… derler, temâşâ manavlardır. Neferât cümle 2000 ammâ bunların kârları ancak altı
aydır
. Bir seneden bir seneye kavun ve karpuz durur ammâ râyegân değildir. Bu tâ’ifel …
Evsâf-ı manavân ya‘nî karpuzcuyân: Bunlar dahi cümle üç yüz dükkândır. Mâ‘adâsı iskelelerde dağlar gibi kavun ve karpuz yığup fürûht ederler, temâşâ manavlardır. Neferât cümle 2000 ammâ bunların kârları ancak altı aydır. Bir seneden bir seneye kavun ve karpuz durur ammâ râyegân değildir. Bu tâ’ifeler dahi arabalar üzre dükkânlarında yığın yığın kavun ve karpuz bey‘ ederek terâzûlar ile "Üç okka bir akçeye" feryâd ederek ubûr ederler.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS I 180b ·
metinde göster ·
Menzil-i kasaba-i sarây-ı Kaya Sultân der mahalle-i Topçular: Bu sarây-ı ferah-fezâya dâhil oldukda yüz aded kurbân ve on aded deve kurbân edüp fukarâya bezl olunup herkes sarâylarda ve niçe yüz ağalar haymelerinde meks etdiler. Ertesi ale‘s-sabâh Sadrıa‘zâm Dervîş Mehemmed Paşa ve yedi kubbe vüzerâları ve şeyhülislâm (---)(---) efendi ve nakîbü'l-eşrâf (---)(---) efendi ve kadı‘askereyn ve İslâmbol mollası ve gayri niçe bin a‘yân [u] kibâr-ı kübbâr gelüp paşa ile müşerref olup Dervîş Mehemmed Paşa ile bizim Melek Paşa birbirlerin bağrına basup sadrıa‘zam koynundan bir hatt-ı şerîf çıkarup paşaya verdi. Paşa bûs ber-ser edüp kırâ’at etdikde "Emir pâdişâhımın ammâ Sofya-i sâfiye şehrinden berü yedi aydır haste-hâlim İnşâallah sehel tahsîl-i mizâc edüp fermân-ı şehriyârî üzre kubbe-nişîn vezîr-i sârî olalım, fermân pâdişâh-ı Cem-cenâbındır" deyüp niçe kelimâtdan sonra paşa, sadrıa‘zama bir ziyâfet-i azîm etmişdir kim bir târîhde bir vüzerâ bir sadrıa‘zama etmemişdir.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS III 172a ·
metinde göster ·
… üp Uşak şehrinde yüz beş yaşında bir şerîfe anacığım vardır, anın yanında sekiz
aydır
saklı iken beni, Karahisâr beği dutup, beni halâs etmek içün benden bin guruş i …
Herîf-i zarîf eydir: "Vallâhi pâdişâhım, ben Anadolu eyâletinde Uşak şehrinde tarîk-i Uşşakîden bir âşık-ı sâdık garîb ü hasîb ü nesîb sâdât-ı kirâmım, ammâ levendât ile ıhtılât etdiğimden ey çöğür çalup savt-ı hazînli eyi türküler çağırdığımdan Hasan Paşa beni huzûruna Bursa'ya gelirken getirdüp bile idim. Gördüm ki isyân ediyor. Âhir iki kerre firâr edüp yine halâs olamayup beni dutdular. Üçüncü def‘a anlar Konakçı Alî Paşa ve Çavuşoğlu Mehemmed Paşa ile döğüşmek sadedinde iken ben yine firâr edüp Uşak şehrinde yüz beş yaşında bir şerîfe anacığım vardır, anın yanında sekiz aydır saklı iken beni, Karahisâr beği dutup, beni halâs etmek içün benden bin guruş isteyüp, bir nukre vermediğim içün beni kayd [u] bend ile bu mahalle gönderirken anam dedi kim,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS V 83a ·
metinde göster ·
"Bire gâzîler, safâ geldiniz ve hoş geldiniz. Bire bir
aydır
asker-i İslâm'dan haber yokdur. Siz nereden geldiniz ve nereye gidersiz ve aske …
"Bire gâzîler, safâ geldiniz ve hoş geldiniz. Bire bir aydır asker-i İslâm'dan haber yokdur. Siz nereden geldiniz ve nereye gidersiz ve asker-i İslâm kandedir?" deyü su’âl etdiklerinde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VI 5b ·
metinde göster ·
… âd yetişmeğe sa‘y-i ihtimâm etdi, ammâ küffâr İbrâhîm Paşa zamânından berü yedi
aydır
Belgrad'ı döğerdi. Hastalığı mahallinde Belgrad alınmış bulunup içinde olan ric …
Gerçi Serdâr Yemişçi Hasan Paşa Belgrad'a imdâd yetişmeğe sa‘y-i ihtimâm etdi, ammâ küffâr İbrâhîm Paşa zamânından berü yedi aydır Belgrad'ı döğerdi. Hastalığı mahallinde Belgrad alınmış bulunup içinde olan ricâl [ü] nisvân bintânların cümle tu‘ma-i şemşîr edüp derûn-ı hisâra elli bin aded ceng-âver sermed kâfir doldurmuş.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 13a ·
metinde göster ·
"İmdi sultânım, siz safâ geldiniz. Bizim elçimiz sultânımı bizim Komaran kal‘asında bir aydır bekler. Sa‘âdetle sizin Budin'e teşrîf buyurduğunuz elçi beğimize i‘lâm edelim. Hemân siz dahi yarın Budin'den kalkın" deyüp tercümân-ı bî-îmân ileri gitdikde elçi paşa kerr ü fer ile ahâlî-i Budin'e selâ[m] vererek kütür kütür mehterhânesin döğerek Üstü Açık Ilıca'ya vardıkda Budin'den bir yaylım toplar dahi endâht olup zemîn ü âsumân lerzenâk olup elçi paşa kendü askeriyle Budun'un iç kal‘asındaki paşa sarâyına varup Budim vezîri Gürcî Paşa'ya buluşup bir ziyâfet-i azîm olmuşdur kim ta‘bîr olunmaz.
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 42b ·
metinde göster ·
, ol kadar zamândan berü ol başları ve sizin mürdelerin nâ-tırâş başların saçlar …
"Ol ceng vâkı‘âtı Raba'da olalı üç aydır, ol kadar zamândan berü ol başları ve sizin mürdelerin nâ-tırâş başların saçların tırâş edüp bir yere koyup üç aydan berü bizim Beç'e gelmemize bakup bugünkü gün görsünler deyü alay ile getirdiniz. Îsâ Nebî ve Meryem Ana'yı severseniz doğru söylen, Raba cenginde siz bizi mi kırdınız, yoksa biz sizi der-ceng-i evvel yedi yerde kırdık ve Ni‘met-Uyvar altına dak sizi kıra kıra bu kadar kelle ve bu kadar mâl-ı ganâ’im alup ordumuza gelmedik mi? Sonra İsmâ‘îl Paşa ve Sâlih Paşa'nın sû-i tedbîriyle gerü dönüp Allâh emriyle Raba suyunda gark olduk, zîrâ bizim Sultân Süleymânımız ‘Bu Raba suyun öteye geçen oğullarım ve vezîr askerlerim ve kâfirden dahi Raba nehrin bizim hudûda geçenler anlar da bozulup gark olsun’ deyüp bed-du‘â etmişdi. Biz Süleymân Hân'ın vasıyyetin tutmayup belâya uğrayup suya gark olduk. Yohsa sizin kılıcınız ile kırılmadık. Eğer bizi kırdınızsa Hazret-i Îsâ içün doğru söylen" dedim. Anlar da insâf edüp,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 70b ·
metinde göster ·
… in. Bire cânım Evliyâm, ne yeller esüp sen nereden bu Azak-ı azâba geldin. Yedi
aydır
deryâ-yı Azak donmuşdur, gemi işlemez. Kara tarafındaki Heyhât sahrâsında Kalmı …
"Bire Evliyâm sen hoş geldin ve sen safâ geldin. Bire cânım Evliyâm, ne yeller esüp sen nereden bu Azak-ı azâba geldin. Yedi aydır deryâ-yı Azak donmuşdur, gemi işlemez. Kara tarafındaki Heyhât sahrâsında Kalmık Tatarı derdinden kuş uçmayup kış u kıyâmetde kapudan taşra çıkmağa aslâ mecâlimiz yokdur, bire sen nereden geldin?" dedikde,
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi · EÇS VII 183b ·
metinde göster ·
ḳarılar dört dürlüdür birisi ṣolduran ṣopdur birisi ṭolduran ṭobdur birisi ivüŋ …
ḫanum hey dede ḳorḳut dilinden ozan aydur ḳarılar dört dürlüdür birisi ṣolduran ṣopdur birisi ṭolduran ṭobdur birisi ivüŋ ṭayaġıdur birisi niçe söyler-iseŋ bayaġıdur ozan ivüŋ ṭayaġı oldur ki yazıdan yabandan ive bir
… etür yiyelüm bu da yisün dise pişmiş etmegüŋ baḳāsı olmaz yimek gerekdür 'avrat
aydur
neyleyeyim bu yıḳılaçak ivde un yoḳ elek yoḳ deve degirmeninden gelmedi
adam ivde olsa aŋa dise ki ṭur etmek getür yiyelüm bu da yisün dise pişmiş etmegüŋ baḳāsı olmaz yimek gerekdür 'avrat aydur neyleyeyim bu yıḳılaçak ivde un yoḳ elek yoḳ deve degirmeninden gelmedi
… tı ḳażab iderem şimdi saŋa didi dirse ḫanuŋ ḫatunı ṣoylamış görelüm ne ṣoylamış
aydur
hay dirse ḫan baŋa ḳażab itme incinüp acı sözler
yüzine dökeyin-mi ḫan ḳızı sebebi nedür digil maŋa katı ḳażab iderem şimdi saŋa didi dirse ḫanuŋ ḫatunı ṣoylamış görelüm ne ṣoylamış aydur hay dirse ḫan baŋa ḳażab itme incinüp acı sözler
ḳalḳubanı dirse ḫan senüŋ oġluŋ yirinden örü ṭurdı göksi gözel ḳaba ṭaġa ava çı …
ve bir ḳov anlar daḫı getürdiler aydur ḳalḳubanı dirse ḫan senüŋ oġluŋ yirinden örü ṭurdı göksi gözel ḳaba ṭaġa ava çıḳdı sen var iken av avladı kuş kuşladı
… ḫanuŋ ḳatında saŋa ḳazab ola böyle oġul neŋe gerek öldürseŋe didiler dirse ḫan
aydur
varuŋ getürüŋ öldüreyim böyle oġul maŋa gerekmez didi
vara dirse ḫanuŋ oġlı böyle bid'at eylemiş diyeler seni çaġırdalar bayındır ḫanuŋ ḳatında saŋa ḳazab ola böyle oġul neŋe gerek öldürseŋe didiler dirse ḫan aydur varuŋ getürüŋ öldüreyim böyle oġul maŋa gerekmez didi
… aġladı böyle digeç dirse ḫan ḫatunına cavab virmedi ol ḳırḳ nāmerd ḳarşu geldi
aydur
oġluŋ ṣaġdur esendür avdadur bugün yarın ḳanda ise gelür
bu gün saŋa didi zārılıḳ eyledi aġladı böyle digeç dirse ḫan ḫatunına cavab virmedi ol ḳırḳ nāmerd ḳarşu geldi aydur oġluŋ ṣaġdur esendür avdadur bugün yarın ḳanda ise gelür
ana aġlamaġıl maŋa bu yaradan ölüm yoḳdur korḫmaġıl boz atlu ḫıżır maŋa geldi ü …
oġlan yine aydur ana aġlamaġıl maŋa bu yaradan ölüm yoḳdur korḫmaġıl boz atlu ḫıżır maŋa geldi üç kerre yaramı ṣıġadı bu yaradan saŋa ölüm yoḳdur ṭaġ çiçegi anaŋ südi
… ılan ḳazanuŋ ḥalalını ṭutmışuz bu ḥayfları biz ḳazana itmişüz didi kāfirüŋ biri
aydur
ḳazan bigde bir ḥayfumuz ḳaldı şökli melik aydur mere aznavur ne ḥayfumuz ḳaldı
develerini yetmişüz ḳırḳ ince billü ḳız-ılan ḳazanuŋ ḥalalını ṭutmışuz bu ḥayfları biz ḳazana itmişüz didi kāfirüŋ biri aydur ḳazan bigde bir ḥayfumuz ḳaldı şökli melik aydur mere aznavur ne ḥayfumuz ḳaldı
… zana itmişüz didi kāfirüŋ biri aydur ḳazan bigde bir ḥayfumuz ḳaldı şökli melik
aydur
mere aznavur ne ḥayfumuz ḳaldı
develerini yetmişüz ḳırḳ ince billü ḳız-ılan ḳazanuŋ ḥalalını ṭutmışuz bu ḥayfları biz ḳazana itmişüz didi kāfirüŋ biri aydur ḳazan bigde bir ḥayfumuz ḳaldı şökli melik aydur mere aznavur ne ḥayfumuz ḳaldı
ḳazanuŋ ḳapulu dervendde on biŋ ḳoyunı vardur şol ḳoyunları daḫı götürsek ḳazan …
kāfir aydur ḳazanuŋ ḳapulu dervendde on biŋ ḳoyunı vardur şol ḳoyunları daḫı götürsek ḳazana ulu ḥayf ider-idük didi şökli melik aydur altı yüz kāfir varsun ḳoyumnı getürsün didi altı
… ı vardur şol ḳoyunları daḫı götürsek ḳazana ulu ḥayf ider-idük didi şökli melik
aydur
altı yüz kāfir varsun ḳoyumnı getürsün didi altı
kāfir aydur ḳazanuŋ ḳapulu dervendde on biŋ ḳoyunı vardur şol ḳoyunları daḫı götürsek ḳazana ulu ḥayf ider-idük didi şökli melik aydur altı yüz kāfir varsun ḳoyumnı getürsün didi altı
… anın eline aldı nagāhandan ḳaraçuḳ çobanuŋ üzerine altı yüz kāfir ḳoyıldı kāfir
aydur
ḳaranḳu aḫşam olanda ḳayġulu çoban ḳar-ıla yaġmur
üç yirde depe gibi ṭaş yıġdı ala ḳollu ṣapanın eline aldı nagāhandan ḳaraçuḳ çobanuŋ üzerine altı yüz kāfir ḳoyıldı kāfir aydur ḳaranḳu aḫşam olanda ḳayġulu çoban ḳar-ıla yaġmur
dünya 'ālem kāfirüŋ başına ḳaraŋu oldı aydur yarımasun yarçımasun bu çoban bizüm hepümüz ḳırar ola-mı didiler daḫı ṭurmayup ḳaçdılar çoban şehid olan ḳardaşların ḥaḳına ḳodı kāfirler leşinden bir böyük depe yıġdı
