Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.004.01–03

kim yėme üç solmıda? = 2d 255 (kün) ay teŋri körkin belgürtü(p) ... (n)omlayu yarlıḳap kutġaru yarlıḳadı ...

Mai.Tek.004.04–06

-bi ġantarvılar ėligin kutġar--(ka)lır üçün kuŋkauçı et-özin belgürtüp kuŋkau etizip kutġaru yarlıḳadı .. ..

Mai.Tek.004.07–10

muntada ulatı üküş türlüg ulug yarlıḳa(nçu-) -çı bilig küçinte sansız tümen tınlıglarka asag tusu kılu yarlıg -kadı

Mai.Tek.004.11–12

ikinti srvatyan atlıg bilge bilig üze asag tusu kılmaḳı antag erdi..

Mai.Tek.004.13–14

kutrultaçı tınlıglarnıŋ köŋül kögüz töz yıltız kılınç erig--lerin utġuratı körür erti..

Mai.Tek.004.15–19

barmu munuŋ köksinte kutrulmaḳlag urug tarag azu yoḳ bultuḳarmu munuŋ köŋlinte kögüzinte korkınç ayınçlıg edgü töz yıltız azu bultuḳmazmu

Mai.Tek.004.20–25

kayu dya smar küçinte sekiz türlüg tözün yolta ėngüsin ėnmegüsin utġuraḳ uḳa yarlıḳar erdi (taḳı) yėme titıḳ sekiz biliglig (üze) tömke biligliglerig utġur(atı) uḳa yarlıḳar erdi..

Mai.Tek.004.26–29

taḳı (yėme) az kılınçlıg övke k(üvenç) ... biligsiz muyata / / / küvenç (ters kö)rüm kögüzlüg tınlıg(lar) ... erigin b(arıġın) ... (utġuraḳ)

arkayükünç ... uḳa yarlıḳar erdi..

Mai.Tek.004.31–32

taḳı yėme (kutrul-) -ġulug tınlıglarag utġuraḳ adın bu burkanlarka kutġarġulug ...

Mai.Tek.004.33–37

arhantlarka kutġarġulug bu ... -larka süzülüp kutġarġulug ol tın(lıg) alku srvatyan atlıg bilge bilig küçin- -te uḳa yarlıḳar erdi..

Mai.Tek.004.38–39

üçünç manoçap atlıg kü kelig erdemin asag tusu kılma--kı antag erti..

Mai.Tek.004.40–45

kaltı bir üdün m(a)hamotġalyin arhant anasın kutġarġalı sansız tümen sumır tag--lar töpüsi üze irkleyü motġalayin arhantnıŋ kü kelig erdemi üze meriçi kançanapati uluşka barı yarlıḳap

Mai.Tek.004.46–50

motġalyin arhant anasın kutġaru yarlıḳap ikile evriltükte teŋri burkannıŋ manoçap atlıg kü kelig erdemi küç--inte eŋek suḳıġınça üdte ...

Mai.Tek.004.51–54

/ taḳuti atlıg kentü pryanınta belgü--(lüg) bolu yarlıḳadı muntada ulatı ... -z üküş tınlıglarka asag tus(u) (kılġu)lug terk tavraḳ iş küç ... -u yarlıḳadı erser..

Mai.Tek.004.55–58

alku manoçap ‘atlıg kü kelig) erdemniŋ küçi tėtir.. (törtünç) may(t)rı edgü ögli köŋülin (asag) tusu kılmaḳı yėme bėş türlüg ... bolur..

Mai.Tek.004.59

kayu erki kim ... ... -i kü kelig (erdem)? = 93 182 224 körklüg altı kızlarag ... kişilenti erti.. viru(t)aḳ ili(g) beg basa basa şaḳilarag utmaḳ adaḳ asra kılmaḳ sav(lar)ag sözle--mişiŋe altı katunlar yirinçü--lüg bolup tod tolı savın utruntılar..

Mai.Tek.005.08–09

anı eşidip virutaḳ ėlig beg çantallar--(ka) yarlıg yarlıḳadı..

Mai.Tek.005.10–12

bu yarlıglar kız ... yiti öŋi et-özlerin baçıp ... (s)uburġanlar ara kemişiŋler ...

Mai.Tek.005.13–16

(virutaḳ) ėlig beg yarlıġın ... -ü tükel bilge teŋri (burkan eşidip) ol katunlarnıŋ ... ulug üdin kolusın uḳup ...

Mai.Tek.005.17–19

tagda barıp çinaġantik atlıg ... -up başlarıŋa saçıp isig (özlerin ozġuru yarlı)kadı nom nomlayu yarlıḳap şmnanç (kutıŋa teg)ürü yarlıḳadı..

Mai.Tek.005.20–24

törtünç ... asag tusu kılmaḳı (antag erti kal)tı bir üdün ... (teŋri) teŋrisi burkan şariputri arhant birle yazı yėrde çankir--mit kılu yorıyurlar erti..

Mai.Tek.005.25–30

, anıŋ ara bir kuşlaġu kuşka kovıt--mış kögürçgün muŋka tarkka tegip şariputri arhantnıŋ köligesiŋe sıḳıntı inçe ök korkınçı sönmedi bezer titreyür erti..

Mai.Tek.005.31–32

antran kopup teŋri burkan--nıŋ köligesiŋe sıḳıntı antaarkayükünç ... p(a)t(a)rėŋ tėmin ök korkınçı ayınçı sönti

Mai.Tek.005.33–37

muntada ulatı sansız tümen tınlıg--larka köligesi üze asag tusu kılu yarlıḳadı.. bėşinç klyaḳasaprş börtmeki üze asag tusu kılmaḳ antag erti..

Mai.Tek.005.38–42

btanati atlıg aġır iglig toyınnıŋ ıduḳ eilgin börte yarlıḳ(ap) ölür özinte ozġurup arha(nt) kutıŋa tegürü yarlıḳadı dya(n) ... baş agrag iginte oz(ġurup) ...

Mai.Tek.005.43–46

purnı atlıg tirtiler / / - ... yarlıḳap vaysuçik atl(ıg ig-) -te ozġuru yarlıḳadı muntad(a öŋi) kim şuruti üdke tegi / / / -

Mai.Tek.005.47–49

... alkınġınça tınlıglar ta(mu) ... -ta ulatı edgü kılınçt- ... -lar erser..

Mai.Tek.005.50–56

üstün (teŋri) altın yalaŋuḳ / / - ... -ug edgü kılınç kazg(an-) ... alku asag tusu kılmaḳlıg (alpın) erdemin uḳmış kergek bu mu(n)tag türlüg sarasvati brhasvati ulatı teŋridem bilgeler kalp üdün söz--lep alkınçsız asag tusulug edgüsin

Mai.Tek.005.57–61

öp saḳınıp men kirtü köŋüllüg upası boz bay tirek yidleg birle töpümüzni yėrke tegürüp kop ajuntaḳı et-özin ayayu aġırlayu yinçürü yükünü teginür-biz

Mai.Tek.006.01–04

? son = 221 433 (kün) ortudın başlanıp (nırvan-) -ka) barı yarlıḳadı kaş(i)p bu(rkan) (kün) batsıḳtın başlanıp nırvan--(ka) (bar)ı yarlıḳadı..

Mai.Tek.006.05–06

şaḳimuni bur(kan) ... (y)ıŋaḳ başlanıp nırv(an-) -(ka barı yar)l(ı)ḳadı..

Mai.Tek.006.07–13

anın may(trı) (burka)n yėme kün (tugsıḳ)dın yıŋaḳ başlanıp (nırvan)ka barı yarlıḳar.. on--(tun) (sıŋar) ... maytrı burkan ... - / unlugta yatu ... arhant kutıŋa tegürü ... (yi)me / - ...

Mai.Tek.006.14–16

arka ... amal nırvan bult- ... nomlug şazın / - ... ... - yitilür alkınur..

Mai.Tek.006.17

(namo) but nam(o) (d(a)rm) (namo) (saŋ)[birinç ülüş]1 = 20 42 227 436 439a namo but namo d(a)rm namo saŋ amtı bu nomlug savag aŋ magt ėlte raçagri kent uluşda uḳmış kergek..

Mai.Tek.007.05–07

anta ötrü vayşarvan maharaçnıŋ üç ulug küçlüg ınanç buyruḳ--ları erti..

Mai.Tek.007.08–10

sadaġari hymava--ti purnaḳi bular üçegü kök kalıḳdaḳ(ı) (yo)lça uça kelip

Mai.Tek.007.11–14

bir ikintişke (söz) savın söz--leşü purnaḳi inçe (tip) tidi körüŋ--ler küçlügler.. bu yirtinėŋçüde aŋsız üküş nomlug telim taşım çog yalın belgülüg bolmış erür

Mai.Tek.007.15–17

anta ötrü hymavati inçe tėp tėdi.. amtıḳıya yaḳuru yėrde üdde belgülüg bolmış erür..

Mai.Tek.007.18–22

kim teŋri teŋrisi burkan burkan kutın bulu yarlıḳap bir prnadaşunu oluru yarlıḳap yėti yėti kün dyanlag meŋi teginü ertürü yarlıḳ(a-) -dı