İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS I 4b
200. Hıref-i tavukcıyân ve sayyâd-ı serçeciyân [ve] gayrı mürgân cümle neferâtlariyle alayların beyân eder.
EÇS I 4b
201. Esnâf-ı bülbülciyân-ı gûnâ-gûn, murgânlarıyla.
EÇS I 4b
201 el-Faslu's-sâdis ve'l-ışrûn esnâf-ı terzileri beyân eder.
EÇS I 4b
201. Dolamacıları ve kapamacıları ve hallâcları ve tâkyecileri ve kavukcuları ve kelle-pûşcuları ve yorkancıları ve zencefcileri.
EÇS I 4b
201. Esnâf-ı gömlekcileri cümle ibret-nümâlarıyla bildirir.
EÇS I 4b
202. Esnâf-ı dülbendciyân ve {yağlıkcıyân} ve örücüyân ve cüllâhân.
EÇS I 4b
202. Esnâf-ı pereciyân-ı çuka ve kumâş ve iplikciyân ve gazzâzân ve ibrîşimciyân.
EÇS I 4b
202. Esnâf-ı düğmeciyân-ı harîr cümle dükkânları ve neferâtlarıyla.
EÇS I 4b
202. el-Faslu's-sâbi‘ ve'l-ışrûn esnâf-ı çadırcıyân-ı üstâdân.
EÇS I 4b
202. Kavm-i tınâbcıyân ve zümre-i kolancıyân. El-faslu's-sâmin ve'l-ışrûn esnâf-ı kürkciyan.
EÇS I 4b
202. Zümre-i semmûr kalpakcıyân kürkcübaşı alayile giderler.
EÇS I 4b
203. Esnâf-ı bâzergân-ı semmûr ve parscıbaşı ve arslancıbaşı ve gayrısıların beyân eder.
EÇS I 4b
203. el-Faslu'l-tâsi‘ ve'l-ışrûn esnâf-ı Âh-ı Evran kavm-i debbâğân.
EÇS I 4b
203. Esnâf-ı güdericiyân ve tirşeciyân ve keçeciyân ve dülbend börkciyân ve yeniçeri keçeciyân.
EÇS I 4b
203. Esnâf-ı mutâfân ve gazzâzân-ı mutâfân.
EÇS I 4b
204. Esnâf-ı tâcirân-ı debbâğân ve zümre-i paracıyân-ı sahtiyân. El-faslu's-selâsînde esnâf-ı azîm serrâcân-ı kadîm.
EÇS I 4b
204. Sınıf-ı kaltakcıyân-ı eğer ve tîrkeşciyân ve gedeleciyân ve zümre-i çapcıyân-ı Arnavud.
EÇS I 4b–5a
204. Kavm-i teğelticiyân ve zümre-i sakkâ meşkciyân. 5a
EÇS I 5a
204. Esnâf-ı debbeciyân ve sofracıyân ve yularcıyân ve sepet sandûkcıyân.
EÇS I 5a
204. Ehl-i azâb kamçıcıyân ve semerciyân ve gayrı hırefleriyle alay.
EÇS I 5a
204. el-Faslu'l-hâdî ve selâsîn, esnâf-ı pabuccıyân, dikiciyân ve hikâye-i münâsib.
EÇS I 5a
205. Esnâf-ı değşirme gûlâmları kânûn-ı kadîm-i şehriyârîdir.
EÇS I 5a
205. el-Faslu's-sânî ve selâsîn esnâf-ı paşmakcıyân-ı haffâfân.
EÇS I 5a
205. Esnâf-ı dikicibaşı ve attârân-ı dikiciyân ve çizmeciyân ve iç edikciyân ve mestciyân.
EÇS I 5a
205. Zümre-i terlikciyân ve haffâfân ve eskiciyân ve eskiciyân-ı penbe-dûzân hammâm kapularındadır.
EÇS I 5a
205. Esnâf-ı dellâ[lâ]n-ı haffâfân alayları ve pîr-perverlerin bildirir.
EÇS I 5a
205. el-Faslu's-sâlis ve selâsîn, cümle attârları tevabi‘leriyle bildirir.
EÇS I 5a
207. el-Faslu'r-râbi‘ ve selâsîn, cümle berberleri esnâf yamaklarıyla ve pîr [ü] pîşvâlarıyla bildirir.
EÇS I 5a
208. el-Faslu'l-hâmis ve selâsîn, cümle hammâmcıları ve cümle taht-ı hükûmetinde olan esnâf yamakların bildirir.
EÇS I 5a
208. el-Faslu's-sâdis ve selâsîn, esnâf-ı nakkâşân ve mücellidân ve gayrı yamakların bildirir.
EÇS I 5a
209. el-Faslu's-sâbi‘ ve selâsîn, esnâf-ı Bezzâzistân-ı atîk.
EÇS I 5a
210. el-Faslu's-sâmin ve selâsîn, Bezzâzistân-ı cedîd cümle esnâf yamaklarıyla alayları beyân olunur.
EÇS I 5a
211. el-Faslu't-tâsi‘ ve selâsîn esnâf-ı doğramacıyân alayları.
EÇS I 5a
211. el-Fasl[u'l-]erba‘în, esnâf-ı çalıcı mehterân ya‘nî zurnacıyân firavân neferât ehl-i hırefleri vardır.
EÇS I 5a
212. Âyet-i Zebûr be-lisân-ı Nemse ve gayrı hırfet-i zurna-zân.
EÇS I 5a
213. İslâmbol şehrinde cemî‘i sâzendegânların gûnâ-gûn sâzların yapan zümre-i deccâlânı beyân eder.
EÇS I 5a
213. el-Faslu'l-hâdî ve erba‘în, esnâf-ı bâzbâzânları ve cümle bî-hisâb cânbâzân pehlivânânları beyân eder.
EÇS I 5a
213. Cümle beşyüz aded esnâf pehlivânlardır ammâ kırk neferi yazıldı.
EÇS I 5a
214. el-Faslu's-sânî ve erba‘în esnâf-ı neccârân-ı mi‘mârân-ı kavm-i Habîb Neccâr.
EÇS I 5a
214. Bu zümre-i dülgerân gâyet çok ehl-i hırefdir, cümlesinin alayların beyân eder.