Kaynak yayın
- ARAT, Reşit Rahmeti 1999. Kutadgu Bilig I Metin¸Türk Dil Kurumu Yayınları, 4. baskı, Ankara.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
6.644
beyit
73.566
sözcük
9.486
ayrı biçim
4.811
tek geçişli
%50,7 (hapax)
0,546
STTR
standart tür/sözcük
11,1
sözcük / cümle
4,73
harf / sözcük
5
eksik yer (lakün)
En sık içerik sözcükleri
- kişi649
- eḍgü633
- ilig587
- kör484
- er413
- söz354
- öz296
- köŋül261
- bilig249
- kün241
- köni240
- eşitgil235
- hem231
- birdi221
- dünya219
- beg217
- ögdülmiş211
- bayat199
- tut197
- ajun189
- üküş176
- iş169
- ḳılḳı169
- isiz168
- ḳıl166
- cevabı165
- elig165
- tiriglik164
- iki162
- begler161
- tapuġ159
- iligke157
- keḍ157
- atı156
- toldı154
- işi148
- tutsa146
- yir145
- yanut143
- köŋli140
En sık ikili öbekler
tir eşitgil 194ay toldı 139bu kün 118bu söz 108yanut birdi 107ay ilig 93bu dünya 88bu yaŋlıġ 84birdi ögdülmiş 72ögdülmiş aydı 69bu iki 68cevabı iligke 68ilig aydı 67ögdülmiş cevabı 64yaḳşı aymış 61bu eḍgü 57er at 47ay ḳılḳı 46bilig birle 46et öz 46ilig cevabı 46aydı ilig 44cevabı ögdülmişke 44ay toldıḳa 43
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
KB 6362
vefa kimke ḳıldıŋ cefaḳa anuncefaçı cefasın tegürgey künün
KB 6363
kimi eḍgü tuttuŋ aŋar ḳorḳu tursini isizin ol ulıtġay ünün
KB 6364
ay ilig bu üç ara semzi yawuzbiri ıt biri ḳuş birisi et öz
KB 6365
açurġu bularıġ yolın tutsa keḍanın yolḳa kirse boyun egse keḍ
KB 6366
yolın ḳısmasa ḳuş meŋin eḍlemezsemiz bolsa ıt toḳ awın awlamaz
KB 6367
et öz toḍsa ḳansa bolur buġraġuḳaçar eḍgülerin süre ıḍmaġu
KB 6368
ḳuşuŋ awlamasa bir ördek yas olıtıŋ ḳoḍsa awın yası bir as ol
KB 6369
özüŋ buġraġursa beḍütse boyunsini otḳa tartar ulıtur ünün
KB 6370
meŋilig turur kör meŋi yoḳ çıġaybarın tap ḳılıp ol yorır köŋli bay
KB 6371
egin bütse boġzın toḍursa aşınḳılur teŋri tapġı iter ol işin
KB 6372
uluġluḳ bu devlet bu ḳut ḳıw kişigküwezlikke tartar ḳoḍup öz işig
KB 6373
küwezlik bayattın yıratur ḳuluġuḳuşluġ yorımaz bu yaŋlıġ yoluġ
KB 6374
çıġay ma ölür ök yime bay ölüriki böz iletür ḳara yir bolur
KB 6375
çıġay ölse ḳutlur kiter emgekibay ölse ḳalur neŋ iletür yüki
KB 6376
muŋar meŋzer emdi bu söz belgülügbu sözde özüŋke kötürgil ülüg
KB 6377
ay ni‘met iḍisi ölüm miḫnetiŋay miḫnet iḍisi ölüm ni‘metiŋ
KB 6378
çıġay ölse ḳutlur kiter emgekiölüm tutsa ay bay saḳış birmekiŋ
KB 6379
İLİG SÖZİ ÖGDÜLMİŞKEyana aydı ilig bu dünya içiyılanı çaḍanı telim tikgüçi
KB 6380
aşı az yigüke aġusı üküşyana ögdisi az üküşi söküş
KB 6381
uḳuşluġ sunup alġusı az neŋbiliglig açıp az yigüsi meŋi
KB 6382
biligsizke uçmaḳ turur bu ajanerej birle awnur yorır muŋsuzun
KB 6383
tiken ol uḳuşluġḳa dünya toluaḍaḳ ursa yirke kirür saḳlaġu
KB 6384
aġu ol biligligke dünya içianın aş yiyümez üzer öz küçi
KB 6385
anın ḳaçtı zahid oġul ḳız ḳoḍupmunın ḳoḍtı ‘abid tapuġḳa uḍup
KB 6386
bu kün biz ilinmiş tururmız muŋarküḍezsün bayat bu beladin sıŋar
KB 6387
ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKEyanut birdi ögdülmiş aydı bu söztükel söz çını ol uḳuş birle tüz
KB 6388
körü barsa dünya ḳılınçı teŋiyigen yil büke teg bu ḳılḳı yaŋı
KB 6389
özi igdür ök san özi semritürözi ök etin yir özi yawrıtur
KB 6390
baḳa barsa yetrü ajun ḫalinieŋip ḳalġu taŋlap kör uḳsa anı
KB 6391
apalı ḫavalı ajunḳa ilipuruġ yaḍtı dünya içinde kelip
KB 6392
olarda berü tut bu öḍke tegine yaŋlıġ eren ḳoptı begler beg
KB 6393
ḳayu bilge toġdı ḳayu alp atımḳayu kür küwez er ḳaya teg yalım
KB 6394
ḳayusı uḳuşluġ ḳayusı bügüḳayu tilwe munduz ḳayu ermegü
KB 6395
neçe sawçı toġdı oḳıtçı amulbayat ḫuḳmi birle ayu birdi yol
KB 6396
ḳayu az yaşadı ḳayusı uzunḳayu baş kötürdi beḍükrek sözün
KB 6397
ḳayusı törütmiş iḍike turupyaġı teg oḳ attı yasını ḳurup
KB 6398
oḳıġıl bu beytig negü tir eşituḳa barġıl emdi özüŋ ḳılḳı it
KB 6399
kerek bilge bolġıl kerek miŋ yaşatutup bütrü ajun erejin aşa
KB 6400
aḫır ölgü özüŋ ḳara yir bolupölüm tutsa iltür ökünçün yaşa
KB 6401
neçe eḍgü ḳoptı bu bilge bügütilep bulmadılar tiriglik yigü