… an yeniçeri ağası ve yedi oda dergâh-ı âlî yeniçerileri ve bir oda topcu ve bir
oda cebecileri
var. Bunlar cümle iç kal‘ada sâkinlerdir. Sene (---) târihinde Abaza Paşa bu Er …
Evvelâ sancağ-ı Karahisâr-ı Şarkî ve livâ-yı Kiğı ve livâ-yı Pasin ve livâ-yı İspir ve livâ-yı Hınıs ve livâ-yı Malazgird ve livâ-yı Tekmân ve livâ-yı Kurucan ve livâ-yı Tortum ve livâ-yı Mecingird ve livâ-yı Mamrovan ve livâ-yı Erzurûm, paşa tahtı sancağıdır. Mâl defterdârının hâssı 1.152.900 ve ze‘âmet kethüdâsı hâssı 50.000 ve ze‘âmet defterdârı timar 20.200 ve Erzurûm sancağında cümle ze‘âmet 56 ve cümle timar 2219 ve eyâlet-i Erzurûm'un cümle sancaklarında olan timar ve ze‘âmetlerinin kılıçları beş bin iki yüz yetmiş tokuz kılıçdır. Ve kânûn-ı Süleymânî üzre cebelüleri ile hîn-ı gazâda alaybeğlerinin bayrağı altında bayraklarıyla on iki bin asker olur. Paşasının dahi hâss-ı hümâyûnına göre cebelüleriyle iki bin asker olur. Bu Erzurûm'un gâyet güzîde müsellâh ve mükemmel şeci‘ ve bahâdır ve dilâver ve server yiğitleri vardır. Ve bu Erzurûm beş yüz akçe şerîf mevleviyetdir. Şehrde üç niyâbeti var, sancağında cümle (---) nâhiyesi var. Evvela nâhiye-i (---)(---)(---)(---)(---)286a Ve yayabaşılardan yeniçeri ağası ve yedi oda dergâh-ı âlî yeniçerileri ve bir oda topcu ve bir oda cebecileri var. Bunlar cümle iç kal‘ada sâkinlerdir. Sene (---) târihinde Abaza Paşa bu Erzurûm'da ale'l-gafle celâlî olup bu iç kal‘ayı bir gice basup cümle yeniçerileri dendân-ı tîğdan geçirüp ancak yeniçeri ağası kal‘dan taşra bulunup o da Abaza {Paşa} re’yiyle taşrada bulundu, derler. Ol halâs olup Abaza kal‘a-i Erzurûm'a melik olup kâmil on sene isyân edüp yedi kerre üzerine mühr ile Çerkes Mehemmed Paşa ve Dişlen Hüseyin Paşa ve Demirkazık Halîl Paşa ve niçe serdârlar üzerine varup Erzurûm'u kabza-i tasarrufundan alamadılar. Tâ bu mertebe Erzurûm sa‘b u metin ve kışı kavî kal‘a-i bî-emândır. Ve iç kal‘ası dahi metîn kal‘a-i Rûm-ı cihândır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS II 285b–286a ·
metinde göster ·
… rah-âbâddır. Üç kapusu vardır, biri cânib-i (---)(---). Âsitâne tarafından bir
oda cebecileri
var. Bu şehr içre Kaya Paşa hânedânı meşhûrdur. (---)322b Bu şehrin zeylinde …
Evsâf-ı kal‘a-i Gürcîstân-ı Kara Ardahân: Çıldır eyâletinde Selîm Hân-ı Evvel sene (---) târîhinde feth edüp sancak beği tahtıdır. Beğinin hâssı 300.000 akçedir. Sancağında ze‘âmet 8 ve timar 87, alaybeğisi ve çeribaşısı ve dizdârı ve iki yüz kal‘a neferâtı var. Beğinin cebelüleriyle cümle bin mikdârı asker olur. Ve yüz elli akçe pâyesiyle şerîf kazâ-yı nâgehânîdir. Ve cümle (---) aded nâhiye add olunur. Nakîbü'l-eşrâfı yokdur. Müftîsi Ahıska'dadır. Kal‘ası bir yalçın kaya üzre şekl-i murabba‘ Şeddâdî binâber kal‘a-i ra‘nâdır. Dâiren-mâdâr cirmi (---) adımdır. Ve aslâ bir tarafdan havâlesi yokdur. Cümle iki kat, yetmiş kulleli kal‘a-i ferah-âbâddır. Üç kapusu vardır, biri cânib-i (---)(---). Âsitâne tarafından bir oda cebecileri var. Bu şehr içre Kaya Paşa hânedânı meşhûrdur. (---)322b Bu şehrin zeylinden (---) çayı cereyân edüp cânib-i şarkda nehr-i azîm Araz'a mahlût [olur]. Bu şehrin cümle (---) aded toprak ile örtülü hâne-i kadîmleri vardır ve cümle mihrâbdır. (---) câmi‘dir. Evvelâ
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS II 322a–322b ·
metinde göster ·
… dârı ve altı oda yeniçeri odası ve bir haseki ağası ve sipâh kethüdâyeri ve bir
oda cebeciler
ve bir oda topçular ve taşra kal‘a ağası ve sağ kol ağası ve sol kol ağası ve a …
Kal‘a dizdârı ve altı oda yeniçeri odası ve bir haseki ağası ve sipâh kethüdâyeri ve bir oda cebeciler ve bir oda topçular ve taşra kal‘a ağası ve sağ kol ağası ve sol kol ağası ve azebân ağası ve beşli ağası ve martolosân ağası ve gönüllüyân ağası ve cümle on aded ağalıkdır ve cümle sekiz bin asker neferâtları ve muhâfazacıları vardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 122a ·
metinde göster ·
… a üç aded oda yeniçeriler ile muhâfazacılardır ve bir oda topçular ağası ve bir
oda cebeciler
ağası vardır ve kal‘a dizdârı ve altı yüz aded yarar neferâtları ve şeyh-i islâ …
Âsitâne tarafından Yeniçeri Ağası Halîl Ağa üç aded oda yeniçeriler ile muhâfazacılardır ve bir oda topçular ağası ve bir oda cebeciler ağası vardır ve kal‘a dizdârı ve altı yüz aded yarar neferâtları ve şeyh-i islâmı ve nakîbüleşrâfı ve a‘yân [u] eşrâfları vardır ve şehir subaşısı ve muhtesib ağası ve bâcdârı ve mi‘mârbaşısı ve harâc ağası vardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 134b ·
metinde göster ·
… ve on oda yeniçeriler ile samsoncubaşı ve sol bölükden aşağı bölük ağası ve beş
oda cebeciler
ağası Ahmed Kethudâ ve beş oda topçular ile altı aded balyemez ve yigirmi bin a …
Ba‘dehu yine mâh-ı Rebî‘ulevvel'in ikinci günü Köse Ali Paşa Leve kal‘ası üzre serdâr-ı mu‘azzam oldu. Kal‘a-i Varat anın eliyle feth oldu. Leve kal‘ası dahi bunun eliyle feth ola, âmîn ve yâ Mu‘în. Cümle eyâlet-i Bosna askeri ve on oda yeniçeriler ile samsoncubaşı ve sol bölükden aşağı bölük ağası ve beş oda cebeciler ağası Ahmed Kethudâ ve beş oda topçular ile altı aded balyemez ve yigirmi bin aded Tatar kâfire amân vermez askeriyle cümle otuz bin aded leşker-i müslimîn olup Serdâr Ali Paşa hil‘at-i pâdişâhîler geyüp Leve gazâsına teveccüh edüp revâne oldular. Cenâb-ı Fettâh-ı Kerîm kerem edüp suhûletle kal‘a-i Leve feth [ü] fütûh ola, âmîn, bi-hurmeti seyyidi'l-mürselîn.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 122a ·
metinde göster ·
… Paşa cümle Budin eyâleti gâzîleriyle ve on oda kapukulu yeniçerileriyle ve beş
oda cebeciler
ve beş oda topçular ve altı pâre balyemez toplar ve yigirmi pâre şâhî zarbuzan …
Andan mâh-ı mezbûrun üçüncü günü ki oldu, Budin vezîri olan Siyâvuş Paşa birâderi Abaza Sarı Hüseyin Paşa cümle Budin eyâleti gâzîleriyle ve on oda kapukulu yeniçerileriyle ve beş oda cebeciler ve beş oda topçular ve altı pâre balyemez toplar ve yigirmi pâre şâhî zarbuzan toplar cümle mühimmâtlarıyla verilüp yigirmi bin aded Bucak Tatarı askeri dahi fermân olup Hüseyin Paşa otuz bin askerle Litre kal‘ası üstüne serdâr-ı mu‘azzam olup du‘â ve 122b senâ ile hil‘at-i şehriyârî geyüp alay-ı azîm ile azm-i râh-ı Litre deyüp gitmede.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 122a–122b ·
metinde göster ·
… i levâzımındandır" deyü derûn-ı hisâra bir oda yeniçeri ve bir oda topçu ve bir
oda cebeciler
koyup ertesi gün nefîr-i rıhletler çalınup andan cânib-i şimâle 3 sâ‘at gidüp,
Hakkâ ki amâr olacak yerdir, zîrâ Litre ile Uyvar arasında bir cây-ı menâs bâğlı ve bâğçeli ve dağlı ve çemenzâr lâlezârlı yerdir. Hüseyin Paşa efendimiz bu cây-ı ferah-fezâdan hazz edüp "Bu kal‘a bize elzem-i levâzımındandır" deyü derûn-ı hisâra bir oda yeniçeri ve bir oda topçu ve bir oda cebeciler koyup ertesi gün nefîr-i rıhletler çalınup andan cânib-i şimâle 3 sâ‘at gidüp,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 122b ·
metinde göster ·
… ileri ve Sirem ve Semendire sancağı çerileri ve Budin gönüllüleri askeri ve bir
oda cebecileri
ve bir oda topçuları cümle on bin güzîde asker-i muhâfazacıları Hüseyin Paşa ha …
Ve bu kal‘a içine üç oda yeniçerileri ve Sirem ve Semendire sancağı çerileri ve Budin gönüllüleri askeri ve bir oda cebecileri ve bir oda topçuları cümle on bin güzîde asker-i muhâfazacıları Hüseyin Paşa hazretleri koyup eyâlet-i Uyvar'da sancakbeği tahtı oldu, ammâ dahi beğine hâs ve tîmâr u ze‘âmet kayd olunmadı.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 123b ·
metinde göster ·
… ehâne-i emânetullâh üzre cebecibaşı edüp hil‘at-i fâhire ihsân olundu. Ve sekiz
oda cebeciler
çorbacıları dahi nâzıru'n-nuzzâr ta‘yîn olunup vakt-i hâcetde bu cebehâne açıld …
Bu cebehâneyi Sadrıa‘zam gelüp niçe vüzerâlar ile seyr [ü] temâşâ etdikde cümle âlem-i hayretde kalup engüşt ber-dehen edüp cümle mühimmât [u] levâzımâtları sâ’ir vüzerâların yanlarında firâdâ firâdâ tahrîr eyleyüp Ordu Monlası Ünsî Efendi sicillâtında makyûd ve murakkam olup Dergâh-ı âlî cebecibaşısı Ali Ağa kethudâlarından ikinci kethudâ Mustafâ Ağa'yı bu cebehâne-i emânetullâh üzre cebecibaşı edüp hil‘at-i fâhire ihsân olundu. Ve sekiz oda cebeciler çorbacıları dahi nâzıru'n-nuzzâr ta‘yîn olunup vakt-i hâcetde bu cebehâne açıldıkda bu çorbacıların ma‘rifetiyle açılup bir zerre şey bu çorbacıların izinleriyle sarf oluna ve bir şey serîka olunmasın deyü,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 132a ·
metinde göster ·
… l‘ayı amân ile kâfire verdiklerinden bu kal‘aya aslâ yeniçeri komazlar. Hâlâ üç
oda cebeciler
ile cebeci ağası ve bir oda topçu ağası vardır. Ve muhtesibi ve bâcdârı ve harâ …
Bir kerre yeniçeriler bu kal‘ayı amân ile kâfire verdiklerinden bu kal‘aya aslâ yeniçeri komazlar. Hâlâ üç oda cebeciler ile cebeci ağası ve bir oda topçu ağası vardır. Ve muhtesibi ve bâcdârı ve harâc emîni şehremîni ve mi‘mâr ağası ve dizdâr ağası ve beş yüz kulu ve on iki ağalığı ve niçe yüz a‘yân-ı eşrâfları vardır. A‘yândan (---)(---)(---)
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 9b ·
metinde göster ·
… izdârı ve yeniçeri serdârı ve üç oda Eğre yeniçerisi ve bir oda topçular ve bir
oda cebeciler
ve Hatvan'dan gelmiş üç yüz aded pür-silâh Hatvan kulları ve üç yüz akçe pâyesi …
Beğinin hâssı 400.000 akçe olup 12 kılıç ze‘âmeti ve 316 kılıç erbâb-ı tîmârı ve alaybeği ve çeribaşısı vardır. Hîn-i gazâda beğinin askeriyle cümle üç bin asker ve bin nefer kal‘anın askeri ve dizdârı ve yeniçeri serdârı ve üç oda Eğre yeniçerisi ve bir oda topçular ve bir oda cebeciler ve Hatvan'dan gelmiş üç yüz aded pür-silâh Hatvan kulları ve üç yüz akçe pâyesiyle henüz gelme kadısı ve üç yüz köy {re‘âyâsı} tâbi‘ olup nâhiye kurâları oldu. Ve İskender Beğ amâr etmede bir müdebbir ve mubassır âdemdir, ammâ,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 41b ·
metinde göster ·
… hudâyeri ve altı oda yeniçeriyle bir müte‘azzım haseki ağa yeniçeri ağası ve üç
oda cebecilere
cebecibaşı, üç oda topçulara topçubaşı ve lağımcıbaşı ve kumbaracıbaşı ve çalıc …
Taraf-ı pâdişâhîden vezîrinin hâssı Rûmeli vezîri hâssı gibi on bir kerre yüz bin akçedir ve mâl defterdârı ve tîmâr defterdârı ve defter emîni ve (tîmâr defterdârı) ve çavuşlar kethudâsı ve çavuşlar kâtibi ve defter kethudâsı ve kâğıd emîni ve mahlûl kâtibi ve kal‘alar tezkirecisi ve târîhçi efendi ve mukâta‘acı efendi ve şehremîni efendi ve beytü'l-mâl emîni ve beytü'l-mâl kâtibi ve beytü'l-mâl nâ’ibi ve mi‘mâr ağa ve gümrük emîni ve harâc emîni ve muhtesib ağası ve bâcdârı ve muhtesib nâ’ibi ve şeyhü'l-beledi ve sipâhîlerin kethudâyeri ve altı oda yeniçeriyle bir müte‘azzım haseki ağa yeniçeri ağası ve üç oda cebecilere cebecibaşı, üç oda topçulara topçubaşı ve lağımcıbaşı ve kumbaracıbaşı ve çalıcı mehterbaşı ve alaybeğisi ve çeribaşısı ve yüzbaşısı ve erbâb-ı tîmârı 800 ve erbâb-ı zu‘amâsı 15 neferdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 85b ·
metinde göster ·
… tokuz bin aded zeytûn sipâhîsi askeri olur. Ve altı oda yeniçeri ağası ve altı
oda cebeciler
ağası ve altı oda topçular ağası ve bir oda kumbaracılar ağası ve bir oda lağım …
Hâlâ İbrâhîm Hân tahrîri üzre eyâlet vezîri tahtıdır. Paşanının taraf-ı pâdişâhîden hâssı (---) akçedir. Ve defter kethudâsı hâssı (---) akçedir. Ve mâl defterdârı hâssı (---) akçedir. Çavuşlar kethudâsı ve çavuşbaşısı ve defter emîni ve defter kethudâsı ve çavuşlar kâtibi ve şehir mukâta‘acısı ve tîmâr defterdârı ve alaybeğisi ve çeribaşısı ve (---) aded erbâb-ı zu‘amâsı ve (---) aded erbâb-ı tîmârı vardır. Kânûn üzre cümle hîn-i seferde cebe[lü]leriyle ve paşası askeriyle cümle tokuz bin aded zeytûn sipâhîsi askeri olur. Ve altı oda yeniçeri ağası ve altı oda cebeciler ağası ve altı oda topçular ağası ve bir oda kumbaracılar ağası ve bir oda lağımcılar ağası ve dizdâr ağası ve gönüllü ağası ve azeb ağası ve beşli ağası ve martolosân ağası ve yerli cebeciler ağası ve yerli topçular ağası ve yerli hisâr eri ağası ve kapudan ağası ve mi‘mâr ağası ve harâc emîni ve gümrük emîni ve bâcdâr ağası ve şehir kethudâsı ve mu‘temed başı ve muhtesib ağası ve kalkancıbaşı ve marankozbaşı ve (---)(---).
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 284a ·
metinde göster ·
