İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS I 2b
142. Üsküdar'ın mesîregâhları ve esmâ-i mahallâtları ve halkının kârları.
EÇS I 2b
142. Me’kûlât [ü] meşrûbâtının memdûhâtları ve ziyâretgâh-ı kibâr-ı kümmelînleri.
EÇS I 2b
143. Kasaba-i Kadıköy imâretleri.
EÇS I 2b
143. İslâmbol etrâfında olan Hünkâr bâğçelerin cümle beyân eder.
EÇS I 2b
143. İslâmbol etrâfında olan cümle mesîregâhları ayân eder.
EÇS I 2b
144. Mesîregâh-ı Kâğızhâne bârûdhânesi ve teferrücgâh-ı kasaba-i Kâğızhâne.
EÇS I 2b
144. Ve mesîregâh-ı ibret-nümâ su kemerleri ve teferrücgâh-ı Sultân Osmân havuzları.
EÇS I 2b
146. Merâmgâh-ı hıyâbân-ı İrem Istıranca dağları ve Okmeydânı ve gayrı merâmları.
EÇS I 2b
146. İslâmbol'un cümle ehl-i hıreflerin cemî‘i dükkânların bildirir.
EÇS I 2b
146. Hübût-ı Hazret-i Âdem'den berü cümle peygamberlerin kâr [u] kesblerin beyân eder.
EÇS I 2b
147. Kitâb-ı Fütüvvetnâmeyi, şerî‘at ü tarîkat ve hakîkat ü ma‘rifet üzre beyân eder.
EÇS I 2b–3a
151. İslâmbol'un dörd mevleviyyet yerinde olan cümle âsâr-ı binâları ve emânetleri. 3a
EÇS I 3a
Evsâf-ı umûm-ı Belde-i tayyibe ya‘nî mahmiyye-i Kostantıniyye.
EÇS I 3a
152. Evsâf-ı sûret-i arz-ı mollâ-yı İslâmbol cemî‘i câmi‘ ve imâretler ve cümle mevcûdâtlar beyân olunur.
EÇS I 3a
152. El-hâsıl cemî‘i emânet ve cümle kârhâne-i ibret-nümâ-yı Âl-i Osmân bi'l-cümle beyân olunur.
EÇS I 3a
152. Şehr-i İslâmbol'daki dörd mevleviyyet yerindeki dükkânları bildirir.
EÇS I 3a
152. Ordu-yı hümâyûn içün cemî‘i ehl-i hıreflerin kânûnlarınca alayların beyân eder.
EÇS I 3a
152. Evvelâ esnâflar cümle kırk fâsıldır ve cümlesi yüz aded esnâf-ı ehl-i hıreflerdir.
EÇS I 3a
152. İbtidâ esnâf-ı alay çavuşları pîr [ü] pîşvâylarıyla beyân olunur.
EÇS I 3a
153. Fasl-ı sânî çöplük subaşısı ve esnâf-ı huddâmân pîrleriyle mastûrdur.
EÇS I 3a
153. Mahalle münâsib hadîs-i şerîfler ve esnâf-ı acemî oğlanları.
EÇS I 3a
153. Esnâf-ı arayıcıyân-ı zebbâlân ve mezâr-kazan ve lağımcıyân ve sarâhorân ve beldârân ve teberdârân.
EÇS I 3a
154. Esnâf-ı asâkir-i asesbaşı ve şehir subaşısı ve asesân-ı bî-amân ve tâ’ife-i cellâdân-ı bî-îmân.
EÇS I 3a
154. Evsâf-ı hemyân kesici ve kara hırsızları ve hıref-i deyyûsân ve neferât-ı bâzvengân.
EÇS I 3a
154. Ve kavm-i gidiyân-ı müflisân.
EÇS I 3a
154. Esnâf-ı tershâne mukaddimleri ve tâ’ife-i mâder be-hatâ-yı hîzân.
EÇS I 3a
154. Esnâf-ı seyisân-ı Urbân-ı uryân ve esnâf-ı mükâriyân ve neferât-ı pâsbân.
EÇS I 3a
155. Fasl-ı sâlis, ordu monlâsı ve alemdâr-ı sancağ-ı Resûl ve kavm-i sa‘î piyâdeler ve mollâların muhzırları.
EÇS I 3a
155. Esnâf-ı e’imme-i vüzerâ ve sınıf-ı hutebâ ve zümre-i kadıyân ve müte‘addid ulemâ ve sulehâ.
EÇS I 3a
155. Esnâf-ı meşâyih-i izâm ve fırka-i vâ‘iz-i zâhirîn.
EÇS I 3a
155. Esnâf-ı dersi‘âmm-ı müfessirîn ve zümre-i muhaddisîn ve tâ’ife-i mü’ezzinîn.
EÇS I 3a
155. Esnâf-ı sofiyân ve kavm-i mütevelliyân, bevvâbân-ı şerî‘at ve huddâmân-ı şer‘-i tarîkat.
EÇS I 3a
155. Esnâf-ı mu‘arrifân-ı cevâmi‘hâî ve na‘t-ı şerîf-hân-ı cevâmi‘hâî.
EÇS I 3a
155. Esnâf-ı hâfızân ve zümre-i mektûbcıyân ve dükkân-ı sahhâfân ve zümre-i rindân-ı şâ‘irân.
EÇS I 3a
156. Evsâf-ı meddâhân-ı sultân [u] vüzerâlar hadîs-i şerîf ve pîrleriyle mastûrdur.
EÇS I 3a
156. Erbâb-ı hânendegân ve tâ‘ife-i müneccimân ve esnâf-ı remmâlân ve sınıf-ı nakîbân-ı ehl-i hıref.
EÇS I 3a
156. Esnâf-ı re’îsân-ı ehl-i tarîk ve meşâyihân-ı ehl-i sûk.
EÇS I 3a
156. Zümre-i çavuşân-ı ehl-i sanâyi‘ ve esnâf-ı ferrâşân-ı ehl-i sanâyi‘.
EÇS I 3a
156. Esnâf-ı cenâze peykleri ve mürde-şûyân-ı şehîdân ve erbâb-ı fakîh hâcegân-ı mektebhâ-yı püserân.
EÇS I 3a
156. Der-aded-i mekteb-i sıbyân ve dilenciler şeyhi ve kavm-i dilenciyân ve neferât-ı şeyhü'l-arasât.