… r. Vakt-i zuhur olup küşâde hevâ olunca derûn-ı kal‘ada olan câmi minâreleri ve
sakf-ı
büyûtları nümâyân olur bir iç kal‘adır. Dâiren-mâdâr cirmi tokuz bin altmış adı …
Sitâyiş-i eşkâl-i kal‘a-i Amasiyye: Evc-i âsumâna ser çekmiş zirve-i a‘lâsında olan kulle ve burc [u] barûları, cihân-nümâları dâ’imâ ebr-i kebûdlar içredir. Vakt-i zuhur olup küşâde hevâ olunca derûn-ı kal‘ada olan câmi minâreleri ve sakf-ı büyûtları nümâyân olur bir iç kal‘adır. Dâiren-mâdâr cirmi tokuz bin altmış adım şekl-i muhammes kûşe kûşe-bendli ve gûnâ-gûn fendli kal‘a-i sengîn bünyâd ve bir kâr-ı Ferhâd kal‘a-i metîn-âbâd[d]ır. Ve cümle kırk bir kulle ve sekiz yüz bedendir. İçinde hâneleri ma‘lûmum değildir, ammâ kâr-ı kadîm sarâylar ve cebehâne ve gılâl anbârları ve su sarnıçları var ve aşağıda cereyân eden nehre nüzûl edecek su yolları hayât bolıdurlar. 3007 lakdır vardır. Ammâ çârsû-yı bâzârı yokdur. Ve cânib-i şarka nâzır 4 kat demir kapusu var. Ve derûn-ı kal‘ada Yıldırım Hân câmi‘i var. Ve ağreb-i garâ’ibden câh-ı cahîm-misâl bir zindânı vardır. Ve cümle sagîr ü kebîr yetmiş pâre topları vardır. İç il olmağıla azîm balyemez topları yokdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS II 280b ·
metinde göster ·
… şehrinde Paşa sarâyı önünde Çelebi câmi‘i nâm bir ma‘bedgâh-ı kadîmin kurşumlu
sakfı
üzre bir çift leylek kuşu âşiyân edüp yumurtlamışlardı. Bir gün Debbâğoğlu nâm …
Ve mine'l-acâ’ib ibret-nümâyı temâşâgâh: Sofya şehrinde Paşa sarâyı önünde Çelebi câmi‘i nâm bir ma‘bedgâh-ı kadîmin kurşumlu sakfı üzre bir çift leylek kuşu âşiyân edüp yumurtlamışlardı. Bir gün Debbâğoğlu nâm bir şakî-i benâm câmi‘in sütûhu üzre çıkup leylek murgunun beyzaların alup yerine zâğ-ı siyâh yumurtası kor. Vakt [ü] sâ‘ati geldikde iki dâne zâğ piçesi zâhir olup beyt:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 143a ·
metinde göster ·
Ve cümle yigirmi dörd mihrâbdır. Cümleden cemâ‘at-i kesîreye mâlik çârsû içinde kurşum örtülü ve bir musanna‘ kârgîr minâre-i mevzûnlu Hoca Seyfeddîn câmi‘i, gâyet musanna‘ ve müferrih câmi‘dir, ammâ sakfı toprak örtülüdür.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y25b ·
metinde göster ·
… ğası sebîli gâyet müzeyyen ve kubbe-i âlîli kârgîr binâdır. Cânib-i erba‘ası ve
sakfı
serâpâ nükûş-ı garîbe ve acîbe ile nakş-ı nigârhâne-i Çîn-misâl münakkaş bir se …
Ve niçe bin hânelerin ve sarây-ı âlîlerin Y 356a altında birer sebîlhâne mukarrerdir. Cümle sebîlhânelerden mükellef Lahza bâzârı başında Kızlarağası sebîli gâyet müzeyyen ve kubbe-i âlîli kârgîr binâdır. Cânib-i erba‘ası ve sakfı serâpâ nükûş-ı garîbe ve acîbe ile nakş-ı nigârhâne-i Çîn-misâl münakkaş bir sebîlhâne-i zîbâdır. Celî hatt ile müzehheb târîhi var ammâ izdihâmdan kırâ’at olunup tahrîr olunmadı.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y355b–Y356a ·
metinde göster ·