ·
metinde göster ·
… yük câmi‘ değildir, cümle kırk sütûn üzre mebnîdir. Mihrâbı ve minberi ol kadar
musanna‘ değildir
. Hareminde bir azîm nâbıka ağacı ve câmi‘in üç(er) demir kapusu var. Subaşı sar …
Âl-i Bahriyyenin âhiridir. Allâhu a‘lem bu dahi Salâhaddîn Yûsuf'un ola. Zîrâ câmi‘-i atîkdir. Lâkin ol kadar büyük câmi‘ değildir, cümle kırk sütûn üzre mebnîdir. Mihrâbı ve minberi ol kadar musanna‘ değildir. Hareminde bir azîm nâbıka ağacı ve câmi‘in üç(er) demir kapusu var. Subaşı sarâyından tarafa kapusu mesdûddur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y98b ·
metinde göster ·
