Eserler · Karahanlı Türkçesi
DLT’deki Türkçe parçalar
Karahanlı 11. yy.
Düzyazı-Şiir
kısaltma: DLT metin aranabilir
Kaynak yayın
- TEKİN, Talat 1989. XI. Yüzyıl Türk Şiiri, Dįvānu Luġāti’t-Türk’teki Manzum Parçalar, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
251
cümle
2.901
sözcük
1.785
ayrı biçim
1.365
tek geçişli
%76,5 (hapax)
0,711
STTR
standart tür/sözcük
11,6
sözcük / cümle
5,26
harf / sözcük
En sık içerik sözcükleri
- bolup19
- körüp16
- eren15
- ajun13
- tawar12
- tutar12
- erdem11
- ḳara10
- alıp9
- başı9
- kelse9
- kişi9
- tapa9
- bilge8
- kün8
- telim8
- turup8
- tün8
- yaġı8
- öter8
- aġdı7
- bolmas7
- bulıt7
- kelip7
- közüm7
- suwın7
- yeme7
- öḍlek7
- ḳızıl7
- arıġ6
- başın6
- eḍgü6
- keldi6
- köŋlüm6
- tutup6
- çeçek6
- ölüm6
- ḳodı6
- ḳuş6
- alp5
En sık ikili öbekler
tün kün 8altun kümüş 3bolup ol 3kelse ḳalı 3kim tutar 3köŋlüm aŋar 3alplar başın 2anın kiçtimiz 2apaŋ terkenim 2arslanlayu kükrelim 2aydım aŋar 2aydım emdi 2aġdı ḳızıl 2aşın taturġan 2aḳtı aḳın 2bardı eren 2bastı ölüm 2bayraḳ toġdı 2baġrım başın 2başı tıġdı 2begi çertilür 2bilge erig 2bilge kişi 2birip boşuttum 2
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
DLT III, 230
Eren ıḍıp söke turdıBaşı boynın söke turdıUfut bolup büke turdıUḍu ḳamma tepen tıġdı
DLT III, 333
Ewin barḳın satıġsadıYuluġ birip baŋsâdıTirig erse turuġsadıAŋar saḳınç küni tuġdı
DLT III, 183
Aġdı ḳızıl bayraḳToġdı ḳara topraḳYetşü kelip OġraḳToḳşıp anın kiçtimiz
DLT III, 235
Kimi içre oldurupIla suwın keçtimizUyġur tapa başlanıpMıŋlaḳ ilin açtımız
DLT I. 483
Beçkem urup atlaḳaUyġurdaḳı TatlaḳaOġrı yawuz ıtlaḳaḲuşlar kipi uçtımız
DLT I, 472
Ḳudruḳ ḳatıġ tügdümizTeŋrig üküş ögdümizKemşip atıġ tegdimizAldap yana ḳaçtmız
DLT I, 434
Tünle bile bastımızTegme yaŋaḳ bustımızKesmelerin keştimizMıŋlaḳ erin bıçtımız
DLT I, 343
Kelginleyü aḳtımızKendler üze çıḳtımızFurḫan ewin yıḳtımızBurḫan üze sıçtımız
DLT I, 144
Budraç yeme ḳudurdıAlpaġutm üḍürdiSüsin yana ḳadırdıKelgeli-met irkeşür
DLT I, 325
Ertiş suwı YimekiSıtġap tutar bilekiKür-met anıŋ yürekiKelgeli-met irkişür
DLT I, 442
Kelse apaŋ terkenimEtilge-met törkünimYaḍılmaġay terkinimEmdi çerig çergeşür
DLT II, 209
Kelse apaŋ terkenimİtilge-met törkünümTarılmaġay törkünümEmdi çerig çergeşür
DLT I, 459
Bıçġas bitig ḳılurlarAnd key yeme birürlerḫandın basut tilerlerBasmıl Çomul tirkeşür
DLT III, 65
Yandı erinç uġraġıKeldi berü tıġraġıözi ḳuyı oġruġıAlplar ḳamuġ tirkeşür
DLT II, 5
Tünle bile köçelimYamar suwın keçelimTerŋük suwın içelim,Yuwġa yaġı uwulsun
DLT III, 355
[Biz) taŋ ata yortalımBudraç ḳanın irtelimBasmıl begin örtelimEmdi yigit yumulsun
DLT I, 441
Ḳıḳrıp atıġ kemşelimḲalḳan süŋün çomşalımḲaynap yana yumşalımḲatġı yaġı yuwılsun
DLT II, 137
Tegre awıp egrelimAttın tüşüp yügrelimArslanlayu kükrelimKüçi anın kewilsün
DLT I, 125
öpkem kelip uġradımArslan-layu kükredimAlplar başın toġradımEmdi meni kim tutar
DLT I, 367
Toḳış içre urıştımUluġ birle ḳarıştımTögüz atın yarıştımAydım emdi al Utar
DLT I, 370
Alp eren-ni üḍürdümBoynın anıŋ ḳadırdımAltun kümüş yüḍürdümSüsi ḳalın kim öter
DLT I, 205
Tapdu maŋa ilindiEmgek körü ulındıḲılmışınġa ilendiTutġun bolup ol ḳatar
DLT I, 219
Keldi berü arturuBirdi ilin ertürüMunda ḳalıp olturuBükri bolup ün büter
DLT I, 192
Başı anıŋ alıḳtıḲanı yüzüp turuḳtıBalıġ bolup taġıḳtıEmdi anı kim tutar
DLT II, 128
Kânı aḳıp yoşuldıKâpı ḳamuġ teşildiÖlüg bile ḳoşuldıTuġmış küni uş batar
DLT II, 118
Tını yeme öçüktiEri atı içiktiişi taḳı çölüktiSözitı anıŋ kim tutar
DLT I, 194
Ḳarvı çuvaç ḳuruldıTuġum tiklip uruldıSüsi otun oruldıḲançuḳ ḳaçar ol tutar
DLT II, 103
Küçi teŋi toḳıştıUġuş ḳonum oḳuştıÇerig tapa yaḳıştıBizke kelip öç öter
DLT I, 237
Alp-lar arıġ alḳışurKüç bir ḳılıp arḳaşurBir bir üze alḳaşurEḍgermeḍip oḳ atar
DLT I, 230
Eren arıġ örpeşürÖçin kekin irteşürSaḳal tutup tartışurKöksi ara ot tüter
DLT II, 274
Tıġraḳlanıp sekirttiErin atın yügürttiBizni ḳamuġ eŋittiAndaġ süke kim yeter
DLT I, 200
Emdi udın oḍundıKidin telim ökündiİl bolġalı ikendiAndaġ erig kim utar
DLT II, 219
işi anıŋ artaşıpOġraḳ bile örteşipBoynın alıp ḳaḍrışıpTutġun alıp ḳul satar
DLT III, 393
Meniŋ bile keŋeştiBilgi maŋa teŋeştiEren bile süŋüştiAlplar başın ol yuwar
DLT III, 404
Uḍu barıp soŋdadıTeŋre turup aŋdıdıSaçın ḳıra meŋdediArju-layu er awar
DLT I, 47
Anıŋ işin keçürdümişin yeme ḳaçurdumölüm otın içürdümİçti bolup yüz turı
DLT I, 79
Körüp neçük ḳaçmadıŋYamar suwın keçmediŋTawarıŋnı saçmadıŋYisün seni âr böri
DLT I, 455
Aġa büktir üze yordımYıraḳ baḳıp ḳara kördimAnı bilip taḳı bardımTükel yaġı tozı toġdı
DLT II, 83
Ḳodı ḳıḳrıp uġuş tirdimYaġı ḳaru kiriş ḳurdumToḳuş içre uruş birdimEren körüp başı tıġdı
DLT I, 399
Apaŋ ḳolsam udu barıpTutar erdim süsin tarıpBulun ḳılıp başı yarıpYuluġ barça maŋa yıġdı