İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS I 4a
181. el-Faslu't-tâsi‘e aşerde esnâf-ı âteş-feşân-ı tüfengciyân ve ehl-i hıref, tüfeng-kaynakcıyân ve kundakcıyân ve vezneciyân.
EÇS I 4a
182. Esnâf-ı keseciyân-ı tüfeng ve tabancacıyân-ı tüfeng ve tüfeng açıcıyân alayları.
EÇS I 4a
182. Esnâf-ı fişengciyân-ı tüfeng ve fişenkciyân-ı havâyî ve bârûdciyân ve fitilciyân-ı tüfeng.
EÇS I 4a
183. el-Faslu'l-ışrûnda esnâf-ı demirciyân.
EÇS I 4a
183. Âhengirân-ı na‘lkesân ve ehl-i hıref-i mıh-kesân ve ehl-i sanâyi‘-i egser-kesân ve ehl-i kâr-i egser-fürûşân.
EÇS I 4a
183. Ehl-i kâr, kepekciyân ve ehl-i kesb, kantârcıyân ve ehl-i vezn, mîzâncıyân.
EÇS I 4a
183. Ehl-i tüccâr, eğeciyân ve ehl-i kâni‘, keserciyân.
EÇS I 4a
183. Ehl-i kesb, destereciyân ve sevdâgerân-ı burgucıyân ve ehl-i rû-siyâh, kömürciyân ve dağlarda kömür yakıcılar.
EÇS I 4a
183. Ve kömür gemicileri ve esnâf-ı kömür mahzencileri ve atlar ile kömür gezdiricileri kavm-i ucbe-likâlardır.
EÇS I 4a–4b
183. el-Faslu'l-hâdî ve'l-ışrûnda ser-çeşme-i âhengirân-ı çilingirân. 4b
EÇS I 4b
184. Esnâf-ı at gemiciyânları ve ehl-i tarîkat, ok demrenciyânları ve kilidciyânlar ve özengiciyânlar ve ehl-i ma‘rifet, makascıyânlar.
EÇS I 4b
184. Ehl-i iktisâb, na‘lça kesiciyânlar ve ehl-i kâr, na‘lça mıhlayıcıyânlar.
EÇS I 4b
184. Esnâf-ı yüksükciyân ve ehl-i hıref, iğneciyân.
EÇS I 4b
184. Ehl-i şugl, haddeciyân ve ehl-i tâcir-i âhen-fürûhtân ve hıref-i şâkirân-ı âhen-tel-keşân ve ehl-i kâni‘ hurdacıyân.
EÇS I 4b
184. Ehl-i sanâyi‘, na‘lbandân-ı hussân cümle demirciler alaylarıyla beyân olunur.
EÇS I 4b
184. el-Faslu's-sânî ve'l-ışrûnda esnâf-ı kadim azîm kazgancıbaşı.
EÇS I 4b
185. Esnâf-ı bakır sızırıcayan ve ehl-i dükkân, câm ve tıhtâb tâscıyânları ve dükkân-ı çarkcıyân-ı sahan ve kazgan.
EÇS I 4b
185. Esnâf-ı tâcirân-ı kazancıyân ve hırfet-i kalaycıyân.
EÇS I 4b
185. el-Faslu's-sâlis ve'l-ışrûnda esnâf-ı azîm zergerân ya‘nî kuyumcıyan.
EÇS I 4b
186. Erbâb-ı sınıf-ı bâzergân-ı cevâhirciyân.
EÇS I 4b
186. Ehl-i hıred, incuciyân ve zümre-i zergerân-ı cevâhirciyân.
EÇS I 4b
186. Ehl-i kâr, sâ‘atciyân ve sikke-zân-ı sultânî ve tamgacıbaşı-ı müstakîm-i şehriyârî.
EÇS I 4b
186. Esnâf-ı ehl-i kıble, kuyumcıyân ve gayrı esnâfân ve cümle darbhâneciyân-ı sikke-i pâdişâhî.
EÇS I 4b
186. Ehl-i kal ve ehl-i hâl, kalcıyân-ı sîm.
EÇS I 4b
186. Esnâf-ı gümüşhâneciyân ve kavm-i rumatciyân ve esnâf-ı tîzâbciyan.
EÇS I 4b
187. Hikâye-i münâsib-i ibret-nümâ ve esnâf-ı kafesdârân ve dükkân-ı cevher-fürûşân ve kârhâne-i elmâs-bür.
EÇS I 4b
187. Esnâf-ı hakkâkân ve neferât-ı mühürk[en]ân ve sîm-heykelân dükkânları.
EÇS I 4b
187. Esnâf-ı kalemkâr-ı sihr-âsâr ve kârhâne-i sırma-keşân ve pirinc tel-keşân ve zümre-i potacıyân-ı tîn.
EÇS I 4b
187. Esnâf-ı bûraciyân.
EÇS I 4b
188. Esnâf-ı cıvacıyân attârı ve zümre-i boruciyân-ı pirinc teneke ve üstadân-ı divitciyân-ı hattât ve tenekeciyân-ı gûnâ-gûn.
EÇS I 4b
188. Esnâf-ı bıçak-kıncıyân dükkânları ve cümle kuyumcularla alayların bildirir.
EÇS I 4b
188. el-Faslu'r-râbi‘ ve'l-ışrûnda esnâf-ı azîm dökmecibaşı.
EÇS I 4b
188. Ehl-i hıref, kalay-dökme dökmecileri ve kurşum berber köseresi dökücüleri.
EÇS I 4b
188. el-Faslu'l-hâmis ve'l-ışrûn yaycıbaşı esnâfın beyân eder.
EÇS I 4b
188. Esnâf-ı okcubaşı pîr-perverleriyle beyân olunur.
EÇS I 4b
189. Esnâf-ı zemberekciyân ve sapancıyan ve ta‘lîmhâneciyân ve atıcıyân-ı kemânkeşân.
EÇS I 4b
189. Pehlevânân-ı tîr-endâzân ve zıhgîrciyân ve matrakcıyan.
EÇS I 4b
189. Pehlevânan-ı gürzbâzân ve pehlivânân-ı küşte-gîrân.
EÇS I 4b
189. Esnâf-ı sayyâdân-ı mürgân ve hırfet-i kannâsân-ı avcıyân.
EÇS I 4b
200. Kavm-i yelpâzeciyân ve zümre-i sorgucçıyân ve kuşbâzân ve hikâye-i garîbe vü acîbe.