Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.033.13–15

anıŋ ara artuḳta artuḳ bėş ajun tınlıglar üze isig amraḳ köŋüli turur..

Mai.Tek.033.16–18

kaltı bir oḳşaġu biliglig işilerniŋ amraḳ oġulkıyasın kadır bars tutmış bolsar..

Mai.Tek.033.19–22

ol işiler sigiriyü tegip bars agzınta kençkiyesin suçulu alsar balıg başlıg kanlıg yinlig kençkiyesin ıḳi emigi ıḳin ara kuçup sever amrayur erser

Mai.Tek.033.23–28

antada taḳı yėgrek ayagka tegimlig maytrı bodis(a)v(a)t nizvanılıg yek--lerig barslarıg buu altızmış kamag bėş ajun tınlıglarag seve amrayu küçlüg yarlıḳançuçı bilig öritir..

Mai.Tek.033.29–31

ol süzük köŋül küçi--nte sekiz tümen tört mıŋ tü tüpintin yaruḳ yaltrıḳ (üner) üstün alt(ın) ...

Mai.Tek.033.32–33

arkaonunç iki p(a)t(a)r ötrü ayagka tegimlig maytrı bodis(a)v(a)t ol oḳ orunta olu(rup)

Mai.Tek.033.34–37

ilkide ertmiş rtnaşiki artadrş--da ulatı bügü biliglig burkan--larnaŋ al- -kamış alkış--ların öp saḳınıp

Mai.Tek.033.38–40

yar(lı-) -kançuçı bilig- -lig üç / - ... süŋün yülegün san(çı-) -tmış osuglug bolup..

Mai.Tek.033.41–43

kop kamag tirig tınlıg ödüş özlüg tınlıg--lar üze yarlıḳançuçı bilig tur--ġurup inçe saḳınç saḳınur..

Mai.Tek.033.44–47

alku sansar içinte ol antag tınlıg oglanı yoḳ kim meniŋ ögüm kaŋım kam kadaşım bolmadılar erser..

Mai.Tek.033.48–49

alku meniŋ edgü iglilerim boltılar.. men yėme olarnaŋ ögleri kaŋları boltum..

Mai.Tek.033.50–53

antag ogrı boltı isig özlerinte öŋi ödürdüm.. alkunuŋ karınlıg kovuḳ--larınta yatdım alkunuŋ sütin emdim..

Mai.Tek.033.54–56

antag ogrı boltı ol oḳ tınlıglarnıŋ isig kanların içtim anın amtı alku tınlıglar meniŋ yatım ermezler..

Mai.Tek.033.57–58

oġulta kızta amraḳ meniŋ öz kişilerim erürler..

Mai.Tek.033.59–60

yine ök ayagka tegimlig bodis(a)v(a)t yarlıḳançuçı bilig--in inçe saḳınç saḳınur..

Mai.Tek.033.61

amtı ... kamag sansar içinte tolu ... - / gülüg4 = 94 119 166 293 yoḳ10 son = 47 179 219onunç on p(a)t(a)r sekiz tümen tört (miŋ) ... bolġuluglar..

Mai.Tek.034.03–07

sekiz t(ümen tört) mıŋ tapıgçı bolg(uluglar) (sekiz) (tü)men tört mı(ŋ) yaŋa bolġu--lug sekiz tümen tört mıŋ bodis(a)v(a)t- -naŋ at bolġuluglar..

Mai.Tek.034.08–13

alku uçar yultuz osug- -lug kentü kentü ordularınta teŋriler teŋri katun--ları nırvan bulmaḳ küsüşin yalaŋuḳlar yėrin suḳlanıp tözün maytrı udusınta yirtinçüke kodı ėnerler..

Mai.Tek.034.14–18

.:. .:. .:. vaybajaḳi aryaçintri bodis(a)v(a)t kşi açarı enetkek tilintin tohrı tili--nçe yaratmış.. prtnayaraḳşt açarı tohrı tilintin türk tilinçe aḳtarmış mayrtrısimit nom bitigde

Mai.Tek.034.19–21

maytrı bodis(a)v(a)t tujit teŋri yėri--ntin yitinçüke ėnmek atlıg onunç ülüş tükedi..

Mai.Tek.035.01–02

[on birinç ülüş] ku(nçuylug) (erdni)siŋe inçe t(ėp) tiyür

Mai.Tek.035.03–09

üd boltı katunum ili(nçü-) -legü yėmişlıḳke öngül(üg) ötrü brhmavati katun ern(isi) ordusınta kodı ėnip açani at- -ların yarat--mış altun- -lug kaŋlıd(a) suryaḳa(nt) erdnil(ig-) -de brhma(y)u bramn birle il / / / ...

Mai.Tek.035.10

erdnilig köligelik başınta

Mai.Tek.035.11–14

tegzinü sekiz tümen tört mıŋ mingü kölüŋüke minmiş yinçge kırkınlar birle tegrıḳlep şanki çkrvirt ėlig kanta ulatı

Mai.Tek.035.15–18

erüş üküş balıḳlıg boduntın ayag çilteg aşayu.. kaltı ataḳavat(i) (a)tl(ıg) (teŋr)idem balıḳtın vayşirv(an) (k)unçuy kut teŋr(i) / / / ...

Mai.Tek.035.19–20

arkabir yigirminç bėş p(a)t(a)r ... - üdün men bėş türlüg ... -k tüller körüm erdi..

Mai.Tek.035.21–22

antada ... -erü sar samar köp kalın ... -e öŋi üdrülüp

Mai.Tek.035.23–25

yaḳa ... - / / / aglaḳ sögüt tüpinte (o)lurġalı küseyür (er)tim..

Mai.Tek.035.26–31

amtı taḳı artuḳ ... - / tuḳ küsüşüm ilinçülegülüg t / - ... -ka oynayın.. ol küsüşümin kanturuŋ ol savıg ėşidip brhmayu prohid şanki çkrvirt ėlig kanka tuyuz--magirt maŋraġal(ı) ayur..

Mai.Tek.035.32–33

kamag kitumati kentde erdeçi ulug kiçig (yalaŋ)uḳlar inçe uḳuŋlar..

Mai.Tek.035.34–36

bükün (yalaŋ)uḳlar inçe uḳuŋlar.. bükün ... - / / / brhmavati katun ... oġur ... - / i hua çeçek körgeli ...

Mai.Tek.036.01–03

13 <? 214 238 kaŋlıda suryaḳant erd(ni) ... vima niçinte kunçuy ... tegrıḳlep yorıtır..

Mai.Tek.036.04–07

teŋr(iler) yalaŋuḳlar süsi ... kedip uruŋu uçru- ... törtdin yıŋaḳ yorı(yur-) -lar.. üstün kökte alt(ın) ...

Mai.Tek.036.08–12

yaġızta öt(rü) ... kövrügler / - ... ara namo but ... ėşitilür.. ot- ... tėyür..

Mai.Tek.036.13–16

ol yėme ... uluşlug ulug ... yalaŋuḳlar / / - ... kuvraġın ... hua (çeçek) ...

Mai.Tek.036.bir

arka (y)igirmi ülüş üç yigirmi ... ulatı sekiz tümen tört mıŋ ... - / r tuġarlar..

Mai.Tek.036.19–22

sekiz tümen (tört mıŋ) yaŋalar.. sekiz (tümen) (tört) mıŋ atlar.. sekiz (tümen) (tört) mıŋ iŋekler ... - / / / -ler tuġarlar....

Mai.Tek.036.23–25

(s)ekiz tümen tört mıŋ ... -ŋlaġulug aġılıḳlar ...

Mai.Tek.036.26–33

(an)ta ötrü ... - / -ag ulug ... (kitumati) balıḳka ... - / kök kalıḳda ... / / / suparıḳa inçe ... (tö)zünüm kaç yaŋlıg ..... maytrı (bodis(a)v(a)t) ... (te)ŋriler ... -zinür

Mai.Tek.037.01–02

? = 144? = 82 ... (vişv)aḳrmi teŋrıḳe inçe tėp yarlıḳar