… ib-i şarkîsinde Deveçeşmesi'nden tâ Alîdeğirmeni'ne varınca varoş-ı azîmdir. Bu
varoşlarda
ekseriyyâ Ermeni re‘âyâlar sâkin olduğundan cümle on üç aded kenîse-i kefereler …
Varoş-ı Erzincân kapusu: Kal‘anın cânib-i şarkîsinde Deveçeşmesi'nden tâ Alîdeğirmeni'ne varınca varoş-ı azîmdir. Bu varoşlarda ekseriyyâ Ermeni re‘âyâlar sâkin olduğundan cümle on üç aded kenîse-i kefereler vardır. Cümle kefereleri alaca destâr peşkîr sararlar ve âyînlerine londura mâvî çuka ve ednâ re‘âyâları şal kebe ve ayaklarına nâzük çarık giyerler. Gâyet rencber re‘âyâsı vardır. Kefere avretleri yassı başlı ve beyâz ızâr çarşaf bürünürler, ammâ müselmân havâtînleri sivri se-renk ve dîbâ ve gümüş ve altun takye giyüp beyâz nâzük câr-ı ızar bürünüp ayaklarına katife çakşır ve sarı çizme giyüp mü’eddebâne reftâr ederler. Gâyetü'l-gâye hüsn-i cemâlde ve lutf-i i‘tidâlde olup kelimâtları lehçelerine göre mevzûn ve dişleri hemvâre dürr-i meknûn ve giysû-yı müşg-bârların sarkıdırlar ve uşşâkı bin cân ile kendülerine akıdırlar. Ve hevâsının letâfetinden ricâl makûlesi ol kadar müsinn ü mu‘ammer olur kim kuvveti gitmiş, hey’eti bitmiş, ömrü yetmişe, yüze yetmiş, kuvveti kudreti gitmiş [ve] musâhabetden kalmış olurlar ve kelimâtları bu edâ ile tekellüm ederler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS II 288a ·
metinde göster ·
… kin olmayup la‘netnâme-i Süleymân Hân olduğundan cümle eflâkan re‘âyâları taşra
varoşlarda
sâkinlerdir.
Ve mezkûr Vinçaz kapusu cisrinin karşu tarafında beş yüz aded re‘âyâ hâneleridir kim niçe kerre derûn-ı hisârda sâkin olan kefereler bu kal‘ayı hîle ile gâh kâfire ve gâh müselmânlara verdikleriyçün hâlâ derûn-ı hisârda kâfir sâkin olmayup la‘netnâme-i Süleymân Hân olduğundan cümle eflâkan re‘âyâları taşra varoşlarda sâkinlerdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 152a ·
metinde göster ·
… Virbaz aşrı bir mahalle var. Aded-i hâneleri ma‘lûmum değildir, ammâ bu üç aded
varoşlarda
hân ve câmi‘ ve çârsû-yı bâzâr ve hammâmlar yokdur, ammâ ravza-i rıdvân misilli …
Ve dahi bir varoş Banaluka kapusundan taşra üç yüz hâneli kefere ve müslim hâneleri var ve bir varoş dahi nehr-i Virbaz aşrı bir mahalle var. Aded-i hâneleri ma‘lûmum değildir, ammâ bu üç aded varoşlarda hân ve câmi‘ ve çârsû-yı bâzâr ve hammâmlar yokdur, ammâ ravza-i rıdvân misilli bâğ u bâğçeleri gâyet çokdur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 152a ·
metinde göster ·
Andan Beğ câmi‘i ve Namâzgâh câmi‘i ve yukaru kal‘ada Ebü'l-feth câmi‘i ve iki
varoşlarda
ikişer cevâmi‘ler var ammâ isimleri ma‘lûmum değildir. Hudâ-yı Müte‘âl dahi ziy …
Andan Beğ câmi‘i ve Namâzgâh câmi‘i ve yukaru kal‘ada Ebü'l-feth câmi‘i ve iki varoşlarda ikişer cevâmi‘ler var ammâ isimleri ma‘lûmum değildir. Hudâ-yı Müte‘âl dahi ziyâde ede. 169b
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 169a–169b ·
metinde göster ·
mahalleriyle hammâm ve medrese ve dekâkînleri ve gayri imâretleri merkûmdur, am …
Bâlâda tahrîr olunan varoşlarda mahalleriyle hammâm ve medrese ve dekâkînleri ve gayri imâretleri merkûmdur, ammâ âb [u] hevâsı gâyet latîf olduğundan mahbûb pençe-i âftâb gulâmları olur.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 177a ·
metinde göster ·
