Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.044a.07–09

busuş kadġu emgek tolġaḳ sıḳıg taŋıg ulug emgeklig ükmek belgülüg bolmaḳı bolur..

Mai.Tek.044a.10–12

ötrü ayagka tegim--lig bodis(a)v(a)t sansarnıŋ berü (e)vril--mekin uḳup naru tevrilmekin emgek--siz uçuz uḳar..

Mai.Tek.044a.13–15

tugmaḳ bolmasar karı--maḳ ölmek bolmaz.. kılınç bolmasar tugmaḳ bolmaz.. tutyaḳlanmaḳ bolmasar kılınç bolmaz..

Mai.Tek.044a.16–17

az almır bolmasar tut--yaḳ bolmaz.. teginmek bolmasar az al--mır bolmaz..

Mai.Tek.044a.18–19

börtmek bolmasar teginmek bolmaz.. altı kaçıg orunlar bolmasar börtmek bolmaz..

Mai.Tek.044a.20–22

at öŋ bolmasar altı kaçıg orunla rbolmazlar.. bil--ig köŋül bolmasar at öŋ bolmaz.. tavranmaḳ bolmasar bilig köŋül bolmaz..

Mai.Tek.044a.23–28

biligsiz bilig bolmasar tavranmaḳ bolmaz.. biligsiz bilig öçser tavranmaḳ öçer.. tavranmaḳ öçser bilig köŋül öçer.. bilig köŋül öçse at öŋ öçer.. at öŋ öçser altı kaçıg orun--lar öçer..

Mai.Tek.044a.29–30

altı kaçıg orunlar öç--ser börtmek öçer.. amrılur.. börtmek öçser teginmek öçer..

Mai.Tek.044a.31

teginmek öçser ... az bilig içer amrılur.. az

Mai.Tek.044a.bėş

arka yigirminç (o)n bilig içser amrılsar tutyaḳ öçer amrılur..

Mai.Tek.044a.34–36

az bilig öçser amrılsar tutyaḳ öçer amrılur.. tutyaḳ öçser amrılsar kılınç öçer amrılur.. kılınç öçser amrılsar tugmaḳ öçer amrılur..

Mai.Tek.044a.37–38

tugmaḳ içser amrılsar karımaḳ ölmek öçer amrılur..

Mai.Tek.045.01–05

yalaŋuḳlar begi ilkideki ulug katag sav sözlemişiŋizni öŋ saḳınıŋ öŋre üdün şaḳimun burkan nomınta açiti atlıg toyın erdiŋiz.. (i)nçe tėp kut koltuŋuz..

Mai.Tek.045.06–07

şanki atlıg (çk)rvrt ėlig kan men bol-...

Mai.Tek.045.08

sanınçaarkabėş yigirminç ... (yi)girmi -dim..

Mai.Tek.045.09–10

bu oḳ et-özin teŋri yėriŋe agtınıp hormuzta teŋri birle bir orunta olurdum..

Mai.Tek.045.11–12

kentü on edgü kılınç küzetdürtüm.. buşılıg yaġış turġurdum..

Mai.Tek.045.13–15

turkaru antag küsüşüm er(ür) toyın bolayın / d- ... tėp.. amtı balıḳ uluş ... / / / d / - ...

Mai.Tek.046.01–06

meŋileyü ... aşnuḳı künte ol oḳ ıḳi yigirmi böl(ük) ulag sapag nomug kaltı krtahst / - ... yaŋalar ulug ögüz suvın tapa (yorı-) -yu keçerçe pratityasamutpa(di) ... ögüz tüpin börter /

Mai.Tek.046.07–09

-.. yėti künte burkanlar / -.. tört türlüg kork / / - ... üç türlüg ög turu / /

Mai.Tek.046.10–16

- ... yarlı--kançuçı köŋül.. sekiz yigirmi (vityastan) ..... ... künte ilkis(iz) .. - / / tınlıglarnıŋ ajunlug til-() ... ... (e)mgek körmiş ... öyü(r) saḳınur

Mai.Tek.046.17–19

törtünç yėti künte kop kamag yalaŋuḳlarıg üç öŋi böler ... bir oŋalı utġur--aḳ uluşta turmışlar..

Mai.Tek.046.20–22

ıḳinti titrü (ke)lmiş uluşta turmışlar.. üçünç ... -ip nız(vanı) ... yarlıḳadılar ...

Mai.Tek.046.23–24

oḳ men yėme asaŋı sanınça tınlıglarıg ozġurup kutġarıp nırvan--(ka) barmışım kergek....

Mai.Tek.046.25–27

(maytrısimi)t bitigde tözkerinçsiz (burkan) (kutın) bulmaḳ atlıg bėş yigirmi--(nç) (ülüş) (nom) (tü)kedi....

Mai.Tek.046.28

(namo but).. namo d(a)rm namo saŋ men yaŋı boşġutlug vaptsun likşir bitiyü tegintimaltı yigirminç ülüş1 = 7 yoḳ? 285 ... - p sıŋ(ar) ...

Mai.Tek.047.02–05

... - / urup inçe tėp yarl(ı)ḳa--(dı).. - / sen taluy ögüz kıdıġıŋa ... suv uluş balıḳlarıg nomça tö(rüçe) ötleyü erigleyü tutġıl

Mai.Tek.047.06–10

ilki--deki ç(a)ḳr(a)v(a)rt ėlig kanlar turġurmış çhşaptlıg tor neŋ buzma artatma teŋri yėrinte barġu yolug aç üç tamu yolın tutġıl men barıp toyın dıntar bolup

Mai.Tek.047.11

nırvan yolın tileyür-men ol sa--vıg ėşidip

Mai.Tek.047.12

üstün teŋri altın yalaŋuḳ muŋadur adınurlar.. ötrü şanki çkr(vrt)

Mai.Tek.047.13–14

arka ... meŋisin.. bulzun ança sav sözle(yür?) ...

Mai.Tek.047.15–18

şmnu teŋri anta oḳ yitlinip / - ... ötrü şanki çkravrt ėlig k(an) (ögrün-) -çülüg sevinçlig bolup inçe (saḳı)nç saḳınur..

Mai.Tek.047.19–23

ançama edgü meŋi erür küse--miş küsüşler kanmaḳı.. amtı men irte--ki kün ök ordug karşıg kodup toyın dıntar bolayın ötrü utġuraḳ katag köŋülin örgüninte kodı ine inçe (tė)p sav sözleyür..

Mai.Tek.047.24

men tört uluş--(lar) üze ür üdün erk türk tart-2 = 108 yoḳ48.3 ? = 69 -nıŋ s / / - ... körüp / / /

Mai.Tek.048.03–04

- ... -l / / (nizvanı-) -ların tarkarıp şortapan kutın bulurlar..

Mai.Tek.048.05–07

ötrü tükel bilge maytrı burkan öŋre kisreki üdlerig bil--ge biligin koduru kolulap şanki toyın--ka inçe tėp yarlıḳayur

Mai.Tek.048.08–10

uḳtuŋmu sen şanki yüz kalp üç asaŋı üdteki meniŋ emgenmiş kşan üdlerim ança ödüş artmadı..

Mai.Tek.048.11–13

kim s / / ... -min ėşidip evin ... kalp üdleri ... -tiler..

Mai.Tek.048.14–18

aya- ...arka ... ança ... burkan kutı kim kop ... kamag ayıg yavlaḳ törülerig yıdı yoḳı birle üzmelemiş bolur..

Mai.Tek.048.19–22

kop edgülerniŋ turuġı ornı bolmış kop kamag nomlar üze ıḳintisiz erklig türklüg kamag (t)ınlıglar üze tüz ulug yarlıḳançuçı (bi)liglig erür..