Eserler · Karahanlı Türkçesi
DLT’deki Türkçe parçalar
Karahanlı 11. yy.
Düzyazı-Şiir
kısaltma: DLT metin aranabilir
Kaynak yayın
- TEKİN, Talat 1989. XI. Yüzyıl Türk Şiiri, Dįvānu Luġāti’t-Türk’teki Manzum Parçalar, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
251
cümle
2.901
sözcük
1.785
ayrı biçim
1.365
tek geçişli
%76,5 (hapax)
0,711
STTR
standart tür/sözcük
11,6
sözcük / cümle
5,26
harf / sözcük
En sık içerik sözcükleri
- bolup19
- körüp16
- eren15
- ajun13
- tawar12
- tutar12
- erdem11
- ḳara10
- alıp9
- başı9
- kelse9
- kişi9
- tapa9
- bilge8
- kün8
- telim8
- turup8
- tün8
- yaġı8
- öter8
- aġdı7
- bolmas7
- bulıt7
- kelip7
- közüm7
- suwın7
- yeme7
- öḍlek7
- ḳızıl7
- arıġ6
- başın6
- eḍgü6
- keldi6
- köŋlüm6
- tutup6
- çeçek6
- ölüm6
- ḳodı6
- ḳuş6
- alp5
En sık ikili öbekler
tün kün 8altun kümüş 3bolup ol 3kelse ḳalı 3kim tutar 3köŋlüm aŋar 3alplar başın 2anın kiçtimiz 2apaŋ terkenim 2arslanlayu kükrelim 2aydım aŋar 2aydım emdi 2aġdı ḳızıl 2aşın taturġan 2aḳtı aḳın 2bardı eren 2bastı ölüm 2bayraḳ toġdı 2baġrım başın 2başı tıġdı 2begi çertilür 2bilge erig 2bilge kişi 2birip boşuttum 2
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
DLT I, 148
Urunçaḳ alıp yermediAlımlıġ körü armadıAdaşlıḳ üze turmadıḲalın eren tirkeşür
DLT I, 155
Usıtġan ḳuyaş ḳapsadıUmunçluġ adaş tepsediErtiş suwın keçsediBodun anın ürküşür
DLT II, 312
Basmıl süsin ḳomıttıBarça kelip yumıttıArşları tapa emittiḲorḳup başı tezginür
DLT III, 208
Sü keldi yir yapaḲarar ḳar (taġ tapa)Ḳaçtı aŋar Alp AyaUfut bolup ol yaşar
DLT I, 210
Idu birip boşuttumTawar yuluġ taşuttumEren essin eşüttümYükin barça özi çıġdı
DLT I, 36
Keldi maŋa TatAydım emdi yatḲuşḳa bolup etSeni tiler üs böri
DLT III, 183
Aġdı ḳızıl bayraḳToġdı ḳara topraḳYetşü kelip OġraḳToḳşıp anın kiçtimiz
DLT I, 494
Utru turup yaġdı aŋar kiş oḳı çıġılwarAydım asıġ ḳılġu emes sen taḳı (bar) yalwar
DLT I, 498
Öŋdün nelek yalwarmadıŋ ḳaç ḳata birdiŋ tawarTolmluġ bolup ḳatındıŋ (oḳ) ḳanıŋ emdi yir suwar
DLT II, 356
Yaşnat ḳılıç başnı üze ḳaḳḳıl yaraBıçlıp anıŋ boynı taḳı ḳalḳan tora
DLT II, 90
Yaraġ bulup yaġuştıOrtuḳluḳın söküştiḲulun ḳapup ketiştiSürdi meniŋ ḳoyumı
DLT II, 110
Tüŋür ḳaḍın boluştıḲırḳın taḳı ḳoluştıEmdi tişim ḳamaştıAltı Turumtayımnı
DLT II, 177
Toḍġurmadı ıtımnıTorġurġalır atımnıSürdi meniŋ ḳutumnıḲaz taḳı ḳordayımı
DLT II, 193
Kelse saŋa yolġıraUdın anı oḍġur-aBarsun naru ḳaḍġuraSattı meniŋ ayımı
DLT III, 71
Ortaḳ bolup biliştiMeniŋ tawar satıştıBiste bile yaraştıKizlep tutar tayımı
DLT III, 80
Aydım aŋar sawulmaḲulbaḳ uḍu yuwulmaYuwġa suwun suwalmaḲaptı meniŋ Ḳayımı
DLT III, 188
Nelük aŋar biliştimḲuçşup taḳı ḳawuştumTüzünlükin ḳayıştımAlktı meniŋ yâyımı
DLT I, 74
Ḳança bardıŋ ay oġulErdiŋ munda inç amulAttın emdi sen töŋülḲıldıŋ erse ḳılmaġu
DLT III, 245
Bardıŋ nelük aymadıŋKirü körüp ḳaymadıŋKöŋül beril yaymadıŋBolduŋ erinç bolmaġu
DLT III, 247
Ḳara tünüg keçürsedimAġır üni uçursadımYetikenig ḳaçarsadımSaḳış içre künüm tuġdı
DLT I, 139
Iḳılaçım erik boldıErik bolġu yarar kördiBulıt örüp kök örtüldiTuman törüp tolı yaġdı
DLT III, 219
Kiçe turup yorır erdimḲara ḳızıl böri kördümḲatıġ yanı ḳura kördümḲaya körüp baḳu aġdı
DLT I, 167
Udu barıp üküş iwdimTelim yorıp küçi kewdimAtım birle tegü awdımMeni körüp yini aġdı
DLT II, 24
Itım tutup ḳodı çaldıAnın tüsin ḳıra yuldıBaşın alıp ḳodı saldıBoġuz alıp tükel boġdı
DLT I, 421
Çaġrı alup arḳun münüp arḳar yeterAwlar keyik tayġan ıdıp tilkü tutar
DLT I, 528
Teŋde bile körse meni ördek atarḲalwa körüp ḳaşġalaḳı suwḳa batar
DLT II, 328
Eligim arıġ ḳırçatur oḳ başaḳıÜnmiş uluġ terŋek üze köp ḳaşaḳı
DLT I, 142
Ottuz içip ḳıḳralmYoḳar ḳopup sekrelimArslan-layu kükrelimḲaçtı saḳınç sewnelim
DLT I, 100
Iwrıḳ başı ḳazlayuSaġraḳ tolu közleyüSaḳınç ḳodı kizleyüTün kün bile sewnelim
DLT III, 131
Kügler ḳamuġ tüzüldiIwrıḳ idiş tizildiSensiz özüm özeldiKelgil amul oynalım
DLT I, 263
Yigitlerig işletüYıġaç yemiş ırġatuḲulan keyik awlatuBadram ḳılıp awnalım
DLT II, 343
Çaġrı birip ḳuşlatuTayġan ıdıp tışlatuTilki toŋuz taşlatuErdem bile öglelim
DLT III, 429
Tosun münüp sekirtsünEsizlikin amurtsunItḳa keyik ḳaytartsunTutmış sanı umnalım
DLT I, 106
Endik kişi tetilsünİl törü yetilsünToḳlı böri yitilsünḲaḍġu yeme sawılsun
DLT I, 60
Bulnar mini öles közḲara meŋiz ḳızıl yüzAndın tamar tükel tuzBulnap yana ol ḳaçar
DLT II, 45
Awlap meni ḳoymaŋızAyıḳ ayıp ḳaymaŋızAḳar közüm uş teŋizTegre yöre ḳuş uçar
DLT I, 272
Yıġlap udu artadımBaġrım başın ḳarladımḲaçmış ḳutuġ irtedimYaġmur kipi ḳan saçar
DLT III, 84
Yüknüp maŋa imlediKözüm yaşın yamladıBaġrım başın emlediElkin bolup ol keçer
DLT I, 69
Üdig mini ḳomıttıSaḳınç maŋa yumıttıKöŋlüm aŋar emittiYüzüm meniŋ sarġarur
DLT I, 225
Köŋlüm aŋar ḳaynayuİçtin aŋar oynayuKeldi maŋa boynayuOynap meni arġarur