Eserler · Uygurca

Uigurica I-IV

Uygur Muhtelif Düzyazı-Şiir kısaltma: U metin aranabilir

Kaynak yayın

MÜLLER, F.W.K. 1908. Uigurica [I], Abhandlungen der Königlich Preuβischen Akademie der Wissenschaften, Berlin.
MÜLLER, F.W.K. 1912. Uigurica II, Abhandlungen der Königlich Preuβischen Akademie der Wissenschaften, Berlin.
MÜLLER, F.W.K. 1922. Uigurica III, Abhandlungen der Preuβischen Akademie der Wissenschaften, Berlin.
MÜLLER, F.W.K. 1931. Uigurica IV, Sitzungsberichte der Preuβischen Akademie der Wissenschaften, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

391

cümle

6.312

sözcük

2.541

ayrı biçim

1.675

tek geçişli

%65,9 (hapax)

0,529

STTR

standart tür/sözcük

16,1

sözcük / cümle

5,75

harf / sözcük

eksik yer (lakün)

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

U II, T. III, M. 225.-39.-1

küçin küsün-in bayurmn ..

U II, T. III, M. 225.-39.-2

[a]dın-lar-nıŋ alḳu arvıs-ların bayurmn

U II, T. III, M. 225.-39.-3

sım-ın yme darnı-sın bayur-mn ..

U II, T. III, M. 225.-39.-4

kök ḳalıġ-taḳı-nı bayurmn ..

U II, T. III, M. 225.-39.-5

adın-lar-nıŋ suu-sin çerik- -in tıtmaḳ serkürmek ḳılur-mn ..

U II, T. III, M. 225.- 40.-1

tatyada oom anali anali .. açali açali .. kakami kakami .. visati visati .. viri viri vairi vairi .. soomi soomi .. santi santi .. tanti .. tanti .. vçir-a-tara banti .. vçirapani pt oom ḫuŋ . . . . ḫirisdorom pt .. svaḫa .. oom vçirapani banta banta .. vçir-a-pasina sarva tusdai vikna vına--yakam ḫuŋ ḫuŋ pt pt .. raks-a raks-a .. man sarva satvança svaḫa .. kim ḫayu T. III M. 225 munı alḳu ançulayu kelmis-ler-niŋ usnır laksan-lar-intin önmis sitadapatiri atlġ utsuḳmaḳsız uluġ yanturdaçı uluġ arvıs-lar ėligin toz-ta yapırḳaḳ-ta kegde-te böz-te ban-ta erser yme bitip et’öz -inte erser yme boḳuz-ınta erser yme tutsar-lar oḳısar-lar .. ol tınlġ-lar-ḫa bir ajun-ta neŋ aḳu tegmekei .. neŋ bı bıçġu tegmekei .. neŋ ėsig ig tegmekei .. neŋ artuḳ emgek ada kelmekei .. neŋ oot suv adası tegmekei .. neŋ alḳu ayıġ ḳılılmıs ės küç-ler tegmekei-ler .. neŋ yilvi kömen tegmekei .. neŋ yavız yaratıġ tegmekei .. neŋ ödsüz ölümin ölmekei--ler .. alḳu buti amanuji-lar-ḳa .. alḳu vikni vinayiki-larḳa .. amraḳuluḳ bolḳai .. köŋül -lüg yme .. sekiz tümen tört miŋ kuldi klp-larta ajun ajun sayu toḳum-ın öteçi çatisimari bolḳai .. sekiz tümen tört miŋ kuldi nayut sanı vçir oḳus-luġ arvıs tŋri-leri .. örük uzatı turḳaru ol tınlġ-ıġ kümek közünmek ḳılḳai-lar .. tört sekiz on vçir oḳus-luġ yumus-çı tapıġ-çı-lar turḳaru küyü közedü tutḳai-lar .. olar-ḫa yme amraḳuluḳ bolḳai köŋül yėtkülüg yme .. neŋ ḳaçan erser yek aj--un-ınta .. neŋ raksaz ajun-ınta neŋ buti ajun-ınta .. neŋ prit ajun-ınta .. neŋ pisaçi ajun-ınta .. neŋ pudanı ajun--ınta .. neŋ katapudani ajun-ınta toḳma- -ḳai-lar .. neŋ yalaŋuġ ajun-ınta çıḳai bolmaḳıġ teginmekei-ler .. kaŋgavaluk kaŋ ögüz için-deki ḳum sanınça sanaġuluḳsuz ölgü-legülüg-süz burḫan adı kötrülmis--ler-niŋ buyan-lıġ ekmek-leri birle tüz ḳılmıs buyan-lıġ bolḳai-lar ..

U II, T. III, M. 225.-38.-1

kim ḳayu munı alḳu ançulayu kelmis-ler-niŋ usnie laks--an-lar-ınta önmis sitadapatiri atlġ utsuḳmaḳsız uluġ yanturdaçı .. ulug arvıs--lar ėig-in tutsar-lar iltinser-ler T. III M. 225. vḫar-ta saŋram-ta aranında . . . . . . . . . sar yme .. bu utsuḳmaḳsız uluġ yanturdaçı .. . . . . . . [atl]ġ arvıs-lar ėligin uluġ türlüg aḳır ayaġ üze kögürser-ler .. anta ḳı-a oġ ėl ulus ada-sı-nıŋ amrılmaḳı bolḳai ..

U II, T. III, M. 225.-12.-5

alḳu T. III M. 225. kiken-inte yılḳı ḳara kiken . . . [inte] ig kem sıḳıs taŋıs ada tuda . . . tolḳaḳ-lar -ınta .. adın-lar tı[n] . . . . alḳu türlüg suu çerik-lerde . . . . . -mis ayaġ-ḳa tekimlig köni t . . . . . [özüni] T. III M. 225. tatakada usnis-a sitadapatri ḫuŋ pt svaḫa .. oom raks-a raks-a man sarva satvança .. ḫuŋ pt svaḫa .. tatyada oom anali anali açali açali .. kakami kakami .. viri viri vairi vair--i .. soomyi soomyi mama sarva buda atis--dani atisditi sarva . . . . . sitadapatri sarva tusda . . . . . svaḳa .. bu darnı-larıġ buy . . . . . alḳu ada-larta üç . . . . . krgek ..

U II, T. III, M. 231.-5

munı esidip ol . . . . . T. III M. 225 -lar bodistv-lar .. alḳu tŋri yalaŋuġ asuri karuti kinari kantarvi-ta ulatı yėrtinçü y . . . . . . . bėrgerü ögirti-ler sevinti-ler ögdi--ntiler ..

T. III M. 225-43.-4

tözün alḳu ançulayu kel-[mis-ler]-niŋ usnir laksan-lar-ınta ön--mis sitadapatri a ..[t]lġ utsuḳmaḳ-sız ul . . [uġ] yanturdaçı atlġ arvıs-lar ėligi tükedi

T. III M. 225-2

oom sitadapatri aparaçiti sarva kiraḫ-a anundirasay-a ḫana ḳana torom torom ḫuŋ ḫuŋ pt pt svaḫa .. nama sitadakatay-a talıp ḳuna kesip ḳapıġ açıp sosın söküp . . . . . . . . . . . ḳıznaḳ-ḳa kirip aġı-barım-ḳa tegip baġın sesip busin alıp aŋın yükin yüte .. arḳa yükin kötürü ünzüzin (=ünsüzin) önüp tavış-sızın yaşıḳıp adınlar-nıŋ ed tvar üzeki ėsig özin üzüp kntü et’öz--ümin igidtim erser .. er yutuzıŋa yazındım erser .. tilin azuk ylġan sav sözledim erser .. çasut yoŋaġ ḳıltım erser.. evrik sarsıġ sav sözle--dim erser .. aşġunçuladım erser .. köŋülin adın kşi-niŋ edgüsiŋe küni saḳınç turġurdum erser .. öpke üz boz köŋül tutdum erser .. trs körüm öritdim erser .. bu on krmaptlarıġ sıp bozup on ayıġ ḳılınçıġ tükel ḳıltım erser .. emti anı barça alḳu ökünü bilinü kşanti ḳılu-u teginür-mn

T. III M. 225-2

tsui-da yazuḳda boş bolayın tijit kşanti bozlun ….

U II, T. II, Y., 48-11–19

taḳı yme mn ütret ilki ilki ajunta ne yme bu ajun-ta et’özin ḳılu yançtım erser .. tilin sözleyü yançtım erser .. köŋülin saḳınu yançtım erser .. az öpke biligsiz bilig küni kövenç körüm-em sizik-te ulatı odun nızvanı-lar oġrınta burḫan-ḳa nom-ḳa bursoŋ dintar-larḳa yazdım yaŋıltım erser .. ögke ḳaŋḳa baḫsılarḳa yazdım yaŋıldım özüm-te uluġ-ḳa utruntum tudatim üznedim erser .. et’özüm--te kiçig-lerig uçuz yinik tutdum erser . . ayaġ-ḳa çiltekke tekimlig tınlġ-larıġ ayaġsız tod uçuz ḳıltım erser .. emti ḳılmıs ḳuvratmıs alḳu ayıġ ḳılınç-larımın ökünü bilinü kşanti ḳılu teginür mn

U II, T. II, Y., 48-20

tijit kşanti bolzun ..

U II, T. II, Y., 48-21–38

taḳı yme mn ütret ilki ajuntın baru bu ajun--ḳategi vrḫar-ta saŋram-ta linta prian-ta [?prvan-ta] arıġ toruġ yėrlerde sevig amraḳ köŋülin ovutsuz biligin ḳılmaġuluḳ [st. ḳır-] ḳılınç-larıġ ḳıltım-m erser .. vrḫar saŋram sanlıġ ed tvar-ıġ alıp ısletip yanḳısın yantutın birmedim erser .. azu satıġ yuluġ oġrınta taŋin trazukin çıġın tsunın siŋin ḳavın kürin kürlügin arıp yuyup (yuvup?) az bėrip üküş altım erser .. azu yme yėr suv baġ borluḳ ı tarıġ tarımaḳ oġrınta suvdaġı tınlġ--larıġ ḳurġaġ-ta kemişip ölürtüm erser .. ḳurġaġ yėrdeki tınlġ-larıġ suvda kemişip ölürdüm erser .. adınaġu-nuŋ ėsig özin üzüp kntü özümin igdilentim erser .. azu yme suu suulep yarıḳ kedip yaġı sançıp yti ḳılınçın bıçıp y-a ḳurup oḳ adıp adınaġu-nuŋ ėsig öz-lerinte adırtım erser .. irinç yrlġ yazuḳsuz kişi-ler-niŋ oġlın ḳızın bulġadım erser amraḳınta adırtm .. erser tözün yavaş edgü köŋülüg tınlġ-larıġ küŋ ḳul ḳılıp uçuz yinik tutup emgedip irintürdüm erser .. azu ėlig törüg bulġadım erser .. ėl bulġaġıŋa ḳatılıp ı-duḳ ḳutluġ tınlġ-lar-ġa trs yaŋluḳ saḳınç saḳıntım erser ulusuġ balıḳıġ ėki yartım ḳıltım erser balıġ-tın balıḳ-ḳa ulus-tın ulus-ḳa ėltin ėlke tiŋçi paḫuaiçı bolup yorıtım erser .. bu munçulayu üküş türlüg inçsrtmek tsui irinçü ayıġ ḳılınç-lar ḳıltım ḳu[v]ratdım erser .. emti alḳunı barça ökünürmn

U II, T. II, Y., 48-21–38

bilinür-mn

U II, T. II, Y., 48-39

edgü ḫılmadım yavız ḳıltım

U II, T. II, Y., 48-40

emti mn ütret ḳılmış ayıġ ḳılınç-larımın bükünki bu-u ḳutluġ künte ökünür-mn

U II, T. II, Y., 48-40

bilinür-mn

U II, T. II, Y., 48-41–42

tamu erkligleri ögümin köŋülümin saçmaz-ḳan tamu-daġı ört yalın utru önmez-ken ört-lüg yėrlerde taḳı aḳtınmaz-ḳan emti ökünür-mn

U II, T. II, Y., 48-41–42

bilinür-mn

U II, T. II, Y., 48-43

inçip burḫan-lıġ ḳaŋımın körür-mn

U II, T. II, Y., 48-43

nomluġ yrlıġın eşi-dürmn

U II, T. II, Y., 48-43

bursoŋ ḳuvraġ-ıŋa yme tapınur-mn

U II, T. II, Y., 48-44

amtı-ḳan ökünser ol yėg bolġai ..

U II, T. II, Y., 48-45–46

aviş tamu içinteki örtlüg yalın--lıġ yėr-ler-de aḳdınmış-ta anta miŋ ökünser tümen yrvalsar-mn ne tusu bolġai ..

U II, T. II, Y., 48-45–46

anı üçün emti ökünür-mn

U II, T. II, Y., 48-45–46

bilinür-mn

U II, T. II, Y., 48-47–51

ḳamaġ üç ödki kaŋ ögüz içinteki ḫum sanınça burḫan-lar ödinte ayaġ-ḳa tekimlig pintola brtvaçi-da ulatı altı ygrmi mḫsiravik arḫint-lar ödinte tujit tŋri yėrinteki maitri bodistv-ta ulatı tört yüz toġuz on altı örki bdraklpiki bodistvlar üskinte ḳamıġ bėş azun tınlġ oġlanı üçün ylvara ötünür-mn

U II, T. II, Y., 48-47–51

tsui-da yazuḳ-da boş bolalım

U II, T. II, Y., 48-47–51

kşanti bolzun ..

U II, T. II, Y., 48-52–53

kşanti ḳılıp ḳılınçım arımadı alḫınmadın ḳalır erser adiştit üze tuta teginür-mn ..

U II, T. II, Y., 48-54–56

ḳaçan ḳayu kün tükel bilge maitri tŋri tŋrisi burḫan bu yėrtinçü yėr suv-ta blgürü yrlıḳasar .. ol oġurta bu adiştit üze tutmış ayıġ ḳılınçımın anta kşanti ötünüp bu sansar emgekindin ozmaḳım bolzun

U II, T. II, Y., 48-54–56

kşanti ḳılmaġ nom bitig bir tegzinç tükedi

U II, T. II, Y., 48-57

namo but .. .. namo drm namo sang

U II, T. II, Y., 48-58

mŋa tökülti yazuġ bolmazun

U II, T. II, Y., 48-59–62

yme alḳatmış ai-ḳa kösençig kün-ke ötrülmiş edgü öd-ke ḳutluġ ḳolu-ġa ḫutluġ ḳoin yıl üçünç ai üç otuz-ġa mn üç erdini-ke pk ḳatıġ süzük kirtgünç köŋülüg upasanç ütret burḫan-larıġ öp saḳınıp bu biziŋ et’özüg ertimlig ermiş ḳazġanmış ed tvar ḳaltaçı ermiş tėp bilip uḳup .. artamaḳsız bozulmaḳsız ed tavar buyan edgü ḳılınç-ta adın yoġ tėp .. anın bu alḳu ayıġ ḳılınç-larıġ arıtdaçı kşanti nom erdinig bitidü tegindim ..

U II, T. II, Y., 48-63

bu buyan edgü ḳılınçıġ öŋ ülüg avıra ötü teginer-mn

U II, T. II, Y., 48-64–66

üstün kök-deki altın yaġız-taġı tişi ėrkek nom aşlıġ naivaziki tŋri-ler-ke yaġuġta taiḫan ḫan kümse ḫatun tŋrim mışan ḫan çaisi waŋ beg ulatı tŋri-ler-ke bu buyan edgü ḳılınç küçinte tŋridem küçleri küsün-leri parivar ḳuvraġ-ları aşılıp üstelip içtin sıŋar nomuġ sajınıġ .. taştın sıŋar ėlig ulusuġ küyü közedü tutmaḳ-ları bolzun .. ..

U II, T. II, Y., 48-67

yana bu buyan edgü ḳılınçıġ avırar- mn çituŋ sali-ke .. ayıtmışḳa taġai toŋa saŋun-ḳa bu buyan edgü ḫılınç küçinte közünür-de igsiz bolup kininte sansar emgekindin ozmaḳları bolzun