Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.061.16–17

-da kişi ajunınta erken satıg--çı yulugçı uz uzaġut erdimiz..

Mai.Tek.061.18–19

az kılınçımız küçlüg bolup ezük savlar svzledimiz..

Mai.Tek.061.20–21

taḳı yėme kodı--kı yavaz ed tavarlarıg satıgka tegzün tėp ögdümüz..

Mai.Tek.061.22–23

yıvdımız adnaġunuŋ edgü edin tavarın yėrdimiz mündimiz..

Mai.Tek.061.24–26

satıg yul(ug) ogrınta ant antıḳtımız.. bir edig tavarıg alış bėriş ogrınta öŋi öŋi meŋzin tegşürüp

Mai.Tek.062.01–05

9 ? = 140 167 363 393 a / / - ... öŋre yalaŋuḳ (ajunınta) (erken) vr(h)ar saŋram sa(nlıg) (seŋıḳ) (aşın) içgüsin yėdimiz (yuŋladımız) (adınaġuḳa) bėrdimiz ornınta ...

Mai.Tek.062.06–07

(bu) (ayıg) kılınç küçinte (anta) (ölüp) ulug tamularda tugdumuz..

Mai.Tek.062.08–09

tamular--dın bu pratyaḳ(anaraḳ) kiçig tamularda tugdumuz..

Mai.Tek.062.10–11

munta tuġup kızartmış temirlig vijirlig tırŋaḳlarımız erür..

Mai.Tek.062.12–13

ol antag tırŋaḳın kentü et-özümüzteki.. etimizni yini--mizni üzüp iskep yėyür-biz..

Mai.Tek.062.14–17

suvsa--sar biz kentü kanımıznı içer-biz.. bu ... terkemizni biltimiz er--(ser) ... / / / yėgey erdim(iz) / / niŋ ... - / / börtmegey / -

Mai.Tek.062.18

..... amarı ... -ni inçe tėp tėyür-biz

Mai.Tek.062.19–21

... (ö)ŋre şaḳimun burkan şazanınta (toyın)lar erdimiz şankig alplarıg katdımı(z) kardımız.. vinay yinçge yorıgça

Mai.Tek.062.22–24

arka ... -e ... - / tolp et(öz)ümüz ... köyürür..

Mai.Tek.062.25–28

amarı--(ları) (inçe) (tėp) (tėyür)ler-biz öŋre (kişi) (ajunınta) (e)rken ėligler ... tınlıglar balıḳ begleri / / -

Mai.Tek.062.29–33

... -ıg ayġuçı erdimiz.. biz iş ayġuçı ... -mız.. kentü erkimiz.. küçümüzke küvenip törüsüzin seŋik v(i)rhar sanlıg erin atın kızın kırkının işke küçke irtke birtke ıdtımız yumşadımız tartdımız..

Mai.Tek.062.34–36

istimiz toḳıdımız toŋladımız adın kişi ornınta yulġaḳ iş küç işletdimiz irt birt ...

Mai.Tek.062.37–38

(bu) ayıg (kılı)nç küçint(e) (anta) (ö-) -lüp e- ... tamuda tugdumu(z) ...

Mai.Tek.062.39–42

tümen yıl anta emgek e(mgenip) antran kurtulup bu muntag ki(çig) tamularda tugmış erür-biz ... kayusı başımızta didim p(as)aḳ

Mai.Tek.063.01–05

15 = 30 yoḳson = 84 283 biz / / / - ... öŋre ... ... kop tevsiz (kürsüz) ... yumşaḳ körk ... -sar

Mai.Tek.063.06–11

/ / / kılmış yazu(k) ... ... (kşanti) kılu ö(kün-) ... - / / ... olar ol ü(dün) tamu -(lug) (e)tözin tükel bilge maytrı burkanka yaḳın tegip kılmış ayıg kılınçların kizlemedin bat--madın açarlar yadarlar..

Mai.Tek.063.12–13

tükel bilge maytrı burkan yėme y(arlıḳan-) -çuçı biligin yaruḳ ıdu yarlıḳ(adı)

Mai.Tek.063.14–19

ol yaruḳka börtülüp ol t(amudaḳı) tınlıglar süzük köŋül (öritip) anta et-öz kodup teŋri yė(rinte) yalaŋuḳ et-özinte tuġarlar (k)içimedin ara ikile tükel bil(ge) (mayt)rı burkan birle kavışır(lar)

Mai.Tek.063.20–21

... -ler.. amarı üç türlü(g) kut / / - ... ... .-ler..

Mai.Tek.063.22

amarı üç türlü(g) / / tka köŋül örütürler ...

Mai.Tek.063.23–29

yėme öŋre kisi ajunınt(a) tugmışta irig sarsıg ... ... tevlig kürlüg k / / - ...arka ... / / / ... ayı(g) ... ... üstelür ... (tıl)taġın ayıg kılı(nç ... )

Mai.Tek.063.30–35

... / / ġınulu uluġ(ı) t / - ... - / kemişi(p) ... tamul(ugla)rnıŋ sp / / / l- ... ėşidip samantavrkaş yazıda (kuvra-) -mış tınlıglar amarı şortapan (ku)tka tegirler..

Mai.Tek.063.36–39

amarıları -(ka) tegirler.. amarıları toyın (dınta)r bolup arhant kutka (tegi)rler.. alkunuŋ altun (kümüşlü)g kırtışları bolur....

Mai.Tek.063.40

(alk)u şastrlar boşġunmış vayba--(j)ıḳi aryaçantri bodis(a)v(a)t kşi (aça)rı enetkek tilintin toh(rı) (tilin)çe yaratmış prtyaraḳş(it) (açarı) tohrı tilintin türk (tilinçe) evirmiş maytrısimit (nom) (bi)tigde igil kerti kişiler ... kiçig tamulug et-özleri(n) ... / / / / atlıg yigirminç (ülüş) (tükedi) ...[(bir) (otuzunç) ülüş bir (pata)r] ... -i ... ... - / miş kerti ...

Mai.Tek.064.05–11

(ayagka) tegimlig maytrı burkan ... ünün toyın (dıntar) ... inçe tėp yarlı--kayur küsey(ür)- -u sizler toyın--lar ayıg kılın(çıg) tınlıglarnaŋ ayıg yavlaḳ tüşlerin teginmişlerin yügerü körgeli ayaların kavşurup toyınlar inçe tėp ötünürler..

Mai.Tek.064.12–15

aŋ--sız küseyü teginür bir teŋrim.. ança sözlemişte turum ara ... tört--din yıŋaḳ kök kalıḳ ... ... - / / / anın yür- ...

Mai.Tek.064.16–21

arka t / / / - bilge ... -gel(i) ... ajunınta ... sarsıg savlıg ... kentü kılmış yazuḳl(ar) ... kılum ögrenme-

Mai.Tek.064.22–27

... -lar ol antag türlüg tınlıglar ilki- -(t)eki yavız ögretigler (ü)çün tükel bilge maytrı burkanag körüp köŋ--ülinte inçe saḳınç saḳınur--lar..

Mai.Tek.064.28–30

bizni tükel bilge maytrı burkan körmezün erdi.. bu yėme ... teŋri yalaŋuḳ kuvraġı ... (e)rdi.. / / / /

Mai.Tek.065.01

bir otuzunç ülüş üç p(a)t(a)r ozġay kurtulġaylar..

Mai.Tek.065.02–04

anı eşidip ol tamuluglar ıḳile kolların örü kötürüp ulug ünün ıglayu maytrı burkanka inçe tėp ötünürler..

Mai.Tek.065.05–09

inçe ök erdi begimiz.. antag oḳ erdi kaŋımız.. saŋram sanlıg seŋik tültin töşekin etimizke yinimizke tegürü töşen--timiz..

Mai.Tek.065.10–11

arıg arıg şznıg küzedmedimiz.. yam işin işlemedimiz.. yoḳsuz savlar sözlep ertürdümüz..

Mai.Tek.065.12–14

amtı ol yazuḳla--rımıznı kşanti kolu ötünür-biz terk üdün bu emgektin kurtulup siziŋ nomuŋuznı uḳmaḳ bolzun

Mai.Tek.065.15–17

ötrü tamuluglar tü(kel) (bilg)e maytrı burkan ... tamuluglar ... ... (e)dgü ... (tevlig)