Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.065.18–22

arka kürlüg erserler telim üküş yaz--uḳlarıŋa korkunçsuz aymançsız erser--ler kşanti kılu içkermedük erserler olar ol oġurda açıg emgekke tegmiş erserler..

Mai.Tek.065.23–24

yėme ilkideki yavaş ögretig- -leriŋe inçe saḳınç saḳınur - -lar..

Mai.Tek.065.25–27

tükel bilge maytrı burkanıg körelim erti.. bu teŋri kuvraġı yėme bizni körmezüŋler erdi..

Mai.Tek.065.28–29

bizin müŋümüzni yazuḳumuznı maytrı burkan uḳup yıġılmış kuvragka yarlıḳamazlar erdi..

Mai.Tek.065.30–33

bu munça saḳınç (s)aḳıntuḳlarınta ayıg kılınçlıg yıl- ... - / / up evirip ... tamular ... ..... tükel (bilge) maytrı bu(rkan).. -d-

Mai.Tek.066.01

4 = 115 150 346 yoḳ / / / - ... -i / ... l / m ötünü(r) ...

Mai.Tek.066.02–04

amarıları inçe tėp tėyürler-biz yėme öŋe şamimun burkan şaz--ınınta şmnançlar erdimiz..

Mai.Tek.066.05–08

küni kıvırkanmaḳ köŋlin adın adın toyınlar şmançlarnıŋ bar yoḳ mün--lerin yazuḳların / / / ... / / rü kişi--lerke ayıglayu söz(ledimiz) ...

Mai.Tek.066.09–12

şmnanç bolmaḳ edg- ...arka ... -kü yėme ... l ... l ... amtı tilleriŋizlerni öntürüŋ--ler

Mai.Tek.066.13–17

ol yazuḳuŋuzlarnaŋ kının kızġutın kötürüŋler ötrü bir bere ulug tilimizni agzımıztın taşġaru tartıp tük tümen yıl ör--tlüg yalınlıg sapanın tilimizni sapan--(layurlar) ...

Mai.Tek.066.18

- / antag aġır emgek ... -up amtı bu prt / / yėme ol ... adruḳ körklüg ... tamuluglar katıg ö / - .:. -yü tükel bilge mayt(rı) (burkan) ... -geli kelirler..

Mai.Tek.067.06–10

amarıları ... et-özlügler vijir tumşu(kluglar) ayıg kılınçlıg örtlüg (yalınlıg) kuzġunlar oḳsuz teginçsiz ... yumġaḳlarıg buza butarlayu / / - ... ... -ileri örtlüg temirli(g) ...

Mai.Tek.067.11–15

... yörgenmiş kidirti ad(ruḳ) (a)druḳ kuş keyik başlıg.. tamu ... - / örtlüg yalınlıg ... öz kurug ... amarıları b / -

Mai.Tek.067.16–21

... meŋizlig / - ... kolların- ... ... - / / baş b / - ... saŋram salıg ... - / / / ig alır korıyur ...

Mai.Tek.067.22

adın kişilerke ... / / ler..

Mai.Tek.067.23–25

edgü kutlug bizni köyüp tıdtılar ötle--(diler) tėp nomlayurlar erdi

Mai.Tek.067.26

... (s)eŋik seŋrem sanlıg edin (tavarın) yėmeŋler yuŋlamaŋlar..

Mai.Tek.067.27–29

... birük yėyür yuŋlayur erser ... (ol) üdün avış tamuda aç(ıg) (emgek) emgengey sizler..

Mai.Tek.067.30–35

biz yine al(ku) (er)iglerin ötlerin almadın ... kılıḳımıznı tüke(l) ... et-öz az ... - / z.. antran ... tamularda ... -p oḳsuz

Mai.Tek.068.01–02

(ıḳi) (otuzunç) ülüş bir p(atar) amtı bu nomlug savag smantavrkaş yazı--da uḳmış kergek..

Mai.Tek.068.03–09

anta ötrü kök kalıḳda türlüg tümenlig örtlüg yalınlıg k(ar)a bulıt osu--glug tütünl(üg) ... -ıḳenmiş ulug et-özlüg ul(ıyu) (sı)ktayu korkınçıg öŋlüg meŋizlig tamuluglar kelir--ler..

Mai.Tek.068.10–14

ol tamuluglarıg körüp samanta--vrkiş yazıdaḳı kuvramış kuvrag aŋsız korkup ayınıp sansarlag meŋi toŋanaŋ berksizin meŋüsü--zin münin kadaġın saḳınıp inçe tėp tėyürler

Mai.Tek.068.15–17

altınç kün teŋi tugmış üdteki teg örtin yalının yörgenmiş et-özlügler.. ulımaḳ möŋremek ünleri ėşitilür

Mai.Tek.068.18–21

ne a / - ...arkaiki otuzunç (ülüş) (bir) (patar) amarıları örtlüg yalınlıg kızıl baḳırlag naralar içinte beklenmiş amarıları ıḳin ikin örtenür..

Mai.Tek.068.22–30

ısıgların (ört)enmiş temirlig kızartmış ... -lerin bir ıḳinti--şke ... - / / kulġaḳra sançışu tamu erkligleri tegre tolı yorıp örtl--üg bu bıçġun öz konuḳın sança amarıları kızartmış temirlig kaz--ġuḳlar bir ikintişke kulġaḳra toḳışu kelirler..

Mai.Tek.068.31–33

amarılar kızartmış temirlig çomaḳların başka toḳışu yogrutça miyilerin sançışu yėyürler..

Mai.Tek.068.34–35

amarıları örtlüg yalınlıg irpeklerin bir ikintişke irpekin irpeşü kelirler..

Mai.Tek.068.36

amarı--ları kolların ... - / / / izle-son = 80 95 193 ... -ltim / utmaḳ-(igitmek) ... (ü)ç aġılıḳ nomu(g) ... - / / / lıg sözledimiz kuvr--aglıg evlerig yalıŋuz aŋantımız erksintimiz adnaġuḳa bėrdimiz..

Mai.Tek.069.06–08

amranmaḳ biligin bir i(kintiş)ke savlıg.. et-özni artadımız aġançu taġun sav sözledimiz..

Mai.Tek.069.09–10

luglarıg birle (kaltı-) -mız kardımız.. tıtsı kuvrag yıgdımız üdsüz erksiz boşġuttumuz

Mai.Tek.069.11–12

seŋıḳ seŋrem sanlıg idişin tavarın aŋanu alıp işletdimiz adnaġuḳa bėrmedimiz

Mai.Tek.069.13–16

yėrin suvın baġın borluḳın erin atın oḳlatdımız.. seŋrem sanlıg edin tavarın artattımız aymandımız açınmadımız..

Mai.Tek.069.17–18

ol antag ayıg kılınç kılıp ulug tamularda tug--dumuz..

Mai.Tek.069.19–25

antran kurtulup amtı bu kiçig tamularda tugmış erür-biz.. kayu üdün (teŋrim) (siz) (t)ükel bilge (şaḳimuni) (burkantın) tigi(n) (öge) ... - / ? biz / / / bu / - ... başlıg emgekl(ig) ..- / / / tamudın ıdmaŋ ...

Mai.Tek.069.26–30

tegin--ür-biz teŋrim.. bu emgekimizni boşuyu bėriŋ.. anta ötrü tükel maytrı burkan yarlıḳanç(uçı) biligin ol tamuluglar üze yaruḳ yaltrıḳ ıdu yarlıḳar

Mai.Tek.069.31–34

ol yaruḳka börtülüp tamuluglar antran kurtulup kitu--mati kent uluşta ulatı sekiz tümen tört mıŋ erdnilig balıḳlarda ajun tutarlar

Mai.Tek.069.35–37

terk üdün ulġadıp bedüp tükel bilge maytrı burkan nomınta toyın bolup arhant kutıŋa tegirler

Mai.Tek.069.38–42

anın bilge kişi köŋülüg kögüzüg arıg turug tutmış kergek kılmış mün yazuḳka ökünç köŋül öritmiş kergek kim antag antag asıgka tusuḳa tegmek bolur..

Mai.Tek.069.43–48

vaybaş şastrlıg noş suvsuş iç(miş) (kutlug) (aryaçan)ri bodis(a)v(a)t kşi aça(rı) (enetkek) (tilintin) (to)hrı tili--nçe (yaratmış) (prtyaraḳşit) (açarı) (tohrı) (tilintin) (türk) (tilinçe) (evirmiş) (maytrısimit) (nom) (bitigde) (kiçig) (tamuluglar) ?

Mai.Tek.070.01

üç otuzunç ülüş bir (patar) namo but namo d(a)rm na(mo) (saŋ)