Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.052.28–35

anta ötrü ayagka tegimlig maytrı burka nüstünarkayėti yigirminç üç edgü kılınçların aşġalı toyın kuvragnıŋ edgülüg iş ködüg--lerin bütürgeli ü(çün) sansız üküş muŋadınçıg kü (kelig) (er)demler.. öntürü teŋri yalaŋuḳug ögirtürü sevintürü sup- -uşpit saŋram--ke keli yarlıḳar..

Mai.Tek.052.36–40

ö--(t)rü sudani bay er erdni sekiz (t)ümen tört mıŋ bayaġutlar birle üç ay küni teŋri teŋrisi burkanag ayap aġırlayıp toyın bolup arhant kutın bulurlar..

Mai.Tek.052.41–47

kim kayu amtı şaḳimun burkan şazanınta bay bayaġutlar saŋram itip buşı bėrser.. eskirmiş v(i)rhar saŋramig sapsar buşı bėrser.. v(i)rhar saŋram--ta tegingülüg aç içgü buşı bėr--ser.. v(i)rhar saŋram irtin birtin boşusar..

Mai.Tek.052.48–52

tört yıŋaḳtınkı bursoŋ (kuvr)aglarka süŋ tayaḳ kılsar (ı)ġlig yatġu evler itip buşı bėrser.. buyanlıg itip buşı bėrser.. ig--lig kemlig bertük beçel tınlıg--larıg açınsar agrınsar

Mai.Tek.052.53–56

v(i)rhar saŋram--larıg açınsar agrınsar v(i)rhar saŋram yėrin sipirser arıtsar evig bark--ag kodup toyın dıntar bolsar baçag olursar arıg çhşapt ... -d- ...

Mai.Tek.053.01–02

[sekiz yigirminç ülüş] (namo) but namo d(a)rm namo saŋ

Mai.Tek.053.03

amtı bu nomlug savag kitamanti balıḳ--ta uḳmış kergek

Mai.Tek.053.04–11

anta ötrü çaladr yulta erdeçi çalaprbasi atlıg lular kanı tü- -kel bilge may--trı burkan- -nıŋ lu or--dusıŋa yag- -umışın uḳup ... (seki)z tümen tört mıŋ ... -ları birle çala--(dr) ... türlüg hua (çeçek) ... burkan /

Mai.Tek.053.12–17

arkasekiz yigirminç bi(r) -tup çalaprbasi lu kanı teŋri teŋrisi burkanag adruḳ adruḳ aşın içgün otın emin oyunın ırın yėti kün yėti tün tapınıp udunup yėti--nç aya- -sın kavşurup inçe ötüg ötünür..

Mai.Tek.053.18–21

kop sansar için- -t(eki) (tınlıg-) -larıg yarlıḳançuçı bilig / / / ... -ta kavıra ku / - ... -lüg küçüm / / / - ...

Mai.Tek.054.01–04

9 ? = 58 ... - / / i ... köŋülin v(i)rhar i(tser) burkan körkin boduġın bezep kim--bag yapşurup ayasar aġırlasar

Mai.Tek.054.05–07

nom er--dinig bursoŋ kuvraġag tapınsar udun--sar ol tınlıglar alku çalaprbasi lu ogrınta kurtulmaḳ yolka tegirler

Mai.Tek.054.08–14

ötrü tükel bilge maytrı burkan lu ordusıntın ünüp kitamati kent uluştaḳı tınlıglarka yėti kat ınal kentler içindeki tınlıglarka saḳınu sözleyü yitinçsiz asag tusu kılu yarlıḳap samantapuşp saŋramka keli (y)arlıḳar..

Mai.Tek.054.15–18

anta (ötrü) ... -ıp uluş--(ta)kı tınl(ıg) ... (saḳınç) saḳınur ... -d- ...arka ... kam(ag) ... ... ėşidgüçi bolur..

Mai.Tek.054.19–21

yıd tüsüg hua çeçek busı bėr--ser ... üç kat yėr suvda edgü at kü bultaçı bolur..

Mai.Tek.054.22–24

konuḳluḳ ev bark buşı bėrser.. üstün teŋri yėrinte altın yalaŋuḳ et-özinte ulatı nırvanlıg orun bultaçı bolur..

Mai.Tek.054.25–28

idiş tavaş buşı bėrser kop kamag ajunta bilge biligke tükellig bolur içgü ot buşı bėrser.. alku igler nizvanı--larıg üzmeledeçi bolur..

Mai.Tek.054.29–32

anın siz bol--ġay-siz muntada kim tört tümen yaşlıg tınlıg ... -ta çalaprbasi atlıg kop ... umuġ(ı) ınaġı / / - ...

Mai.Tek.055.01–05

55. son ve XIX. ülüşün: I = 18 52 519 ön arka degişıḳ -ka korkın(ç) ... maytrısimit nom bitigde belgürtme balıḳ uluşug körüp korkmaḳ ayman--maḳ atlıg sekiz yigirminç ülüş nom tükedi ... ...

Mai.Tek.055.06–10

(namo) but.. namo d(a)rm.. namo (saŋ..) (namo) but.. namo d(a)rm.. namo (saŋ..) (amtı) (bu) nomlug savag kitumati (atlıg) uluştaḳı samntapuşp saŋram--(ta) (uḳ)mış kergek..

Mai.Tek.055.11–14

anta ötrü (ayagk)a tegimlig maytrı (burkan) / / ... / / yaŋkurtu ulug yarlıḳançuçı (köŋülin) toyın kuvraġag oḳıp inçe (tėp) (yarlıḳ)ayur.. kördüŋüzmü siz ...

Mai.Tek.055.15–21

... - / / / r sögüt ..- / tört yıŋaḳ--tın ... -z? tıdl(a)r y(a)d(ıl)ur nanta atlıg teŋridem ... -ligteki teg kuş kuzġu(n-) -larnıŋ ėşidü kanınçsız seviglig ünleri ėştilür..

Mai.Tek.055.22–24

tag töpüsinte mrkt erdni öŋlüg yılınçġa yum--şaḳ erdnilerig töşep urmış teg öleŋ çimgenleri erür..

Mai.Tek.055.25–31

tü türlüg kök sarıg kızıl yürüŋ yipün öŋlüg esri kusrı suvdaḳı kurġaḳ--d(aḳ)ı çeçekler yarılıp açılıp tö(k-) -(ülür) adruḳ adruḳ eŋer teger çintan tamalaptr abiruş krbirde ulatı (erdni-) -lig sögütler ıġaçlar t / - ... taḳı yėme içgü otlar yėl- ...

Mai.Tek.055.32–37

ulunı yapırġaḳı çeçeki tüşi.. ig- ... -arası altunlug kümüşlüg vayturlug sprırlıg sögütleri.. sö--gütler tüpinte.. sekiz tür(lüg) ... -d- ... ... tükellig suvın tolu ... ... yollar(ı) ... -r amarı ...

Mai.Tek.056.01–04

... -i men tėp saḳınġu ... ... (k)lp üdler ertükte ... ıḳi türlüg kılınç ... (buş)ı bėrürler..

Mai.Tek.056.05–08

anın / / - ...arkatoḳuz yigirminç ... (iti)glig yarataglıg erü(r) ... ... -tin ünmiş yaruḳ ... ... - / i yaruḳınta yigidmiş ... yaruḳları ay / -..

Mai.Tek.057a.01

10 = 20 yoḳ57 ? = 125 216 -nıŋ oglı boltı..

Mai.Tek.057a.02

ol oġul tugmışta evinte ptpdi sögüt belgülüg boltı..

Mai.Tek.057a.03–04

anı üçün ol og(ul)ug pipalayani tėp tėyürler erdi..

Mai.Tek.057a.05–06

ne yėme kaşip oġuş--tın tözdin belgü(rmi)ş üçün mahaḳaşip tėp atayurlar erdi..

Mai.Tek.057a.07–09

... - / / / yėme -i tözi ... (mo)m(u)ġ törügarkatoḳuz yigirminç ... (ar)ıg çhşapt küzetdi..

Mai.Tek.057a.10–13

antada basa şaḳimuni teŋri teŋrisi burkanıg bir kör--mişke baḳşım siz tėp yinçürü yükün--üp sevip taplap toyın bolup v(a)zanpat edgüsiŋe tegd(i)..

Mai.Tek.057a.14–15

bir kata nom işi--dip alku nizvanı- -larıg arıtıp ar--hant kutıŋa teginti..

Mai.Tek.057a.16

üç yigirmi dutaġun ... ... / d / - ...? = 307 512 -maḳları egsük kergek..

Mai.Tek.057b.02–05

nizvanılıg igleri küçlüg küs(ünlüg) ? ... -keçi küniçi.. irig sarsıg köŋüllüg erdiler.. üç erdniniŋ edgüsi / / ... sizıḳ köŋül turġururlar erdi..

Mai.Tek.057b.06–07

on edgü kılınçlıg yolug artat(ur-) -lar erdi..

Mai.Tek.057b.08–10

ayıg kılınç ... -larıŋa ... yant / / / ... edgü kılınç kılġalı ünt / / r / -ler erdi..

Mai.Tek.057b.11

taḳı yėme şaḳimun burkan--nıŋ inisi nanti atlıg tigin erdi..

Mai.Tek.057b.12–15

anı alpın emgekin toyın kıltı ol tigin toyı(n) bolup sögüt tü--p(inte) olurup / ... / / u kunçuy sunt--ari (kunçuyu)g öyür saḳınur erdi..