saŋa: nė neŋ helal ḳılındı olarḳa ayġıl: helal ḳılındı sizke arıġlar ol kim ögr …
4 sorarlar saŋa: nė neŋ helal ḳılındı olarḳa ayġıl: helal ḳılındı sizke arıġlar ol kim ögrettiŋiz awlaġlı it ḳuşlardın üterçiler ögretür siz olarḳa andın kim ögretti sizke taŋrı yėŋ andın kim tutsalar siziŋ üze yad ḳılıŋlar taŋrı atını anıŋ üze ḳorḳuŋlar taŋrıda ol taŋrı terk hisab ḳılġan
saŋa ḳıyametdin ḳaçan ol anıŋ oġruḳı ap ḳopurmaḳı ayġıl: bütünlükin anıŋ bilmek …
187 sorarlar saŋa ḳıyametdin ḳaçan ol anıŋ oġruḳı ap ḳopurmaḳı ayġıl: bütünlükin anıŋ bilmeki iḍim üskinde ol açmaz anı vaktiŋe tegi meger aġır boldı kökler hem yerler içinde ap kelmez sizke meger nagah. sorarlar saŋa ançaḳlı sen bilgen teg andın ayġıl: bütünlükin anıŋ bilmeki taŋrı üskinde ol ançası bar boḍun--nuŋ üküşi bilmezler
187 sorarlar saŋa ḳıyametdin ḳaçan ol anıŋ oġruḳı ap ḳopurmaḳı ayġıl: bütünlükin anıŋ bilmeki iḍim üskinde ol açmaz anı vaktiŋe tegi meger aġır boldı kökler hem yerler içinde ap kelmez sizke meger nagah. sorarlar saŋa ançaḳlı sen bilgen teg andın ayġıl: bütünlükin anıŋ bilmeki taŋrı üskinde ol ançası bar boḍun--nuŋ üküşi bilmezler
saŋa ya muhammed ġanimetlerdin ayġıl: ġanimetler taŋrıḳa hem yalavaçḳa ḳorḳuŋ t …
1 sorarlar saŋa ya muhammed ġanimetlerdin ayġıl: ġanimetler taŋrıḳa hem yalavaçḳa ḳorḳuŋ taŋrıdın oŋarıŋ eḍgü ḳılıŋ ol kim siziŋ ara turur boyun bėriŋler taŋrıḳa hem yalavaçıḳa eger müʾmin erse sizler
… Ağalardan ve gayrı huzzâr-ı meclisden, bu gulâmın bu elvânda olmasının sebebin
sorarlar
. Netîce-i kelâm her biri birer gûne cevâb-ı nâ-savâb verirler. Âhıru'l-kelâm Üs …
Beri tarafda musâhib-i şehriyârî olan Kâsımpaşalı Hekîmbaşı Emîr Çelebi ve üstâdımız imâm-ı şehriyârî Evliyâ Efendi ve Üsküdarî Mahmûd Efendi ve Süleymân Hân silihdârı Koca Kuzu Alî Ağalardan ve gayrı huzzâr-ı meclisden, bu gulâmın bu elvânda olmasının sebebin sorarlar. Netîce-i kelâm her biri birer gûne cevâb-ı nâ-savâb verirler. Âhıru'l-kelâm Üsküdarî Mahmûd Efendi ile Hekîmbaşı eydirler:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS I 217b ·
metinde göster ·
… tâ nısfu'l-leyle varınca üç yıllık seyâhatim hakîre söyledüp yine Beç kal‘asın
sorar
. Hakîr eyitdim:
"Âferim işde anları bize getir" dedikde "el-emrü emrüküm" deyüp üç yıllık sergüzeşt [ü] serencâmımız bir bir söyledü[p] "Nemse çâsârının Beç kal‘asında ne kadar zamân oturdun, ne tarz [u] tavırda ve şekl-i şemâ’ilde ve metânet-i istihkâmda ve ne mertebedir" deyü kâmil iki sâ‘at Beç'i ve Prağ'ı ve Yanık kal‘ası ve Pojon kal‘aların sorup hakîr yoldan gelmemle bî-tâb u bî-mecâl kalup ahşama alıkoyup tâ nısfu'l-leyle varınca üç yıllık seyâhatim hakîre söyledüp yine Beç kal‘asın sorar. Hakîr eyitdim:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 203a ·
metinde göster ·
, Beç bir menhûs kal‘adır kim cemî‘i Ungurus ve Alman ve yedi kralın kilidi ve N …
"Sultânım, Beç'i ne sorar[sız], Beç bir menhûs kal‘adır kim cemî‘i Ungurus ve Alman ve yedi kralın kilidi ve Nemse çâsârının tahtgâhıdır kim cemî‘i yedi kral anın uğuruna kırılmağa ta‘ahhüd etmişlerdir. Sultân Süleymân Beç altında kâfir bozup bârgâh-ı Süleymânîsini ve cebehâne ve mâl-ı hazâ’inlerin bırağup iç ağaları top-keşân câmûslarına binüp ol şiddet-i şitâda Cânkurtaran'a düşüp cân kurtardılar. Ba‘dehu Süleymân Hân bed-du‘â edüp ‘İlâhî benim ırk-ı tâhirimden olan evlâdlarım ve askerlerim Beç'e varırlar ise peç olalar ve pîç olup pûç olalar ve hiç bulalar. Ve Fir‘avn ve Yezîd-i Mervân ve Kârûn'un la‘netin alalar. Ve Yanığ'a varanlar yanalar, bir yana gideler’ deyü bed-du‘â etmişlerdir. Niçe tevârîh-i mu‘teberelerde Süleymân Hân'ın Beç'de münhezim olduğu mufassalan tahrîr olunmuşdur, manzûr-ı şerîfiniz olsun" dedim. Kâ’immakâm Mustafâ Paşa eyitdi:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 203a ·
metinde göster ·
… Beç seferine biz bile giderse[k] ihtimâle haml edüp anın havfinden Beç ahvâlin
sorarım
. Yohsa ne zimmetimize lâzımdır" dedi. Yine hakîr eyitdim:
"Evliyâm, Süleymân Hân'ın Beç altındaki inhizâmın işitdik ammâ anın intikâmın pâdişâhımız almak isterse bir vezîria‘zamın Beç üzre mühr ile serdâr-ı mu‘azzam ederse bizi de bile koşuntu edüp Beç seferine biz bile giderse[k] ihtimâle haml edüp anın havfinden Beç ahvâlin sorarım. Yohsa ne zimmetimize lâzımdır" dedi. Yine hakîr eyitdim:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 203a ·
metinde göster ·
… firâr ederler. Meğer gayri hastalık olsa, ol âdemin yanına varup hâlin hâtırın
sorarlar
. Ve tâ‘ûnlu eve bir iki yıla dak girmezler. Eğer girirlerse ol evi sirke ile ya …
Hâlâ bu Ergiri Kasrı şehrinde bir âdem tâ‘ûndan değil ancak bir sivrice çıban çıkarsa tâ‘ûndur deyü cümle halk ol âdemden nefret edüp ol âdem artık bir yere varamaz. Ana yakın olan komşuları cümle firâr ederler. Meğer gayri hastalık olsa, ol âdemin yanına varup hâlin hâtırın sorarlar. Ve tâ‘ûnlu eve bir iki yıla dak girmezler. Eğer girirlerse ol evi sirke ile yaykayup gûnâ-gûn buhûrlar dütsü verüp niçe yerleri münhedim edüp ta‘mîr [ü] termîm edüp beyâz kireçler ile her hücreleri ağardup andan girirler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 355a ·
metinde göster ·
