Eserler · Karahanlı Türkçesi
DLT’deki Türkçe parçalar
Karahanlı 11. yy.
Düzyazı-Şiir
kısaltma: DLT metin aranabilir
Kaynak yayın
- TEKİN, Talat 1989. XI. Yüzyıl Türk Şiiri, Dįvānu Luġāti’t-Türk’teki Manzum Parçalar, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
251
cümle
2.901
sözcük
1.785
ayrı biçim
1.365
tek geçişli
%76,5 (hapax)
0,711
STTR
standart tür/sözcük
11,6
sözcük / cümle
5,26
harf / sözcük
En sık içerik sözcükleri
- bolup19
- körüp16
- eren15
- ajun13
- tawar12
- tutar12
- erdem11
- ḳara10
- alıp9
- başı9
- kelse9
- kişi9
- tapa9
- bilge8
- kün8
- telim8
- turup8
- tün8
- yaġı8
- öter8
- aġdı7
- bolmas7
- bulıt7
- kelip7
- közüm7
- suwın7
- yeme7
- öḍlek7
- ḳızıl7
- arıġ6
- başın6
- eḍgü6
- keldi6
- köŋlüm6
- tutup6
- çeçek6
- ölüm6
- ḳodı6
- ḳuş6
- alp5
En sık ikili öbekler
tün kün 8altun kümüş 3bolup ol 3kelse ḳalı 3kim tutar 3köŋlüm aŋar 3alplar başın 2anın kiçtimiz 2apaŋ terkenim 2arslanlayu kükrelim 2aydım aŋar 2aydım emdi 2aġdı ḳızıl 2aşın taturġan 2aḳtı aḳın 2bardı eren 2bastı ölüm 2bayraḳ toġdı 2baġrım başın 2başı tıġdı 2begi çertilür 2bilge erig 2bilge kişi 2birip boşuttum 2
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
DLT I, 46
Bardı közüm yaruḳıAldı özüm ḳonuḳıḲanda erinç ḳanı-ḳıEmdi udın odġarur
DLT III, 295
Kördi meni emleyüBaḳtı maŋa imleyüḲaldım köŋül tumlıyuḲaḍġu meni torġurur
DLT I, 93-94
Aydım aŋar sewükBizni tapa nelükKeçtiŋ yazı kerigḲırlar ediz bedük
DLT I, 110
Aydı seniŋ uduEmgek telim ıduYumşar ḳatıġ ödiKöŋlüm saŋa yügrük
DLT III, 33
Yelwin anıŋ köziYelkin anıŋ öziTolun ayın yüziYardı meniŋ yürek
DLT III, 359
Bîriŋ maŋa sözkiyeMeŋ-lig ḳara tuzḳıyaYelwin tutar közkiyeMuŋum meniŋ biliŋ-e
DLT I, 243
Ḳoyġaşup yatsa anıŋ yüziŋeAlsıḳar ögin anıŋ söziŋeMiŋ kişi yulġı bolup öziŋeBirgeler özin anıŋ köziŋe
DLT III, 258
Üdig meni küçeyür tün kün turup yıġlayuKördi közüm tamraḳın yurtı ḳalıp aġlayu
DLT III, 309
Yelkin bolup barduḳı köŋlüm aŋar baġlayuḲaldım erinç ḳaḍġuḳa işim udu yıġlayu
DLT II, 172
Kizlep tutar sewüg-lüg adrış küni belgürerBaşlıġ közüg yapsama yaşı anıŋ sawruḳar
DLT II, 188
Köŋli köyüp kânı ḳurıp aġzı açıp ḳatġurarSızġurġalır üdig-ler essiz yüzi burḳurar
DLT I, 412
Ardı seni ḳız bodı anıŋ talYaylır anıŋ artuçı burnı taḳı ḳıwal
DLT I, 296
Awlalur özüm anıŋ tuzınġaEmlelür közüm anıŋ tozınġa
DLT I, 377
Kim ayıp iştür ḳulaḳAy ewi artuç butaḳ
DLT II, 20
Atġalır oḳnı azaḳTegmedi bu saw uşaḳ
DLT III, 23
Uġraġım kendü yıraḳBulnadı meni ḳaraḳ
DLT I, 222
Aḳturur közüm yulaḳTuşlanur ördek yuġaḳ
DLT I, 513
Özüm meniŋ budursınOtı anıŋ çoḳlanur
DLT II, 144
Üḍig otı tutunupÖpke yürek ḳaġrulur
DLT II, 232
Tün kün turup yıġlayuYaşım meniŋ sawrulur
DLT I, 380
ikledi meniŋ adaḳKörmedip oġrı tuzaḳigledim andın uzaḳEmlegil emdi tuzaḳ
DLT II, 223
Keldi esin esneyüḲaḍḳa tükel osnayuKirdi boḍun ḳasnayuḲara bulıt kükreşür
DLT III, 398
Ördi bulıt ıŋraşuAḳtı aḳın möŋreşüḲaldı boḍun taŋlaşuKükrer taḳı maŋraşur
DLT I, 235
Yaşın atıp yaşnadıTuman turup tuşnadıAḍġır ḳısır kişnediÖgür alıp oḳraşur
DLT III, 39
Ḳuydı bulıt yaġmurınKerip tutar aḳ torınḲırḳa ḳoḍtı ol ḳarınAḳın aḳar eŋreşür
DLT I, 186
Ḳar buz ḳamuġ erüşdiTaġlar suwı aḳışdıKökşin bulıt örüşdiḲayġuḳ bolup ügrişür
DLT I, 179; II, 283
Ḳaḳlar ḳamuġ kölerdiTaġlar başı ilerdiAjun tını yılırdıTü tü çeçek çergeşür
DLT II, 122
Yaġmur yaġıp saçıldıTürlüg çeçek suçuldıYinçü ḳapı açıldıÇından yıpar yuġruşur
DLT I, 235
Tümen çeçek tizildiBükünden ol yazıldıÜküş yatıp özeldiYirde ḳopa aḍrışur
DLT II, 285
Tegme çeçek ügüldiBoḳuḳlanıp büküldiTügsin tügün tügüldiYazlıp yana yörgeşür
DLT I, 437
Tegme çeçek ügüldiBoḳuḳlanıp büküldiTügsin tügün tügüldiYarġalı-mat yörgeşür
DLT I, 395
Ḳızıl sarıġ arḳaşıpYipgin yaşıl yüzkeşipBir bir-gerü yörgeşipYalŋuḳ anı taŋlaşur
DLT II, 79
Alın töpü yaşardıUrut otun yaşurdıKöl-niŋ suwın küşerdiSıġır buḳa möŋreşür
DLT I, 214
Ḳulan tükel ḳomıttıArḳar suḳaḳ yumuttıYaylaġ tapa emittiTizig turup sekrişür
DLT III, 202
Ḳoçŋar teke seşildiSaġlıḳ sürüg ḳoşuldıSütler ḳamuġ yoşuldıOġlaḳ ḳozı yamraşur
DLT I, 463
Tumlıġ kelip ḳapsadıḲutluġ yâyıġ tepsediḲarlap ajun yapsadıEt yin üşüp emrişür
DLT I, 170
Ḳış yay bile toḳuştıḲınġır közün baḳıştıTutuşḳalı yaḳıştıUtġalı-mat uġraşur
DLT III, 278
Ḳış yayġaru süwleyürEr at menin tawrayurİgler yeme sewriyürEt yin taḳı bekrişür
DLT III, 367
Sende ḳopar çaḍanlarḲuḍġu siŋek yılanlarDük miŋ ḳayu temenlerḲuḍruḳ tikip yügrüşür
DLT II, 97
Yay ḳış bile ḳarıştıErdem yasın ḳurıştıÇerig tutup küreştiOḳtaġalı utruşur