İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS I 1b
64. Yerine Çelebi Hasan Paşa kapudan olduğu sene 1032 ve Mûsâ Çelebi katli.
EÇS I 1b
65. Yeniçeri Ağası Hasan Ağa katli.
EÇS I 1b
65. Defterdâr Mustafâ Paşa'nın ayağından salbı ve Receb Paşa'nın katli ve Tabanıyassı sadâreti.
EÇS I 1b
65. Murâd Hân'ın Edirne seferi ve Revân seferi.
EÇS I 1b
65. Koca Ken‘ân Paşa'nın kal‘a-i Ahıçka'yı feth etdüği.
EÇS I 1b
65. Sultân Murâd'ın Acem diyârında Nahşıvan'ı ve Tebrîz'i ve niçe vilâyetleri berbâd etdüği.
EÇS I 1b
65. Ba‘dehu Kotur kal‘ası üzre vilâyet-i Van'a andan Der-i devlete geldüği.
EÇS I 1b
65. Murâd Hân'ın alay-ı azîm ile Âsitâne-i sa‘âdete geldiği.
EÇS I 1b
66. Bu hakîrin harem-i hâssa girüp Murâd Hân hidmetinde olduğumuz.
EÇS I 1b
67. Murâd Hân ile niçe gûne münâkaşa ve letâyifât arz-ı ma‘rifetlerimizi beyân eder.
EÇS I 1b
69. Murâd Hân'ın evsâf-ı cemîleleri ve ba‘zı menâkıbları ve niçe âsârların beyân eder.
EÇS I 1b
70. Mu‘tâd-ı Murâd Hân ber-kâ‘ide-i şehinşâhân ve zamân-ı sa‘âdetlerinde olan vüzerâ-yı kapudanân.
EÇS I 1b
71. Karadeniz'de feth-i tabur-ı Kazak-ı âk ve zamân-ı Murâd Hân'da olan müftîler ve gayrı ulemâlar.
EÇS I 1b
72. Murâd Hân asrında cümle İslâmbol mollâları ve re’is-i atıbbâları beyân eder.
EÇS I 1b
72. Murâd Hânî'de olan cümle yeniçeri ağaların bildirir.
EÇS I 1b
73. Murâd Hân'ın Bağdâd'dan gelüp Malta gazâsına gitmeğe murâd edinmesi sebebi.
EÇS I 1b
73. Âhir-i kâr pâdişâh-ı mağfûrun vedâ‘-ı mülk-i fânî etdüği ve mersiyelerin bildirir.
EÇS I 1b
73. İcmâl-i cülûs-ı İbrâhîm Hân.
EÇS I 1b
73. İbrâhîm Hân vüzerâların beyân eder.
EÇS I 1b
74. Cümle şeyhülislâmları ve cümle kadı‘askerleri ve İslâmbol mollâların ve hekîmbaşı ve müneccimbaşıları.
EÇS I 1b–2a
74. Ve cümle vezâret ile olan defterdârları ve cümle nişâncıları ve yedikubbe vezîrleri. 2a
EÇS I 2a
74. İbrâhîm Hân asrındaki eyâlet vüzerâları ve âsî olan vüzerâları ve feth [u] fütûhatları bildirir.
EÇS I 2a
74. İnhizâm-ı Celâlî Varvar Alî Paşa ve inhizâm-ı Tekeli Paşa ve şehâdet-i İbrâhîm Hân.
EÇS I 2a
76. Cülûs-ı Sultân Mehemmed Hân-ı Râbi‘ ve hilye-i şerîfi ve cümle vüzerâları.
EÇS I 2a
79. Eyâlet vüzerâların ve Kubbe vezîrlerin.
EÇS I 2a
79. Mehemmed Hânîde kapudan vezîrleri ve defterdârları ve nişâncı paşaları.
EÇS I 2a
79. Meşâhîr-i mîrimîrânları ve mîrilivâları ve şehzâdeleri.
EÇS I 2a
79. Şeyhülislâmları ve Rûmeli kadı‘askerlerin beyân eder.
EÇS I 2a
80. Anatolu mollâları ve İslâmbol mollâları.
EÇS I 2a
80. Mehemmed Hân imâm-ı hümâmların ve hekîmbaşıların ve müneccimbaşıların ve cümle meşâyihleri beyân eder.
EÇS I 2a
80. Mehemmed Hân'ın amâr etdüği binâları ve devr-i adlinde fütûhâtları bildirir.
EÇS I 2a
80. Fütûhât-ı azîm kal‘a-i Kandiye ve feth-i Zarnata ve feth-i Kamaniçse.
EÇS I 2a
84. Gazâ-yı Omaniçse ve feth-i Çehriliçse.
EÇS I 2a
85. Evsâf-ı Câmi‘-i Vâlide-i Mehemmed Hân ve Câmi‘-i eş-Şeyh Ebü'l-vefâ ve gayrılar.
EÇS I 2a
86. İslâmbol içre ibtidâ binâ olunan vüzerâ câmi‘leri.
EÇS I 2a
{88. Cemî‘i mesâcidleri beyân eder.}
EÇS I 2a
88. Ve cemî‘i medreseleri ve dârü'l-kurrâ ve cümle mektebleri.
EÇS I 2a
90. Ve dârü'l-hadîsleri ve cümle tekyeleri.
EÇS I 2a
90. İslâmbol içre cümle me’kel-i imâretleri ve cümle tîmârhâneleri.
EÇS I 2a
91. İslâmbol içre cümle vüzerâ sarâyları ve cümle hânları beyân eder.