İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS I 1a
41. Ve masârif-i câmi‘-i Süleymân Hân ve gayrı hayrât [u] fütûhâtların bildirir.
EÇS I 1a
42. Ve câmi‘-i Şehzâde Mehemmed Hân ve gayrılar.
EÇS I 1a
43. Süleymân Hân zamânındaki cemî‘i vüzerâları beyân eder.
EÇS I 1a
44. Süleymân Hân mîrimîrânların ve kapudanların ve ümerâların bildirir.
EÇS I 1a
45. Süleymân Hân'ın defterdârların ve meşahîr-i ulemâları ve kânûnnâme-i Süleymân Hân'ı beyân eder.
EÇS I 1a
45. Kânûnnâme üzre Rûmeli eyâletlerinin cümle sancağ [u] ze‘âmetlerin bildirir.
EÇS I 1a
45. Eyâlet-i Rûmeli ve Eyâlet-i Budin ve Eyâlet-i Özi ve Eyâlet-i Bosna.
EÇS I 1a
45. Ve Eyâlet-i Tımışvar ve Eyâlet-i Cezâyir ve Eyâlet-i Eğre ve Eyâlet-i Kanije.
EÇS I 1a
45. Eyâlet-i Kefe ve Eyâlet-i Mora ve Eyâlet-i Varat ve Eyâlet-i Erdelistân ve Eyâlet-i Eflak ve Eyâlet-i Boğdan.
EÇS I 1a
45. Eyâlet-i Kırım Hânlığı ve Eyâlet-i Rodos ve Eyâlet-i cezîre-i Girid ve Ocaklık sancakları.
EÇS I 1a
46. Fasl-ı sânî Anatolu'da otuz aded eyâletleri beyân eder.
EÇS I 1a
46. Fasl-ı sâlisde cemî‘i eyâletlerin mîrimîrânlarının hâsların beyân eder.
EÇS I 1a–1b
46. Fasl-ı râbi‘de her ne kadar sancak var ise esmâların bildirir. 1b
EÇS I 1b
49. Fasl-ı râbi‘de her sancakbeğinin birbirleri üzre tasaddurları ve hâsları.
EÇS I 1b
49. Fasl-ı hâmis, her sancak beğlerinin ve defter kethudâlarının hâsları.
EÇS I 1b
51. Fasl-ı sâdis, her eyâlet ve sancak kaç aded kılıçdır ve ne kadar askerdir ve ne kadar tîmâr ve ze‘âmetdir beyân eder.
EÇS I 1b
53. Fasl-ı âşir'de kavânîn-i tertîb-i dîvânî ve Süleymân Hân'ın cümle gazâların beyân eder.
EÇS I 1b
54. Süleymân Hân'ın vefâtı ve Selîm Hân'ın icmâl-ı cülûsu târîhleri ve vezîr-i a‘zamı ve mîrimîrânları ve defterdâr ve ulemâları ve hukemâları.
EÇS I 1b
54. Ve Selîm Hân'ın meşâyihleri ve cemî‘i fütûhâtları ve vefâtı ve cülûs-ı Murâd-ı Sâlis ve târîhleri.
EÇS I 1b
54. Murâd Hân-ı Salis'in cemî‘i fütûhâtları ve terk-i fânî etdüği.
EÇS I 1b
55. Zikr-i saltanat-ı Mehemmed Hân-ı Sâlis târîhleri ve cümle fütûhâtları.
EÇS I 1b
55. Vefât-ı Mehemmed Hân ve icmâl-i cülûs-ı Ahmed Hân târîhleriyle ve esmâ’-i şehzâdegânları.
EÇS I 1b
55. Ahmed Hân'ın vezîr-i a‘zamları ve ulemâları ve cümle gazâları.
EÇS I 1b
56. Asr-ı Ahmed Hân'da Celâlîler tuğyânı
EÇS I 1b
56. Ahmed Hân'ın azm-i civâr-ı Hak etdüği târîhi ve Yeni Câmi‘inin evsâfı târîhleri.
EÇS I 1b
57. İcmâl-i cülûs-ı Mustafâ Hân hal‘ olup icmâl-i cülûs-ı sa‘îd-i şehîd Osmân Hân.
EÇS I 1b
57. İcmâl-i sefer-i Hotin ve şehâdet-i Osmân Hân ve def‘â cülûs-ı Mustafâ Hân.
EÇS I 1b
59. Abaza Paşa celâlî olup üzerine Mahmûd Paşa serdâr olduğu ve encâm-ı kârı
EÇS I 1b
59. İcmâl-i cülûs-ı Murâd Hân-ı Râbi‘ târîhleri ve hilye-i şerîfleri.
EÇS I 1b
59. Ve cemî‘i vüzerâlarının ahvâl-i serencâmları ve cemî‘i fütuhâtları.
EÇS I 1b
60. Şehzâdegân-ı Murâd Hân târîhleriyle ve müddet-i saltanatı ve ömr-i azîzleri.
EÇS I 1b
60. Murâd Hân'ın hayrât [u] hasenâtları ve İslâmbol'da Gül Câmi‘i.
EÇS I 1b
60. Murâd Hân'ın ibtidâ-i cülûsundan intihâsına dek cümle vakâyı‘âtı bildirir.
EÇS I 1b
62. Abaza Paşa üzre Husrev Paşa seferi ve Abaza'nın cürmü afv olduğu.
EÇS I 1b
63. Abaza Paşa'nın Murâd Hân ile münâza‘aları ve Murâd Hân'ın cevâbları.
EÇS I 1b
64. Ba‘dehu Abaza Paşa'nın katli ve sene 1056 târîhinde hayâtda bulunması.
EÇS I 1b
64. Abaza seferinden sonra Husrev Paşa'nın Bağdâd üzre seferi ve bî-feth avdeti.
EÇS I 1b
64. Husrev Paşa'yı Kara Murtazâ Paşa Tokat'da şehîd etdüği sene 1041.
EÇS I 1b
64. Sene-i minhüde Hâfız {Ahmed} Paşa tekrâr vezîr-i a‘zam olduğu.
EÇS I 1b
64. Mâh-ı Receb'de Hâfız'ı kul katl etdüği ve Receb Paşa sadrıa‘zam olduğu.