… le tahtânî ve fevkânî kârgîr-binâlı üç bin altmış aded evlerdir ve (---) câmi‘i
var. Evvelâ
çârsû içre,
Hattâ Anatolu'da isyân edüp Bergama kal‘asında kapanan İlyâs Paşa'yı Küçük Ahmed Paşa huzûr-ı şehriyârîye getirdikde bu bâğçede elli paşa katl olundu ve niçe bunun emsâli kimesneler bu bâğçede katl olunurlardı. Hattâ şehrinin halkı mâbeynlerinde şeb [u] rûz gavgâ ve cidâl eksik değildir. Hakkâ ki ceng al ve Çengâlköyü'dür, ammâ gâyet ma‘mûr u müzeyyen ve şîrîn rabta-i mahbûbdur. Cümle tahtânî ve fevkânî kârgîr-binâlı üç bin altmış aded evlerdir ve (---) câmi‘i var. Evvelâ çârsû içre,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS I 140b ·
metinde göster ·
… dîvân sâhibi fasîhü'l-lisân ve bedî‘u'l-beyân emlahü'ş-şu‘arâ erbâb-ı ma‘ârifi
var. Evvelâ
Yâverî ve Şâbî ve Sâ’ibî, zamânının Örfî'sidir, Edhemî, Çâkerî ve Câyî ve Râzî, …
Der-vasf-ı musannifîn [u] şâ‘irân: Yetmiş sekiz aded dîvân sâhibi fasîhü'l-lisân ve bedî‘u'l-beyân emlahü'ş-şu‘arâ erbâb-ı ma‘ârifi var. Evvelâ Yâverî ve Şâbî ve Sâ’ibî, zamânının Örfî'sidir, Edhemî, Çâkerî ve Câyî ve Râzî, müşerref olduğumuz yârân [u] ihvân ola, dîvân sâhibi Seyyid Vâhidî ve hâne sâhibimiz Yezdân Aka ve Merdân Aka cân ve Kurbân Kulu ve Hoca Nağdî ve Pîrbaş Aka ve Mirza Bây ve Husâm Ata ve Elvend Aka ve Rızâ Bây ve Kelb Alî. Mazanna-i kirâme-i mecâzibân Dede Şürîmî nâm bir meczûb-ı İlâhî var, yetmiş senedir yiyüp içüp tebevvül ve tegayyuz etdüğün ve yatup uyuduğun bir ferd-i âferîde görmemişdir. Ve Şâh Kend ve Şûh Cân ve Dede Cân meşhûr mecâziblerdir. 300a
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS II 299b–300a ·
metinde göster ·
çâ[r]sû içinde Büyük câmi‘ Süleymân Hân'ındır kim serâpâ kurşum kubbeli ve cemâ …
Ve bu kal‘a içre cümle beş câmi‘ ve bir mescid var. Evvelâ çâ[r]sû içinde Büyük câmi‘ Süleymân Hân'ındır kim serâpâ kurşum kubbeli ve cemâ‘at-i kesîreye mâlik câmi‘-i kadîmdir. Andan Tişvâr câmi‘inin târîhidir:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 120b ·
metinde göster ·
Bosna eyâletinde Banyaluka müsellimi tarafından voyvada hâkimü'l-örfdür ve hâki …
Hâkimleri var. Evvelâ Bosna eyâletinde Banyaluka müsellimi tarafından voyvada hâkimü'l-örfdür ve hâkim-i şer‘-i Resûl-i mübîni Banyaluka kadısı nâ’ibi hükm eder, ammâ yüz elli akçe pâyesiyle şerîf kazâdır ve nâhiyesi (---) aded ma‘mûr kurâdır ve bir hâkimi dahi kal‘a dizdârıdır ve cümle (---) aded kal‘a neferâtlarıdır ve bir hâkimi dahi muhtesib ağadır ve bir hâkimi dahi cümleden melik Belgradlı Yûsuf Ağa'dır kim bu şehirden hâricde top güllesi ma‘deni var. Mezkûr Yûsuf Ağa anda hâkimdir. (---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 154a ·
metinde göster ·
Ca‘fer Çelebi, Ali Zâ‘im ve Muslu Efendi nâdirü'l-asrdırlar.
Der-şinâht-ı ulemâ-yı tabîbân-ı hâzıkân: Ekseriyyâ bu şehrin halkı Eflâtûn-ı İlâhî bu şehre gelüp ilim kitâbları te’lîf edüp kavm-i Macar-ı füccâra ta‘allüm edüp anlardan ehl-i Budin ahz-i kemâl [ü] ma‘rifet edüp ilm-i tıbda yegâne-i asr âdemler var. Evvelâ Ca‘fer Çelebi, Ali Zâ‘im ve Muslu Efendi nâdirü'l-asrdırlar.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 87a ·
metinde göster ·
… i teferrücgâh-ı bâğ-ı Merâm-ı müferrihât: Cümle yetmiş aded yerde seyrângâhları
var. Evvelâ
Kral bâğı ve Bâğlar korusu ve Kral korusu ve Gerz İlyâs dağı ve Hızır Baba bâğı …
Der-mesîre-i teferrücgâh-ı bâğ-ı Merâm-ı müferrihât: Cümle yetmiş aded yerde seyrângâhları var. Evvelâ Kral bâğı ve Bâğlar korusu ve Kral korusu ve Gerz İlyâs dağı ve Hızır Baba bâğı ve Miftâh Baba tekyesi ve Gül Baba tekyesi ve Bârûthâne kal‘ası ve (---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 88a ·
metinde göster ·
Ve cümle tokuz aded Sedd-i İskender-vâr tabya-i azîmleri
var. Evvelâ
Toprak tabya ve Ulama Paşa tabyası ve Battâl tabyası ve Karakaş Paşa tabyası ve …
Ve cümle tokuz aded Sedd-i İskender-vâr tabya-i azîmleri var. Evvelâ Toprak tabya ve Ulama Paşa tabyası ve Battâl tabyası ve Karakaş Paşa tabyası ve Kral tabyası ve Tiryâkî Hasan Paşa tabyası ve Arslan Paşa tabyası. Ve Polata tabyası başkadır, kal‘aya muttasıl değildir, ammâ gûyâ Sedd-i Ye’cûc'dur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 14a ·
metinde göster ·
Ve cümle üç aded üçer kat cedîd ve metîn ve kavî kapuları
var. Evvelâ
cenûb tarafına Senmartin kapusu. Ve Ustolni ve Üstürgon kapusu derler, biri bir …
Ve cümle üç aded üçer kat cedîd ve metîn ve kavî kapuları var. Evvelâ cenûb tarafına Senmartin kapusu. Ve Ustolni ve Üstürgon kapusu derler, biri biri içre eğri büğrü üç kat sarp kapulardır. Andan girirken handak üzre cisrini adımladım kâmil iki yüz germe adımdır. Andan içeri şehr içre bin adım gidüp cânib-i garba nâzır Varoş kapusudur kim bu dahi eğri büğrü kemerler altından ubûr olunur kapulardır. Üzerleri dağlar gibi toprak yığılı tabyalardır. Bu mezkûr iki kapu kal‘anın bir köşesine vâki‘ olup birisinden girilir ve birisinden çıkılır, gayri yol yokdur, zîrâ bu kal‘a nehr-i Raba ve nehr-i Rabçe içre ada gibidir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 48a ·
metinde göster ·
kıble tarafına garb kapusu, batı tarafına orta kapu mekşûfdur. Maşrık tarafına …
Ve cümle etrâfında üç aded bâb-ı kavîleri var. Evvelâ kıble tarafına garb kapusu, batı tarafına orta kapu mekşûfdur. Maşrık tarafına Yanova kapusu var. Bu mezkûr üç aded kapular gûyâ dest-i Acem'de Bahr-i Harez kenârında Demirkapu kal‘ası bâblarıdır kim bunlar da bâb-ı hadîd-i cedîd dervezelerdir. Ammâ şimâl tarafına iki aded küçük su kapuları dahi vardır. Lâkin 84a hâs u âm kapuları olup reh-i râst değildir. Bu hisâb üzre iç kal‘a ile mezkûr dör[d] kat kal‘anın enderûn [u] bîrûnunda cümle-cümle (---) aded şâhrâh kapuları ve yedi yerde haşeb cisrleri var.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 83b–84a ·
metinde göster ·
Der-medh-i hammâm-ı râhat-ı cân: Cümle beş aded hammâmları
var. Evvelâ
mezkûr Sâhib Geray Hân hammâmı, andan Eski hammâm, andan Yeni hammâm, andan Küç …
Der-medh-i hammâm-ı râhat-ı cân: Cümle beş aded hammâmları var. Evvelâ mezkûr Sâhib Geray Hân hammâmı, andan Eski hammâm, andan Yeni hammâm, andan Küçük hammâm. Bunların binâsı ve hevâsı ve mâsı gâyet latîf ve müferrah ve dilküşâ hammâm-ı ra‘nâlar, ammâ cümleden latîf Hân hammâmıdır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 118b ·
metinde göster ·
Der-fasl-ı hammâmât-ı gâsılân-ı râhat-ı cân: Cümle beş aded hammâm-ı hâs u âmmı
var. Evvelâ
Eski hammâm Hayreddîn Paşa'nındır. Ve Debbâğlar hammâmı, kâr-ı kadîmdir, âb [u] …
Der-fasl-ı hammâmât-ı gâsılân-ı râhat-ı cân: Cümle beş aded hammâm-ı hâs u âmmı var. Evvelâ Eski hammâm Hayreddîn Paşa'nındır. Ve Debbâğlar hammâmı, kâr-ı kadîmdir, âb [u] hevâsı latîfdir. Ve Ak hammâm ve Alaca hammâm ve Şeyh Efendi hammâmı. Bu hammâmların âb [u] hevâsı ve binâsı gâyet latîf ve müferrih hammâmlardır.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 220a ·
metinde göster ·
sipâh kethudâyeri ve yeniçeri serdârı ve yeniçeri ocağından yeniçeri çukasıyçün …
Ammâ hâkim-i örfîleri dahi var: Evvelâ sipâh kethudâyeri ve yeniçeri serdârı ve yeniçeri ocağından yeniçeri çukasıyçün tahsîle gelen Selânik ağası ve başçavuşu ve dîvân efendisi ve küçük çavuşu ve bir oda yeniçerisi var.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 223b ·
metinde göster ·
Tekye mahallesi mescidi ve Şeyh Efendi mahallesi mescidi ve Aşağı mahalle mesci …
Der-mesâcidhâ-yı âbidât: Cümle (---) aded buk‘a-i zâhidânı var. Evvelâ Tekye mahallesi mescidi ve Şeyh Efendi mahallesi mescidi ve Aşağı mahalle mescidi ve Uryânî mescidi ve Çârsû mescidi (---)(---)(---)(---)(---)(---)(---)
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 269a ·
metinde göster ·
Ve cümle beş aded salât-ı cum‘a edâ olunur kârgîr minâreli câmi‘leri
var. Evvelâ
Hunkâr câmi‘i, kenîseden bozmadır. Ve çârsû içinde eski câmi‘ ve iç kal‘a câmi‘ …
Ve cümle beş aded salât-ı cum‘a edâ olunur kârgîr minâreli câmi‘leri var. Evvelâ Hunkâr câmi‘i, kenîseden bozmadır. Ve çârsû içinde eski câmi‘ ve iç kal‘a câmi‘i var.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 343b ·
metinde göster ·
biri Tuna nehri kenârında Tuna Belgradı ve biri Budin serhaddinde Budin'e bir m …
Devlet-i Âl-i Osmân'da hâlâ (---) aded kal‘a-i Belgrad nâm sûr-ı benâmlar var. Evvelâ biri Tuna nehri kenârında Tuna Belgradı ve biri Budin serhaddinde Budin'e bir merhaleden ziyâdece ba‘îd Üstolni-Belgradı ve biri de hükm-i Âl-i Osmân'da Erdel Belgradı ve biri de bu dördüncü Arnavud Belgradı'dır kim hâlâ Süleymân Hân tahrîri üzre Rûmeli eyâletinde Avlonya sancak beğinin tahtıdır. Taraf-ı pâdişâhîden beğinin hâssı 229.000 akçedir ve erbâb-ı ze‘âmet 28 ve erbâb-ı tîmârı 489 dur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 357a ·
metinde göster ·
… dım ihâta eder kal‘a-i serâmeddir. Ve cümle dörd aded metîn ve kavî dervezeleri
var. Evvelâ
yıldız tarafına çârsûya enecek büyük kapudan çârsû yokuş aşağı kâmil bin adımdı …
Der-girdâ-gird-i kılâ‘ât: Cümle iki bin altı yüz germe adım ihâta eder kal‘a-i serâmeddir. Ve cümle dörd aded metîn ve kavî dervezeleri var. Evvelâ yıldız tarafına çârsûya enecek büyük kapudan çârsû yokuş aşağı kâmil bin adımdır ve bu kapu üç katdır. Her katı mâbeyni yüzer adım birbirlerinden ba‘îd bâb-ı azîmlerdir. Bu kapuların iki aded kapusu yıldız tarafına nâzırdır. Bir katı içeri kapudur kim şark tarafına mekşûfdur. Ve bu kapunun iki tarafında temel taşları fîl gevdesi kadar seng-i hârâlardır. Meğer bu gûne taşların emsâli Kuds-i Şerîf kurbunda Halîlü'r-Rahmân'da yâhûd nehr-i Turla kenârında Bender kal‘asında ola. Ve bir kapusu dahi eski manastır dibinde cânib-i garba nâzır kapudur kim aşağı Hüseyin Paşa'nın yeni binâ etdüği Murâd Çelipa mahallesindeki câmi‘ önüne ener kapu yoludur. Ve bir kapu dahi mahalleler arasında şarka nâzır bir küçük uğrın kapudur ammâ ol kadar şâhrâh değildir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 357b ·
metinde göster ·
Der-sitâyiş-i hammâmât-ı râhat-ı cân: Cümle üç aded hammâm-ı dilsitânları
var. Evvelâ
biri kal‘a içinde şark tarafındaki kal‘a kapusunun iç yüzünde Sinân Paşa hammâm …
Der-sitâyiş-i hammâmât-ı râhat-ı cân: Cümle üç aded hammâm-ı dilsitânları var. Evvelâ biri kal‘a içinde şark tarafındaki kal‘a kapusunun iç yüzünde Sinân Paşa hammâmı, kâr-ı kadîmdir. Ve âb [u] hevâsı ve binâsı gâyet latîfdir. Suyu handak üzre cisir ile taşradan gelir. Andan taşra varoşda Çârsû hammâmı vâsi‘ ve hoş-binâ ve pâk ü pâkîze mahbûb hüddâmları ve bısâtları var. Andan,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VIII 366a ·
metinde göster ·
Sultân Süleymân imâretinin ni‘meti cümle ganî ve fakîre ve civân u pîre sofra-i …
Ve yedi yerde imâreti var. Evvelâ Sultân Süleymân imâretinin ni‘meti cümle ganî ve fakîre ve civân u pîre sofra-i bî-imtinânı ni‘met-i bî-kusûru pür-futûr mebzûldür ki matbah atebesi üzre âye[t]:
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y245b ·
metinde göster ·
… bir kubbe-i beyâz içre evlâd-ı zevi'l-ihtirâm-ı sülâle-i Hazret-i Risâletpenâh
var. Evvelâ
Hazret-i İbrâhîm {ömreş şehr 4.}. Hicretin sene 9 İbrâhîm ibn Resûl merhûm oldu …
Ve yine bu mahalde bir kubbe-i beyâz içre evlâd-ı zevi'l-ihtirâm-ı sülâle-i Hazret-i Risâletpenâh var. Evvelâ Hazret-i İbrâhîm {ömreş şehr 4.}. Hicretin sene 9 İbrâhîm ibn Resûl merhûm oldu. {Sene 25} Ümmü Mâriye ve Hazret-i Kâsım ve Hazret-i Tayyib ve Hazret-i Tâhir. Bunlar Hadîce-i Kübrâ'dandır. Kâsım ba‘de'n-nübüvve sene (---) de Mekke'de vücûda geldi. Ve Hazret-i İsmâ‘îl (---)(---).
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y298b ·
metinde göster ·
Ve bu Ka‘be-i şerîfin cânib-i erba‘asında ihrâma girecek yerleri var. Evvelâ Medîneli Bi’r-i Alî'de ihrâma girir. Mısır huccâcı Râbi‘a Eşmesi'nde girir. Habeş'den ve Mısır'dan gemilerle gelen, Cidde ile Mekke mâbeyninde Hıdde nâm mahalde ihrâma girir. Bağdâd ve Basra ve Lahsa'dan gelen (---) nâm mahalde ihrâma girirler. Ammâ bu Yemen huccâcı şehr-i Şîrîn'de Yelemlem nâm mahalde ihrâma girdiklerinde bâlâda zikri sebkat eden Urbân kırmızı âdemler ihrâma girme mukâbelesinde te’eddüben avret yerlerin ihrâma komak var, yohsa avretlerin ihrâma komazdan evvel reh-i râstdan deli çıplakdan gezerler ki Hadîs: Arapça hadîs-i şerîf Arapça ine amel etmeyüp uryân gezerler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS IX Y320a ·
metinde göster ·
Ammâ vilâyet-i Yemen denmesinin bir kaç nev‘ üzre vech-i tesmiyesi
var. Evvelâ
Yemen'de bir kişi cânib-i şarka müteveccih olsa bu iklîm, cânib-i yemîne geldiğ …
Ammâ vilâyet-i Yemen denmesinin bir kaç nev‘ üzre vech-i tesmiyesi var. Evvelâ Yemen'de bir kişi cânib-i şarka müteveccih olsa bu iklîm, cânib-i yemîne geldiğiyçün Yemen derler. Bir ma‘nâda Ka‘be-i şerîfin yemîninde olduğıyçün Yemen dediler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y26a ·
metinde göster ·
… mi dörd bin adımdır. Ve şekl-i murabba‘dır. Ve yedi kullesi var. Ve altı kapusu
var: evvelâ
Başkulle kapusu ve Hurde kapusu ve İskele kapusu ve Cebel-i Cıda kapusu ve Şeyh …
Evvelâ bu kal‘a-i Harkova mâ-tekaddemden bir sevâd-ı mu‘azzam kal‘a-i kadîm imiş. Sene (---) târîhinde bu dahi Özdemir Paşa fethidir. Süveys deryâsı sâhilinde bir hayli büyük Şeddâdî taş-binâ kal‘a-i atîkdir, ammâ ol kadar metîn ü ma‘mûr değildir. Dâ’iren-mâdâr cirmi dörd bin adımdır. Ve şekl-i murabba‘dır. Ve yedi kullesi var. Ve altı kapusu var: evvelâ Başkulle kapusu ve Hurde kapusu ve İskele kapusu ve Cebel-i Cıda kapusu ve Şeyh Mazlûm kapusu ve Su kapusu.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y439b ·
metinde göster ·
… en senevî beş Mısrî kîse hâsıl olur şîrîn kazâdır. Tokuz câmi‘ ve otuz mesâcidi
var. Evvelâ
çârsûda cemâ‘at-ı kesîreye mâlik,
Bir düz sahrâda bâğ u bâğçeli ve bostânlı yerde Kalyûb kâşifi hükmünde subaşılıkdır. Ve nakîbü'l-eşrâf-ı Mısır'a ber-vech-i arpalık yüz elli akçe kazâdır ihsân olunur. Ve yüz elli pâre kurâ nâhiyelerinden senevî beş Mısrî kîse hâsıl olur şîrîn kazâdır. Tokuz câmi‘ ve otuz mesâcidi var. Evvelâ çârsûda cemâ‘at-ı kesîreye mâlik,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS X Y450b ·
metinde göster ·
