Eserler · Uygurca
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
Uygur 13. yy. (?)
Düzyazı
kısaltma: Mait metin aranabilir
Kaynak yayın
- GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
- TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
- TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
1.251
cümle
21.655
sözcük
6.226
ayrı biçim
3.873
tek geçişli
%62,2 (hapax)
0,592
STTR
standart tür/sözcük
17,3
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
En sık içerik sözcükleri
- inçe220
- yėme179
- ötrü166
- teŋri149
- burkan146
- maytrı116
- bilge113
- tört112
- tümen108
- türlüg108
- sekiz106
- anta98
- edgü97
- ulug95
- üç90
- tŋri89
- amtı83
- mıŋ82
- atlıg75
- ülüş73
- tegimlig71
- bėş69
- antag59
- ulatı57
- alku56
- kılınç55
- toyın53
- teŋrisi47
- tınlıglar47
- örtlüg47
- burḫan46
- tėyür46
- nom45
- ayıg44
- bodiswt44
- namo44
- patar44
- altı43
- saḳınur42
- uluġ40
En sık ikili öbekler
inçe tėp 168tükel bilge 70sekiz tümen 60maytrı burkan 58anta ötrü 52bilge maytrı 52teŋri teŋrisi 45tėp tėyür 44tört mıŋ 41tümen tört 41ayagka tegimlig 33taḳı yėme 33tėp tėdi 32ayaġḳa tegimlig 29örtlüg yalınlıg 26kim yėme 25teŋrisi burkan 24maitri bodiswt 23tėp tėyürler 22amtı bu 21otuzunç ülüş 21ayıg kılınç 19burḫan ḳutın 19ol antag 19
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.
Mai.Tek.021.05–06
men anı arıg çhşaptlıg ... -in itdim bėrdim..
Mai.Tek.021.07–13
ol ... (t)ü ürlüg aşın işgün ... todurdı kanturdı erser.. men ... anı tözünler ... bilge biligin ögrünçün todurtum (kantur-) -um.. ol mėni yėrtinçülüg suvın ... arıtdı erser anı men seki(z) ... tözün yullug suvın yud(um) ...
Mai.Tek.021.14–17
... artuḳı sekiz / ... ... kü / ...arka ... - / ayagka (tegimlig) ... ... telmire kö(r)ü turdı / / - ...
Mai.Tek.021.18–24
... - / ayagka tegimlig anant (ġauta)mi katun ogrınta ıḳi ėlgin kavışurup teŋri teŋrisi burkan(ka) (i)nçe tėp ötünti uluş uluġıya (ġa)utami katun siziŋe ... ... / / / lug erür..
Mai.Tek.021.25–28
kenç / / - ... ... ögüŋüztin adrılmışta ... - / sütin emizip igitdi beltürtdi ... - ög amranmaḳın bözin ... (yar)lıḳap kede yarlıḳazun
Mai.Tek.021.29–30
... (t)uru (t)eŋri teŋrisi (burkan) ... -edi.. ...
Mai.Tek.022.01–03
? 133 290 376 ... kamag bursoŋ ... buşı bėrzün mėni yėme ayamış bolġay..
Mai.Tek.022.04–07
taḳı bursoŋ--larag yėme tapınmış bolġay.. taḳı sen anant edgüti ėşid koduru kolula yėti türlüg saŋalamban atlıg ... -g edgü kılınçlar tėtir..
Mai.Tek.022.08–13
taḳı ... tört yigirmi türlüg botkligarka -in men bu(rkan) ... anın maŋa asaglıg / / / - ... ėşid anant men yėme ġautami katunka asagda asaglıg erür men ne üçün tėp tėser..
Mai.Tek.022.14–16
ol meniŋ etlig terlig kanlıg et-özimin igitdi beltürtti erser.. men ... nomlug et-özin igitdim bel(türttüm)
Mai.Tek.023.01
? = 113 290 376 edler birle tuşmış erür (biz)
Mai.Tek.023.02–05
(sekiz) türlüg etginçsiz oḳsuz yėr orun--da ozmış kurtulmış erür-biz.. t(ükel) bilge teŋri teŋrisi burkan b(irle) soḳuşmış-biz..
Mai.Tek.023.06–08
antag oġurı teŋi ... biziŋ yėme no mnomlay(u) ... -aġı anın köni baral(ım) nom ėşidelim..
Mai.Tek.023.09–15
anta öt(rü) m(a)haprçapati ġautami katun başlap sekiz t(ümen) şaḳilar işleri tükel bilge (teŋ)ri teŋrisi burkan(ka) bardılar ol iş(i-) -lerniŋ köŋüllerinteki s(aḳınç)ların uḳupanın toyınlarag oḳıpanın inçe tėp yarlıḳadı bėş türlüg bu toyınlar. işileriŋ edgüleri tėtir..
Mai.Tek.023.16–18
eŋ (ilki) evig barkag ordug karşıg ... -ug kodmazlar.. ıḳinti kazġanmış ... kısıg yıġa tėre tutarlar..
Mai.Tek.023.19–21
üçünç ig (ag)rıg ... -ta ivir / / /arkaüçünç ... p(a)t(a)r ... öl ömgekin alku bizni öge (yarlıḳ)adı..
Mai.Tek.023.22–26
amtı aymançsız korkınçsız köŋ--(ülin) nom tıŋlalım anta ötrü (teŋri) teŋrisi burkan şaḳilar işi ... -t antag türlüg titrüm (teriŋ) nom nomlayu yarlıḳadı ... -
Mai.Tek.023.27–28
/ ol nomug ėşidip sekiz (t)ümen kunçuy- -lar kutka tegdiler..
Mai.Tek.023.29–32
ikinti oġurlug nom nomlayu yarlıḳadı altı tümen kun(çuyl)ar kut ... -iler üçün (oġu)rlug nom nomla(yu) ... tört türlüg işi--ler kut bultılar ... .
Mai.Tek.023.33–35
ötrü ol batiri kız bayaḳı muḳtıḳe upasançka inçe tėp tėdi.. körüŋ tözünüm ol (o)ġurda bu muntag türlüg ol / /
Mai.Tek.023.36–38
... (a)saglıg tusulug boltılar şaḳilar (işi-) (l)eri kim üç kurla nom yarlıg (işi-) -dip sekiz (yigirm)i tümen işiler kut
Mai.Tek.024.01–03
? = 60 ..... ant(a) ötrü a(yagka) (tegimlig) maytrı bodis(a)v(a)t ol yalınayu turur
Mai.Tek.024.04–06
altun öŋlüg bözüg tuta ornınta turup ulug aġar aymaḳın teŋri teŋrisi burkanka yükünüp
Mai.Tek.024.07–08
inçe tėp ötünti.. kop kamag dıntarlarda kutadmış teŋri teŋrisi burkan yarlıḳar
Mai.Tek.024.09–10
alku kedgü tonanġu böz ara bu böz erdni yėg erür..
Mai.Tek.024.11–13
yaraġay erdiŋ erdnin erser ayag kıl- ... amtı teŋrim (bu) böz ...arka (tı)nlıglar ...
Mai.Tek.024.14–19
(ya)rlıḳa(dı) ... / / anmani.. anta basa atinankotani arhant--ka tutdı.. ulatı bėş p(a)nçaḳ bėş upançik şariputri motġalyini m(a)ha--kşp bt(ri)ki anuritide ulatı arhant--larka yaḳın tegürüp tutdı..
Mai.Tek.024.20–24
arı--tı altaçı ünmedi.. inçe tėp saḳıntı--lar üç kat yėr suvda teŋri teŋrisi burkan birle tegişi / - ... / - ... (ul)atı yoḳ inçip yėme yirtinç--(üde) (antag) osug(lug) adın böz
Mai.Tek.025.01–04
üçünç üç yigirmi p(a)t(ar) teŋri teŋrisi burkan ġautami katun ogrınta yėti türlüg saŋalamban atlıg buyan bökteg kılmaḳnıŋ utlısın tüşin kėŋürü yarlıḳadı..
Mai.Tek.025.05–08
ol üdte berü alku çambudvip uluştaḳı tınlıglar.. üküş türlüg buyan edgü kılınç (kı)lurlar..
Mai.Tek.025.09–10
bu savag eşidip bayaġut kunçuy inçe tėp tėdi ... / / / ŋra tirtiler ...
Mai.Tek.025.11–14
arkaüçünç üç yigirmi p(a)t(a)r bay er inçe tėp tėdi.. kamag üdün kalın kuvrag aşın içgün tapınġu uunġu küçüm küsünüm tegin--mez..
Mai.Tek.025.15–20
anın amtı kamag bursaŋ kuvragdın iki toyın ötünü teginür-men kim küntemek meniŋ evim- -te aşanz--unlar.. men yėme küçüm (yėt)mişçe tapınıp ajunlug azuḳ ... (anta) ötrü sŋast ...
Mai.Tek.026.01–06
? = 499 ... kü / ... ... berkte / / ... ... / ke keli yarl(ıḳadı) ... ... ėlig kan s / ... ... -p begler birle ... küvezlengülüg beg işi ...
Mai.Tek.026.07–10
yarat- ... öŋi kiterip (antag) osuglug ürük amal tünün ... - / tükel bilge ma(ytrı) ... lkşanın yarataglıg
Mai.Tek.026.11
/ / - ... ... ünüp
Mai.Tek.026.12
ayasın kavşu--(rup) (inçe) (tėp) ötünür
Mai.Tek.026.13–14
kayu üdün ... teŋri yėrintin kodı ... karnınta ajun ...
Mai.Tek.026.15–22
arka .. / / ... ... (a)yagka te(gimlig) ... ... / / -taḳı tınlıglar ... ..... bir yėti sekiz t- ... ... - / urtum tüzeŋ ... ... -min muntur tömke / / k ... siziŋ nomlamış nomuŋuznı ... tıda uḳa uġaylar..
Mai.Tek.026.23–28
asanki ... inçe üdlerde ö / ... ... üçün et-özlüg ... bėrip nom satġın ... işlegü iş ködügüg / - ... nom nomlap tınlıglarka / - ... ... kiring ezrua ...