İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS I 49b
Eyâlet-i Bağdâd, tîmâr, ze‘âmet yokdur senevî iltizâmdır.
EÇS I 49b
Eyâlet-i Basra, bu dahi sâlyâne ile zabt olunur.
EÇS I 49b
Eyâlet-i Lahsa, bu dahi senevî sâlyâne ile iltizâmdır.
EÇS I 49b
Eyâlet-i Yemen Murâd-ı Râbi‘'den berü imâmlar elinde kaldı.
EÇS I 49b
Eyâlet-i Mekke cemî‘i İslâm diyârının mâlı anda gider.
EÇS I 49b
Eyâlet-i Habeş, sultânlıkdır, sâlyâne ile zabt olunur.
EÇS I 49b
Eyâlet-i Mısır, ze‘âmet, tîmâr yokdur, iltizâm ile mazbûtdur.
EÇS I 49b
Eyâlet-i Dehlîz-i Circe Mısır'ın gılâline maktû‘ eyâletdir.
EÇS I 49b
Eyâlet-i Tarabulus sâlyâne ile zabt olunur.
EÇS I 49b
Eyâlet-i Tûnus, bu dahi senevî iltizâm ile zabt [olunur].
EÇS I 49b
Eyâlet-i Cezâyir, bu dahi iltizâm ile zabt olunur.
EÇS I 49b
Bâlâda tahrîr olunan üç yüz aded vezâret ile zabt olunagelmiş eyâletlerin cümle sancakları 151 ve cem‘â kılıç ze‘âmetleri 1571 ve yekûn tîmârları 41286 ve kânûn üzre cebelüleri ile cümle askeri (---) ve bâlâda sâlyâne ile zabt olan eyâletlerin vüzerâsına ve askerî tâ’ifesine hâsıl olan mâldan hâs-bahâları ve ulûfeleri verilüp mâ-bâkîsi Der-i devlete irsâliyye gidüp Mısır ve Habeş ve Bağdâd hazînesi bağlanır. Tarabulus-ı Şâm ve Sayda eyâletleri dahi böyledir. Lâkin,
EÇS I 49b
Hâs ile zabt olan eyâletleri beyân eder
EÇS I 49b
Evvelâ cümle Memâlik-i Mahrûsa üç bahş olup bir bahşı Hâs-ı Hümâyûndur. Bir bahşı havâss-ı vüzerâ ve mîrimîrân [u] ümerâdır. Ve bir bahşı ze‘âmet ve tîmâr ifrâz olunmuşdur.
EÇS I 49b
Fasl-ı sâlisHer beğlerbeğinin ne mikdâr hâssı vardır anı beyân eder
EÇS I 49b
Evvelâ havâss-ı mîrimîrân-ı Rûmeli on bir kerre yüz bin akçe olur kâmil.
EÇS I 49b
Ve hâss-ı Anatolu on kerre yüz bin akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Karaman altı yüz altmış bin yetmiş bir akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Şâm on kerre yüz bin akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Sivas tokuz kerre yüz bin akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Erzurûm on iki kerre yüz bin on dörd bin altı yüz akçedir kâmil.
EÇS I 49b
Hâss-ı Diyârbekir on iki kerre yüz bin altı yüz altmış akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Van on bir kerre yüz bin otuz iki bin iki yüz akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Budin sekiz kerre yüz bin ve seksen bin akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Cezâyir sekiz yüz seksen beş bin akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Haleb sekiz yüz on yedi bin yedi yüz altmış akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Mar‘ayş altı yüz yigirmi sekiz bin dörd yüz elli akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Bosna altı yüz elli bin akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Tımışvar sekiz yüz altı bin yedi yüz toksan akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Kars sekiz yüz yigirmi bin yedi yüz yetmiş akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Çıldır tokuz kerre yüz bin yigirmi beş bin akçedir.
EÇS I 49b
Hâss-ı Tarabefsûn yedi yüz otuz dörd bin sekiz yüz elli akçedir.
EÇS I 49b–50a
Hâss-ı Rıkka altı yüz seksen bir bin elli altı akçedir. 50a
EÇS I 50a
Hâss-ı Musul altı yüz seksen iki bin akçedir.
EÇS I 50a
Hâss-ı Şehrizûr on bir kerre yüz bin akçedir.
EÇS I 50a
Hâss-ı Tarabulus-ı Şâm yedi yüz seksen altı bin akçedir.
EÇS I 50a
Hâss-ı Özi tokuz bin seksen sekiz bin akçedir.
EÇS I 50a
Hâss-ı Kırım sultânı on iki kerre yüz bin akçe hâssını Kefe iskelesi gümrüğünden alır.
EÇS I 50a
Hâss-ı Kefe paşası altı yüz yetmiş tokuz bin akçe.
EÇS I 50a
Hâss-ı Eğre sekiz yüz bin seksen akçedir.