İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS I 4a
172. Der-beyân-ı mübâhase-i âşbâzân-ı mâhî ve ilzâm-ı cevâb-ı helvâciyân-ı şâhî.
EÇS I 4a
172. Hikâye-i helvâciyân ber-vech-i ilzâm-ı balıkcıyân.
EÇS I 4a
173. Fasl-ı sâlise aşerde esnâf-ı kâr-ı şîrîn helvâciyân-ı şirin-zebân.
EÇS I 4a
173. Kârhâne-i Enderûn-ı Sultânî.
EÇS I 4a
173. Esnâf-ı helvâciyân-ı bîrûn helvâciyân-ı tablakâr cümle.
EÇS I 4a
173. Esnâf-ı akîdeciyân ve dükkân-ı şekerciyân-ı şehr-i Galata.
EÇS I 4a
173. Fasl-ı râbi‘e aşerde kârhâne-i balık emîni.
EÇS I 4a
173. Esnâf-ı dalyancıyân-ı mâhiyân ve ığrıbciyân-ı sayyâdân-ı semekân.
EÇS I 4a
174. Ehl-i şugl sayyâd-ı karıtyacıyân ve ağcıyân ve saçmacıyân ve düzenciyân.
EÇS I 4a
174. Esnâf-ı sıpkıncıyân ve sayyâd-ı mahî çömlekciyân ve sayyâd-ı sepetciyân.
EÇS I 4a
174. Dükkân-ı balık-fürûşan ve istiridyeciyân ve esnâf-ı âşcıyân-ı mekeros balık pazarı.
EÇS I 4a
174. Esnâf-ı ağ serpiciyân ve esnâf-ı dükkân-ı ağcıyân.
EÇS I 4a
174. Fasl-ı hâmise aşerde cümle ümenâları beyân eder.
EÇS I 4a
175. Evvelâ Unkapanı emîni ve 2. tahmîs emîni ve 3. mîzân-ı harîr emîni.
EÇS I 4a
175. Esnâf-ı ipekciyân, 4. şem‘ahâne emîni, 5. sırmakeşhâne emîni.
EÇS I 4a
175. Kârhâne-i sırma-keşân, esnâf-ı sırma ve kılabdan satıcılar.
EÇS I 4a
175. 6. cı yağ kapanı emâneti ve 7. esnâf-ı tüccâr-ı yağcıyân hıref-i yağcıyân-ı zeyt, 7. ci balık emînidir.
EÇS I 4a
175. 8. ci esnâf-ı esirhâne emîni esnâf-ı bâzergân-ı esirciyân-ı şûm.
EÇS I 4a
175. 9. cu esnâf-ı tuz emîni.
EÇS I 4a
175. 10. beksumât emîni, 11. ci acı hamr emîni aşağıda tahrir olunur, 12. ci bârûdhâne emîni.
EÇS I 4a
176. Âl-i Osmân'ın cemî‘i darbhâne emînleri ve cemî‘i vilâyetlerde darbhânelerin bildirir.
EÇS I 4a
176. Âl-i Osmân'ın Rûmeli darbhânelerin bildirir.
EÇS I 4a
176. Gümüş arayıcı ağası ve 14. fasılda çuka anbârı emîni, 15. cide buğday anbârı emîni.
EÇS I 4a
176. 16. cıda arpa anbârı emîni, 17. kilar-i Sultânî emînin bildirir.
EÇS I 4a
177. Odun anbârı emîni ve otluk anbârı emîni.
EÇS I 4a
177. Pasdırma emîni ve salhâne emîni ve sebzehâne emîni ve terekecibaşı.
EÇS I 4a
177. Ekmekcibaşı ve matbah emîni ve koyun emîni ve tavuk emîni.
EÇS I 4a
177. Şehremîni ve çardak emîni ve çardak çorbacısı ve çardak nâ’ibi.
EÇS I 4a
177. Muhtesib ağası ve Atbâzârı emîni ve cânbâzlar kethudâsı ve at cânbâzları şeyhi.
EÇS I 4a
177. Cânbâzlar miyâncısı şeyhi ve nüzül emîni ve tersâhâne emîni ve pencikhâne emîni.
EÇS I 4a
178. Karagümrü[k] emîni ve büyük gümrük emîni.
EÇS I 4a
178. el-Faslü's-sâdise aşerde esnâf-ı bakkâlân-ı tâcirân ve esnâf-ı yağcıyân-ı gûnâ-gûn ve gayrı ehl-i hıref, yamaklar.
EÇS I 4a
179. Ve balcıyân ve bezirciyân ve zeyyâtân ve sâbûncıyân ve miskî sâbûncular.
EÇS I 4a
179. Ve bakkâlân-ı pasdırmacıyân ve leblebiciyân ve gayrıları esnâfân.
EÇS I 4a
179. Fasl-ı sâbi‘e aşerde yemiş bâzârbaşısın bildirir ve âyîn-i kerr ü fer ve alay-ı azîmin dâr[â]tların beyân eder.
EÇS I 4a
180. Esnâf-ı bâğçıvânân dâhil-i Hisâr-ı İslâmbol ve karpuzcıyân ve dükkân-ı şükûfeciyân-ı gûnâ-gûn.
EÇS I 4a
180. Esnâf-ı çiçekci [ve] meyve-fürûşân alay-ı müzeyyeneleriyle âyînleri beyân olunur.
EÇS I 4a
180. el-Faslu's-sâmine aşerde esnâf-ı kılıçcıyân, seyf-i Muhammedî ve zırhcıyân-ı esnâf-ı Hazret-i Dâvûd.
EÇS I 4a
181. Esnâf-ı mızrakcıyân ve hırfet-i hançerciyân.
EÇS I 4a
181. Ve ehl-i kâr, kalkancıyân ve ehl-i sûk, kıncıyân-ı sikkîn ve kârhâne-i sağrıcıyân.