İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS I 3a
157. Der-vasf-ı tâlib-i ilm-i sûhtevât ve evsâf-ı ırk-ı tâhir-i Âl-i Abâ-yı sâdât-ı kirâm.
EÇS I 3a
157. Fasl-ı râbi‘de hekîmbaşı ve dekâkîn-i hukemâ ve kavm-i kehhâlân-ı basar.
EÇS I 3a
157. Esnâf-ı bî-dükkân mu‘allimân-ı tûtiyâciyân ve kân-ı dârü'ş-şifâ-yı dükkân-ı ma‘cûnciyân.
EÇS I 3a
157. Esnâf-ı dükkân-ı cerrâhân ve fırka-i dükkân-ı şerbet-i devâgân.
EÇS I 3a
158. Sınıf-ı dükkân-ı gülâbcıyân [ve] esnâf-ı dükkân-ı edviye yağcıları.
EÇS I 3a
158. Esnâf-ı bîmârhâneciyân ve huddâmân-ı bîmâristân.
EÇS I 3a
158. Fasl-ı hâmisde esnâf-ı çiftçiyânbaşı.
EÇS I 3a
158. Zümre-i bâğbân ve fırka-i aşlamacıyân-ı eşcârât-ı müsmirât ve kavm-i dükkân-ı sebzevât.
EÇS I 3a
158. Fasl-ı sâdisde esnâf-ı habbâzân ya‘nî ekmekciler pîrleri ile.
EÇS I 3a
159. Esnâf-ı ekmekciyân-ı yeniçeriyân ve fırka-i dükkân-ı tuzciyân.
EÇS I 3a
159. Kavm-i çörekciyân ve börekciyân ve zümre-i gevrekciyân ve hıref-i kâhiciyân.
EÇS I 3a
159. Esnâf-ı gurâbiyyeciyân ve sınıf-ı simitciyân ve ehl-i kâr, katâyifciyân.
EÇS I 3a
159. Ehl-i şugl, şehriyyeciyân ve lokmacıyân ve gözlemeciyân ve zümre-i sakkayân-i yeniçeriyân.
EÇS I 3a
159. Esnâf-ı sakkâyân-ı şehr-i İslâmbol ve gayrıları pîr-perverleriyle ma‘dûddur.
EÇS I 3a
160. Esnâf-ı arka sakkâsı ve kârhâne-i değirmen-i esb.
EÇS I 3a
160. İslâmbol kal‘ası içre su değirmenleri.
EÇS I 3a
160. Esnâf-ı dükkân-ı uncıyân ve kavm-i un elekciyân ve esnâf-ı buğday çalkacıyân ve garbulciyân.
EÇS I 3a
160. Esnâf-ı elekciyân ve esnâf-ı nişastacıyân ve kavm-i güllâccıyân ve zümre-i beksumâtcıyân.
EÇS I 3a
160. Esnâf-ı beksumât emîni ve mahmil-i Şerîf-i Resûlullâh.
EÇS I 3a
{161. Ve esnâf-ı cümle şütürbân pîrleri Hazret-i Veys el-Karanîdir.}
EÇS I 3a
161. Esnâfân-ı akkâmân ve esnâf-ı meş‘alciyân ve zümre-i şâtırân-ı Amr-ı Ayyârân.
EÇS I 3a
161. Fasl-ı sâbi‘de esnâf-ı azîm-i keştîbân-ı mellâhân ve tâ’ife-i kalafatcıyân ve üstübü bükücüler.
EÇS I 3a
161. Üstübü alıcılar ve esnâf-ı marankozlar.
EÇS I 3a
162. Esnâf-ı urgancıyân ve zümre-i kendirciyân.
EÇS I 3a
162. Esnâf-ı yelkenciyân ve ziftciyân ve katrâncıyân ve ehl-i hıref-i serenciyân ve tâ’ife-i tulumbacıyân.
EÇS I 3a–3b
162. Esnâf-ı pusulacıyân ve kavm-i kum-sâ‘atciyân. 3b
EÇS I 3b
162. Ehl-i kâr, hartacıyân ve dalgıcân-ı fecc-i amîk-i gavvasân.
EÇS I 3b
163. Sergüzeşt-i dalgıç Hacı Nâsır ve esnâf-ı san‘at-ı dîv-i günbaşı.
EÇS I 3b
163. Esnâf-ı navluncıyân-ı buğday ve şa‘îr ve esnâf-ı bâzergân-ı ankâ-yı Karadeniz.
EÇS I 3b
163. Esnâf-ı re’îs-i keştîbân [u] mellâhân-ı ankâ-yı Bahr-i siyâh.
EÇS I 3b
164. Fasl-ı sâminde esnâf-ı re’îsân-ı Bahr-i Ummân [u] Bahr-i sefîd.
EÇS I 3b
164. Sultân Murâd Hân-ı Râbi‘ asrındaki cümle gemileri bildirir.
EÇS I 3b
164. Esnâf-ı marankozân-ı Akdeniz ve pereme ve kayık marankozları.
EÇS I 3b
164. Esnâf-ı Arab mavunacıyân ve kayıkcıyân ve cümle peremeciyân.
EÇS I 3b
164. Esnâf-ı çırnıkcıyân cümle kayıkları ve neferâtlarıyla alay-ı azîmlerin beyân eder.
EÇS I 3b
164. Der-mübâhese-i esnâf-ı kassabân ve mücâdele-i tüccârân.
EÇS I 3b
165. Fasl-ı tâsi‘de tüccârân-ı anka-yı Mısır ve gayrı sevdâgerân-ı sâhil-i Bahr-i sefîd.
EÇS I 3b
165. Esnâf-ı bâzergân-ı pirincciyân ve ehl-i hıref-i adesciyân
EÇS I 3b
165. Ehl-i kâr, hınnâciyân ve hasırcıyân-ı Mısır ve dükkân-ı ketâncıyân ve zümre-i şekerciyân.
EÇS I 3b
165. Esnâf-ı dükkân-ı eşribe-i mümessekân ve ehl-i sûk, tüccâr-ı kahveciyân.