Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.057b.16–19

oḳu / / / tükel bilge şaḳim(un) (burkan) üküş türlüg tıdıġın ... yaruḳdın / / / ... unamadı ...

Mai.Tek.057b.20–21

arka... p(a)t(a)r ... -ke küzedti.. altı tü--(rlüg) budıḳtaḳı nom boşġuntı..

Mai.Tek.057b.22–26

antag ... -a erip yėme nizvanıları erk türk ... duḳları üçün bulunçları--(ŋ)a tapag udugka tüşüp küni ... -ta teŋri teŋrisi burkanıg (ölür)geli saḳıntı..

Mai.Tek.057b.27–31

üç (türlüg) anantrıs atlıg ayıg kılınç tükel kıltı ol tıltaġın avış tamu otı taşġar--u ünüp divdat toyınag tirigde yörgep tartıp avıç tamuḳa kigürdi..

Mai.Tek.057b.32–34

yine ök tükel bilge şaḳimun bur--kannınŋ koḳaliya atlıg inisi toyın erdi..

Mai.Tek.057b.35

şariputri motġalyan ... -ıg sasılıḳta işi ... -iŋizler tėp yala-... umadın ezrua ... (k)odı ėnip? = 88 322 ... (süz-) -ük köŋüli bol- ...

Mai.Tek.058.02–04

-sin kadag sözlü(g) yinçge uvşaḳ kurt koŋuzug ölürüp teŋri burkan(ıg) ėŋ tepmiş izinte kemişür erdi..

Mai.Tek.058.05–08

tınl(ıg-) -lar körserler şaḳi toyınlar özlüg--üg ölürürler ermiş tėp saḳı--nzun tėp inçe kılur erdi..

Mai.Tek.058.09–13

anı kör- -üŋler ol an--tag bėş çöbıḳ yavlaḳ üdteki evdin barktın ünmiş toyınlar antag körksüz kılınçlıg erserler taḳı ne aytmış kergek igil kertilerıg taḳı yėme şriġupti atlıg bay er erdi..

Mai.Tek.058.14–15

teŋri teŋrisi burkanıg ölürgeli saḳınıp eviŋe aşka ötünti..

Mai.Tek.058.16–17

taş kapaġın--ta oy kazıp tolu ört yalın koz kodup belgüsüz agzın örtdi / - ...

Mai.Tek.058.18–19

(an)ta tegdükte suḳlunup tüş(zün) inçe saḳıntı..

Mai.Tek.058.20–24

olurġu tült orun töşek teg- ... şriġupti bay er.. nomlayu (ya)rlıḳap tört kirtü / ... titrü körkitip kutġaru yarlıḳadı.. y(in)e ök anġulmali atlıg yol tuzumçı ogrı erdi..

Mai.Tek.058.25–27

bir kılıçın tümenke bir eksük kişi yalaŋuḳug ölürdi erdi aŋ kin tuġurmış anasın (ölürgeli) (saḳın)tı..

Mai.Tek.058.28–34

anı körüp tükelarka ... bütün bel(gülüg) boltı.. ötrü ang--ulmali ogrı teŋri burkanıg körüp ana--sın kodup teŋri burkanıg ölürgeli saḳıntı anı körüŋler sizler toyın--lar.. asag tusu kıltaçılar ara anada yėgrek bultuḳmaz..

Mai.Tek.058.35–37

edgü--lüg dınarlar ara teŋri teŋrisi burkan- -ta yėgrek yoḳ erür..

Mai.Tek.058.38–40

bu ıḳi kutluglarıg ölür--geli saḳıntı.. yine yėme anġulmali ogrı ol oḳ ajunta arhant kutın bulġulug erdi..

Mai.Tek.058.41–44

antag yavız kılınçlar kıltı.. taḳı ne ayıtmış kergek.. adan adan ol üdteki tınlıglar--nıŋ körksüz kılınçların yėme (ö)k açatştru atlıg ėlig kan erdi..

Mai.Tek.058.45–48

... -miş kaŋı ėlig begig kınlıḳta bekletip yėti yüligün adaḳı ol / - ... ... - /.. taḳı yėme ş(ıvng)ı ... ölütçi çantal erdi..

Mai.Tek.058.49–51

(bog)zın--(tın) ünmiş tını üze alarıp kör--mişke sansız üküş tınlıglarıg ölür--di..

Mai.Tek.058.52

kininte taḳı şariputri arhantag yėme ölürgeli saḳınıtı..

Mai.Tek.058.53

yine şariputri arhantka oḳ süzülti yėme ök bir keyikçi er erdi.. ke- ...? = 134 368 413 417 ... kamag dı(ntarlar) ... ... (küz)edteçi kop korkm(ı)ş ... -mek am(ır)tġurdaçı.. dyan saḳınç örütü uyurlar..

Mai.Tek.059.05–07

nomlarnıŋ (öz) tözin kamaglıḳ tözin adırt--ladaçı bilge biligin örütü uyur--lar..

Mai.Tek.059.08–12

taḳı yėme edgü aşay küçinte uvutlug uyatlıg bolurlar.. ayıg ögliniŋ edgüsiŋe küni öritmez(ler) edgü kutlug tınlıglarnıŋ (a)yaġın çiltegin körüp kız kıvır--(kaḳ) (k)öŋül turġurmaz(lar)..

Mai.Tek.059.13–16

ürük amal (nırvan)ıg bulurlar üdsüz kolu--(suz) (öv)kelemez bulġanmazlar kop kamag tınlıglarıg emgetmeksiz saḳınç saḳ--(ın)ġuçı bolurlar..

Mai.Tek.059.17–19

ulug ulug edgü(ke) (er)d(em)ke tegmiş erser yėme küvenç (köŋül) (turġur)mazlar.. ança munça (müni) yazuḳı bar erser arıtı örtmez..

Mai.Tek.059.20–22

arka ... -yür.. bar a(ntag) üküş tınlıglarıg ölü(r-) ... tugmaz..

Mai.Tek.059.23

kaltı şıvnġı çantal anġulm(ali) ogrıda ulatı.. tınlıglar tugmadı ...

Mai.Tek.059.24–25

ba antag tınlıg kiçigkiye çimeli ölürüp utġuratı tamuda tuġar..

Mai.Tek.059.26–29

ulatı köŋüli kögüzi artamış kaḳaḳsi (a)vazasay aşaylıg tınlıglar erser.. erser enetkekçe bolur türkçe evir--se köŋül karın artamaḳ bolur..

Mai.Tek.059.30–35

kim kayu tınlıglarnaŋ uzun üd(te) berü azsız övkesiz biligsiz k- ... ub üç türlü(g) (edgülüg) tözl(üg) köŋüli katılu karılu turġalı u--mış erser.. ol antag köŋülüg tı / / - ... edgü aşaylıg tėp tėtir..

Mai.Tek.059.36

ne (ü)çün tėp tėser.. bu üç türlüg (edgü) kop adın edgü törülerniŋ t- ...? = 404 Murtuḳ yazması s / - ... ölürdi k / / / / r / -

Mai.Tek.060.03–07

... ėlig beg ... türk körgülüg tag seŋirin yimirgeli üçün ulug toyın et-özin belgürtüp ıḳi yigirmi bire yėrde ötrü yadag baru yarlıḳap k- ...

Mai.Tek.060.08–11

tarıḳdı taḳı yėme inisi ... -ig kutġarkalır üçün antiris / / / lug tınlıg osuglug avış (tamuḳa) baru yarlıḳadı ...

Mai.Tek.060.12–15

... bramn urimaya ... ... et-özin ... (ba)ru yarlıḳadı yalıŋ yorıyur

Mai.Tek.060.16–19

ters nomlug dıntarlarag kut--ġarkalır üçün uvut avyat -(ı)nça sınayu yarlıḳap tonsuz çuba ... - / ŋ olarnı birle katılu yor--(ıyu) ... yarlıḳadı

Mai.Tek.060.20–22

yėme bir oġurda ... aġarlag içlig udçı kızı ... - / / / / satġalı balıḳka baru (yarlıḳadı)..

Mai.Tek.060.23

yarım yolta oġul ... -i yarı kurıp köz / / - ... ... ıglayu[yigirminç ülüş]8 ? = 110 ... -r biz munta ... yalınlıg kelemin suḳin öz ėlgin öz et-özümüz--ni karnımıznı uçamıznı eniŋümüzni butumuznı başımıznı yüzümüzni bitiyür-biz..

Mai.Tek.061.07–10

ol emgekke süŋü--kümüzke tegi etimiz yinimiz yarılur yırtılur örtenür yalar tolp et-özümüzdi kan yiriŋ söl ... aḳar barınur..

Mai.Tek.061.11–15

amarıları inçe tėp tėyürler biz öŋre kişi et-özinte erken amranmaḳ köŋlün şmnançlar tapa şkşamanilerarka -da / / - ... amarı inçe (tėp) ...