Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.007.23–28

kimke yėme neŋ nom nomlay(u) ya(r)lıḳamadı.. amtı bėş ay tün (kün) ulug ėlig ezrua teŋr(i) (ėligi-) -ŋe barnas kentde er- ... arıgda üç tegzi(ç) (ıḳi) yigirmi bölük nomlug t(ilgen) tevirip

Mai.Tek.007.29–31

atnaḳaudani aşivaç(it) (badirik) kaşpi mahanmıda ulatı bėş pançaḳi toyınlarag sekiz tümen teŋrilerig kutġaru yarlıḳadı

Mai.Tek.007.32–37

arkabaştınkı (bir) (patar) sadaġari inçe tėp tėdi anta--da basa barnaslıg bay bedük kişiler oglanı yaşı purnı vimali ġavanpati subahuda ulatı bėş ınallar arhant kutın bultı--lar

Mai.Tek.007.38–39

yaşınıŋ anası klyani birle upa- -sanç boltı--lar

Mai.Tek.007.40–45

ötrü hymavati inçe tėp tėdi öŋ(rek)i bėş pnçikler kinki bėş upa / / ... -kiler kamag birle bu yėr suvda on yaŋı arhant toyınlar boltılar teŋri burkan birle bir yigirmi sadaġari inçe tėp tėdi..

Mai.Tek.007.46–50

muna amtı yaḳuruḳıya üd erür yėg yėg küvez kaġal kiçig balıḳ az ınallar inçe tėp saḳınç saḳıntılar.. birükin bu yėr suvda tükel bilge bur--kan yėg ermedi erser

Mai.Tek.007.51–54

anıŋ (n)omlamış nomı yėgde yėg bolma--dı erser.. antag oglaġu antag / / / ngiligin ulġadmış yaşıda ...

Mai.Tek.007.55–56

(ına)llar çorlar evlerin (barkların) kodup toyın dıntar (bolmaz)lar erti..

Mai.Tek.007.57–62

anın amtı ... kop yilik tutuḳ ev (bark) (kod)up toyın dıntar bolalım (munılay)u keŋeşip olar yėme teŋri (t)eŋrisi burkanka yaġuḳ tegip (to)yın dıntar boltılar.. arhant kutıŋa tegintiler..

Mai.Tek.008.01–04

ötrü hymava-erken üç asaŋı emgek tosġurup üstün teŋri (altın) yalaŋuḳnuŋ umuġı ı(naġı) (maytrı) atlıg burkan bolġay ...

Mai.Tek.008.05–09

(taḳı) yėme purnaḳi- -(y)a bu (ayagka) tegimlig may(trı bodi-) -svt tükel kırk m(a)ha-–ḳ(a)lp üdte üzüks(üz) ... edgü ögli dyan saḳınçı ...

Mai.Tek.008.10–14

ançaḳıya yėme ... öritmedi anın (bėş) yüz btraḳlptaḳı bodis(a)v(a)tlar ara bėşinç burkan belgülüg kezigde turdı..

Mai.Tek.008.15–16

taḳı kalmış tört yüz toḳuz on artuḳı-ı bėş bodis(a)v(a)tlar (bėrgey)ler..

Mai.Tek.008.17–23

amtı muna ayagka tegimlig maytrı urbilvani balıḳtaḳı sinayani braman oglı bolup sekiz yaşına kaltı çahnu arzı ġaŋ ögüz suvın siŋürürçe alku şastar bilge bilig simridi boşġuntı..

Mai.Tek.008.24–27

taḳı yėme bilge bilig suvsamaḳın avantlıg tınlıg--larka asag tusu kılkalır üçün (ort)un entkek ėlinte ograyu (dkşan)pt ėlke bardı..

Mai.Tek.008.28–30

anta (te)gip badari bramanta ulatı ulug bilgelerig nom bilge bilig og(rın)ta muŋadturtı

Mai.Tek.008.31–38

arkabaştınkı altı p(a)t(a)r ..... amtı yine tükel bilge (burkan)nıŋ yirtinçü yėr suvda (belgürmişin) uḳup ėşidip kadaşı ... (bir)le ıḳigü dkşnapt (iltin) yine maġat ėlke kelir- -ler paşaŋ (tag)da teŋri teŋrisi burkan--(ka) ... kavışıp

Mai.Tek.008.39–43

toyın bolur edgü ... todmaz kanmaz kėçmez ... -g oġul törüsinçe (tigin) öge atıŋa tegip bur--kan ç(a)ḳr(a)v(a)rt ėlig kan yėr suvda belgürer

Mai.Tek.008.44–49

kim kayu bu b(ur-) -kan nomınta sansardın ozġalı kutrulġalı ėrgürmeser ol tınlıg ut--ġuratı maytrı burkan üdinte kutrulur bu muntag savlarag ėşidip ötrü aŋsız sözlep purnaḳi inçe tėp tėdi..

Mai.Tek.008.50

antag oḳ erser.. yavaz--ta yavaz ol kişi tėtir..

Mai.Tek.008.51–55

kim muntag edgülüg maytrı bodis(a)v(a)tag körgeli küsemeser.. taḳı yėme tirig ölüg ol atanur.. kim maytrı bodis(a)v(a)t--nıŋ muŋadınçıg edgüsin ėşidgeli kelmeser

Mai.Tek.008.56–59

kim amtı maytrı bod(isvt-) -nıŋ abişik kılmaḳlag yaŋı-ı kün ogrınta mintide maru mıŋ yılka tegi tözün kişi--(ler) bilge yalaŋuḳ(la)r maytrı burkan

Mai.Tek.009.00–03

? = 59 239 ... ... tünle inç bultımu erki.. ögire sevinü küler yüzin badari braman inçe tėp tėdi..

Mai.Tek.009.04–08

edgü edgü tözün oglum aŋsız inç artuḳ edgü erdim.. ne üçün tėp tėser yüz (yıl) yaşadım tünüg adıra sanasar tört tümen üç mıŋ iki yüz tünler ertdi..

Mai.Tek.009.09–12

ol ança uzun üdte berü birükin tünle yėme tünki tünleki teg inçgülüg ... bilig udımışım yoḳ erdi.. ne (üçün) tėp tėser

Mai.Tek.009.13–16

tün bir antag (kedi)m ton etük yivig tiz--ig kedmiş tonamış körü kanınçsız (teŋ)risi kök kalıḳda turup m / ... (inçe) tėp tėdi..

Mai.Tek.009.17–27

tükel bilge (teŋ)ri teŋrisi burkan yėr suvdaarka öz köŋüliŋe in(çe) / - ... / - ... maŋa yėme bu savag tünki tünle şutavas teŋri yėrinteki teŋriler tüz--ü tüketi uḳıtdılar ötrü moġarçi urı inçe tėp tėdi.. teŋri baḳş(ı) bu muntag bėş çöbik bulġanyuḳ ėrtmiş kısġa özte yaşta burkanlar yėrtinçüde belgürdi tėp tėmiş savag kirtgürürmu erki

Mai.Tek.009.28

... ötrü badari braman inçe (tėp) tėdi.. tözün oglum / / - ... kirtgünür-men ne üçün (tėp) tėser söki kutluglar öŋreki bilgelerde antag ėşidmişim bar (a)ntag türlüg alp erdemlig kanamlag yüreklig bek kat(ıg) köŋüllüg tınlıg bolur.. bu mu(ntag)? = 49 154 (kö)ŋülin bėrdi..

Mai.Tek.010.02–04

tözün maytrı bodis(a)v(a)t nom buşı bėrür erti.. amtı ol antag kutlug yaġışlıg törü alkıntı..

Mai.Tek.010.05–06

taḳı saŋa buşı tavar kergek erser badari bramannaŋ (ev)iŋe barıp buşı kolġıl..

Mai.Tek.010.07–11

bu savıg ėşidip niridani bramn yaġış--lıg yėrdin ünüp bardı.. anta ötrü badari bramn kentü evinte (o(luru kök kalıḳda kalır teg ...

Mai.Tek.010.12

(ö)grünçülüg sevinçlig ... (inçe) tėp tėdi..

Mai.Tek.010.13–15

ançama (ö)miş alkamış törü erür.. kim esirgençsiz köŋülin ed tavar buşı bėrmek..

Mai.Tek.010.16

men yėme alku aġı barım iliksiz tutuḳsuz kö--ŋülin buşı bėrdim.. amtı kılmış edgü kılınçımka sevinçlig ögrün--çlüg ereyin bu sav(ag) (sözleyür) erken ... elgin yoḳaru (öntürüp) aġırlayu

Mai.Tek.010.23–27

arka (bė)ş yüz yaratmaḳ kim bėrimim / -.. ötep inçin ereyin bu savag ėşidip emgeklig yüzin iye taya badari braman inçe tėp tėdi..

Mai.Tek.010.28–29

aya yavaşım kim meniŋ kiçigde berü yıgmış kazġanmı(ş) edim tavarım erdi erser..

Mai.Tek.010.30–36

anı alku tözün maytrı birle soḳuşup ezrua teŋri yėrinte tugmaḳ küsüşin buşı bėrgeli saḳınçın ıḳi yigirmi yıl tüni küni üz(lünçsüz) paşantaḳ atlıg yaġış yaġadım(ız) ed tavar esirgençsizin alḳ(u) buşıçılarka buşı bėrdim

Mai.Tek.010.37–43

amtı sėnite taḳı yoḳ çıġay ınka erü(r-) -men bėş baḳar teŋinçe tavarı(m) yoḳ kanta taḳı bėş yüz yaratmaḳ bėrü uġay-men burkıraḳ yüzin ... inçe (tėp) tėdi men ... -z üze yarlıg ... bėriŋ

Mai.Tek.011.01–03

? = 100 maŋa (bėş) (yüz) yaratmaḳ siziŋe umunçl(uġın) ayıg ıraḳ yolt(a) emgenü kelmiş-men

Mai.Tek.011.04–07

umugsuz kılmaŋ birükiye bėrmez ök erser siz mėni ikile tünerig kınlıḳ--ta (kemişgey-) -ler tünin künin toḳı- -ġaylar..