İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Osmanlı Türkçesi

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi

Osmanlı 17. yy. Düzyazı-Şiir kısaltma: EÇS metin aranabilir

Kaynak notu (editör girişi): Künye: EÇS <kitap> <varak>; IX. ve X. kitaplarda esas yazma Y'nin varağı (ör. EÇS X Y451a). Metin içinde ⟦218a⟧ varak başını, ⟦3 satır boş⟧ yazmada boş bırakılan satırları, ⟦Arapça⟧ neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibareyi gösterir (bunlar sözcük sayılmaz). Neşrin işaretleri korunmuştur: [ ] editör eklemesi, ( ) editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer, { } derkenar (çıkma), (---) yazmada boş bırakılmış sözcük, (...) okunamayan sözcük, (?) okuma kuşkusu. Dipnotlar (âyet mealleri) ile neşirlerin giriş, içindekiler ve dizin bölümleri alınmadı. Word dosyalarındaki Mac Türkçe yazı tipi bozulmaları (› fl fi € ‹ ⁄ → ı ş Ş ğ İ Ğ) ile I., VIII. ve IX. kitaplarda küçük i'ye düşmüş büyük İ'ler düzeltildi; III. kitabın iki kopyası birleştirildi; birkaç kesin dizgi hatası (amãn → amân, sene l044 → 1044 vb.) giderildi.

Kaynak yayın

  • Evliyâ Çelebi b. Derviş Mehemmed Zıllî, Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi: Topkapı Sarayı Kütüphanesi yazmalarının transkripsiyonu – dizini, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • I. Kitap (Bağdat 304; yeni baskı): haz. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı.
  • II. Kitap (Bağdat 304): haz. Zekeriya Kurşun, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1998.
  • III. Kitap (Bağdat 305): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 1999.
  • IV. Kitap (Bağdat 305): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, 2000.
  • V. Kitap (Bağdat 307): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, İbrahim Sezgin, 2001.
  • VI. Kitap (Revan 1457): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, 2002.
  • VII. Kitap (Bağdat 308): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2003.
  • VIII. Kitap (Bağdat 308): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2003.
  • IX. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Yücel Dağlı, Seyit Ali Kahraman, Robert Dankoff, 2005.
  • X. Kitap (Bağdat 306 [Y], Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 [Q], Pertev Paşa 462 [P]): haz. Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 2007.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Yazar: Evliyâ Çelebi. Yazma: Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat 304, 305, 306, 307, 308; Revan 1457 (IX–X. kitaplarda Süleymaniye Hacı Beşir Ağa 452 ve Pertev Paşa 462 ile karşılaştırmalı).

Sayılarla

64.002
cümle
2.448.046
sözcük
149.437
ayrı biçim
79.216
tek geçişli
%53,0 (hapax)
0,596
STTR
standart tür/sözcük
38,2
sözcük / cümle
5,65
harf / sözcük
1
eksik yer (lakün)

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

ve bu 5.549ve bir 4.677ve cümle 4.488sene târîhinde 2.253niçe bin 1.972ammâ bu 1.737üç yüz 1.680ve niçe 1.580yüz bin 1.536iki yüz 1.518vardır ve 1.317var kim 1.294bu kadar 1.288yüz aded 1.283bu mahalde 1.245ve kal‘ai 1.206bu dahi 1.197ol kadar 1.190ve iki 1.183niçe yüz 1.174süleymân hân 1.174bâğ u 1.164beyân eder 1.149yüz elli 1.131

Metin

Neşrin işaretleri
  • [u] Editörün anlaşılırlık için eklediği harf ya da sözcük
  • (ve) Editörün fazlalık ya da düzeltme saydığı yer
  • {üzüm} Derkenar (yazmanın kenarındaki çıkma), metne yerleştirilmiş
  • (---) yazmada boş bırakılmış sözcük; (...) okunamayan sözcük; (?) okuma kuşkusu
  • 218a yazmanın varak başı (IX–X. kitaplarda Y, Q, P yazmaları); 3 satır boş yazmada boş satırlar; Arapça neşirde Arap harfleriyle dizilmiş âyet ya da ibare — sözcük sayılmaz
  • ‘ ayn, ’ hemze; â î û uzun ünlü. Aramada “Akıllı” kipte a i u ile de bulunur.

Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, Yapı Kredi Yayınları neşri (I–X. kitaplar); işaretler neşrin işaret tablosundandır.

— bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

EÇS I 95a
Târîh-i Sovuk Çeşme kurb-ı alayköşkü:
EÇS I 95a
De düşünce Hâfızâ târîh olurVere ehl-i meşrebe bu mâ hayât.Sene (---).
EÇS I 95a
Târîh-i çeşme-i Kara Mustafâ Paşa cenb-i türbe-i û:
EÇS I 95a
Hamdî-i Dâ‘î görünce dedi bir hoş târîhÇeşme-i Mustafâ Paşa'dan için âb-ı zülâl.Sene (---).
EÇS I 95a
Târîh-i çeşme-i Hasan Beğ ibn Fâtıma Sultân kurb-ı Okcularbaşı:
EÇS I 95a
Sebîlin yapdılar Hak ana bâb-ı rahmeti açdı
EÇS I 95a
Kılup bu bâbda re’y-i Hasan rûh-ı revânıyçün.
EÇS I 95a
Sene (---).
EÇS I 95a
Çeşme-i Kethudâ-yı Yeniçeriyân Süleymân Ağa kurb-ı Sarrâchânebaşı:
EÇS I 95a
Târîh dedi Nisârî şevkile târîhiniÇeşme-i âb-ı hayât âleme oldu sebîl.Sene (---).
EÇS I 95a
Târîh-i çeşme-i Murâd Hân-ı Sâlis muttasıl-ı- sarây-ı Fâtıma Sultân cenb-i Bâb-ı Ayvansarı:
EÇS I 95a
Düşdü bir mısra‘ bu âb-ı dil-küşâ târîhineOldu cârî âb-ı pâk-i çeşme-i Sultân Murâd.Sene (---).
EÇS I 95a
Târîh-i çeşme-i Alî Paşa hibe-i Süleymân Hân kurb-ı Karagümrük, târîh:
EÇS I 95a
Revân ayn-ı Alî kevser bâd.Sene (---).
EÇS I 95a
Târîh-i çeşme-i Kâtib Hüseyin Ağa kurb-ı tekye-i Oğlan Şeyhi der-Aksarây:
EÇS I 95a
Feyz-i Rabbâniyle târîh âb-ı Kevser dediler.Sene (---).
EÇS I 95a
Târîh-i çeşme-i Hacı Mansûr kurb-ı türbe-i Âşık Paşa:
EÇS I 95a
Teşne diller dediler târîhiniÇeşme-i aynü'l-hayât-ı cân-fezâ.Sene (---).
EÇS I 95a
Çeşme-i Vâlide Sultân Kösem kurb-ı Yenikapu târîh:
EÇS I 95a
Bu cihân içre dilen ey teşnelerÂb-ı Kevser'dir başı bu çeşmeninDedim içen âşıka târîhdirNûş-ı cân ola bu suyu çeşmenin.Sene (---).
EÇS I 95a
Çeşme-i İbrâhîm Paşa -ı câmi‘-i Şehzâde târîh:
EÇS I 95a
Hükmî-i Dâ‘î dedi itımâmına târîhiniOldu İbrâhîm Paşa rûhu içün sâ’il âbSene (---).
EÇS I 95a
Diğer târîh:
EÇS I 95a
Hükmiyâ söyler dehân lûlesi târîhiniİçün İbrâhîm rûhuna eylen du‘â.Sene (---).
EÇS I 95a
Çeşme-i Hasan Paşa kurb-ı sarây-ı Cânpûlâdzâde Hüseyin Paşa târîh-i güfte-i peder-i men:
EÇS I 95a
Nûş edüp Zıllî dedi târîhiniÇeşme-i cân-perveri mâ-i zülâl.Sene 903.
EÇS I 95a–95b
Sultân Mehemmed Hân 95b kurbünde Harâccı Muhyiddîn mescidi önünde (---) (---) çeşmesinin târîhidir:
EÇS I 95b
Nâdirî anın tamâm oldukda târîhin dedi
EÇS I 95b
Çeşme-i dil-cû-yı pâk [ü] bî-bedel aynü'l-hayât.
EÇS I 95b
Sene (---).
EÇS I 95b
Çeşme-i Mahmûd Paşa kurb-ı Bezzâzistân-ı Cedîd târîh:
EÇS I 95b
Bülbülî gördü çu itmâmını dedi târîhYapdı Hak yoluna bu çeşmeyi Mahmûd Paşa.Sene (---).
EÇS I 95b
Çeşme-i Mesîh Paşa kurb-ı çârsû-yı Alî Paşa târîh:
EÇS I 95b
Hâtif-i kudsî dedi târîhiniMâ-i sâfî çeşme-i âb-ı hayât.Sene (---).
EÇS I 95b
Çeşme-i (---) kurb-ı Bozdoğan Kemeri târîh:
EÇS I 95b
Hâtif-i gayb du‘â ile dedi târîhinYâ ilâhî ola bu çeşme hemîşe cârî.Sene (---).
EÇS I 95b
Çeşme-i Hasan Ağa Hâsodabaşı dâhil-i Unkapanı der-mahalle-i Arabacılar, târîh li-nâmıkıh:
EÇS I 95b
Evliyâ bu âb-ı nâbı nûş edüp târîh dediBir içim su mâ sana kim şâd ola cân-ı Hasan.Sene (---),
EÇS I 96a
Bundan sonra,
EÇS I 96a
İki yüz on tokuzuncu fasılŞehr-i İslâmbol içre şehîdân-ı deşt-i Kerbelâ rûh-ı şerîfleriyçün binâ olunan münakkaş ve müzeyyen sebîlleri ve musanna‘ târîhleri ile tahrîr olunduğun beyân eder