İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS I 54a
Ze‘âmet-i defterdâr-ı tîmâr-ı Bağdâd 80.000.
EÇS I 54a
Der-eyâlet-i Van
EÇS I 54a
Hâss-ı mîrilivâ-i Adilcevâz 1.450.346.
EÇS I 54a
Ercîş 300.000.
EÇS I 54a
Muş 410.000.
EÇS I 54a
Bârgirî 200.000.
EÇS I 54a
Kârkâr 200.000.
EÇS I 54a
Keşân 250.000.
EÇS I 54a
İspa‘îrd 200.000.
EÇS I 54a
Ağakis 250.000.
EÇS I 54a
Ekrâd 290.000.
EÇS I 54a
Vâdî-i Benî Kotur 270.000.
EÇS I 54a
Kal‘a-i Bâyezîd 10.044.
EÇS I 54a
Berdû‘ [Berdâ‘] 200.000
EÇS I 54a
Ve Ovacık 385.000.
EÇS I 54a
Ze‘âmet-i kethudâ-yı defter-i Van 60.999.
EÇS I 54a
Ze‘âmet-i defterdâr-ı tîmârhâ-yı Van 53.870.
EÇS I 54a
Der-eyâlet-i Musul
EÇS I 54a
Hâss-ı mîrilivâ-i Bâcvânlar [Bâcvânlu] 215.000.
EÇS I 54a–54b
Tikrît 217.284. 54b
EÇS I 54b
Hâss-ı livâ-i Hârûn 200.000.
EÇS I 54b
Yana 300.000.
EÇS I 54b
Bu mahalde cümle mîrilivâların hâsları ale't-tafsîl tamâm oldu.
EÇS I 54b
Fasl-ı SâdisKânûn-ı Süleymân üzre her beğlerbeğilik kaç kılıçdır ve cümle askeri ne mikdâr olur ve her sancakda ve eyâletde ne denlü tîmâr ve ze‘âmet vardır anları beyân eder
EÇS I 54b
Evvelâ eyâlet-i Rûmeli cümle sancaklarında olan ze‘âmet [ve] tîmârları tokuz bin iki yüz yetmiş dörd kılıçdır. Tokuz yüz on dördü ze‘âmetdir mâ‘adâsı tezkirelü ve tezkiresiz tîmârdır. Erbâb-ı zü‘amâya beş binde bir cebelü ve erbâb-ı tîmâra üç bin akçede bir cebelü vermek kânûndur. Ve on bin akçesi olanlar on binden ze‘âmete varınca mutasarrıf olanlar üç cebelü verir.
EÇS I 54b
Bu minvâl-i meşrûh üzre eyâlet-i Rûmeli'nde olan erbâb-ı zü‘amâ ve erbâb-ı tîmârın kânûn üzre cebelüleri ile yigirmi bin iki yüz nefer asker olur. Mirimîrân ve sancak beğleri ve defter kethudâsı ve tîmâr defterdârı cümle beş bin akçede bir cebelü verirler bunların cebelüleri dahi iki bin beş yüz nefer olur.
EÇS I 54b
Bu takdîrce Rûmeli askeri kânûn üzre cebelüleri ile otuz üç bin güzîde müsellah asker olur, sâ’ir huddâmları ile kırk bin asker olur. Ve's-selâm.
EÇS I 54b
Fasl-ı Sâbi‘Rûmeli ve Anatolu eyâletinde her sancağın tîmâr ve ze‘âmetleri ne mikdâr olduğun zikr ü beyân eder
EÇS I 54b
Evvelâ livâ-i paşa-yı Sofya ze‘âmet ve tîmâr 17.821
EÇS I 54b
Der-livâ-i Köstendil ze‘âmet 48, tîmâr 1.017
EÇS I 54b
Tırhala ze‘âmet 36, tîmâr 529 ve
EÇS I 54b
Yanya ze‘âmet 62, tîmâr 345
EÇS I 54b
Üsküb ze‘âmet 57, tîmâr 345
EÇS I 54b
Ohri ze‘âmet 60, tîmâr 342
EÇS I 54b
Avlonya ze‘âmet 28, tîmâr 489
EÇS I 54b
Mora ze‘âmet 100, tîmâr 600 ve
EÇS I 54b
İskenderiyye ze‘âmet 75, tîmâr 422
EÇS I 54b
Nigebolı ze‘âmet 60, tîmâr 344
EÇS I 54b
Çirmen ze‘âmet 20, tîmâr 130
EÇS I 54b
Elbasan ze‘âmet 18, tîmâr 138