Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.070.02–09

amtı bu nomlug savag k--kuḳtapat tagka sma(ntavrkaş) atlıg ya(zı)da (uḳmış) (kergek) ant(a) (ötürü) adan yük / / - ... üdteki otın yalının (yörgen-) -miş ulug bedük bulıt (osu-) -glug sansız tümen kolti nayut san(ı)n--ça kiçig tamuluglar kelirler..

Mai.Tek.070.10–14

amarıları otuŋ ıġaç / / / osuglug et-özleri amarıl(arı) ot yük osuglug kaptın ... otın örtenü yala ulıyu möŋ(reyü) yıglayu sıḳtayu kelirler..

Mai.Tek.070.15–20

ayagka tegimlig maytrı burkanıg körüp kim öŋre kişi et-özinte erken üç erdnig aḳlaġuçı sarsıg salıḳ tevlig kürlüg urunçaḳ yigüçi erserler.. olar inçe tėp saḳınç saḳınurlar..

Mai.Tek.070.21–22

tükel bilge maytrı burkanıg körmelim erdi.. nomın ėşidmelim erdi..

Mai.Tek.070.23–26

bursoŋ kuvrag erdn(i-) -sin yėme körmelim erdi.. ança saḳınç saḳıntuḳta ıḳile olarnı ayıg kılınçlıg yėl toḳıp ulug tamu--larda kemişür

Mai.Tek.070.27–30

ne üçün tėp tėser kim ilkide kişi et-özinte erken burkanag bursoŋ kuvraġı birle sevmez amranmaz erser nomçı bilgelerig nomlayu olurur körüp nomın ėşidigse-

Mai.Tek.070.31–39

arka ... -rup yorıp barġuçı ... antag türlüg tınlıg (tükel) (bilge) (maytrı) (bu)rkan birle tuşsar ... (ilki)deki yavlaḳ ögretig ... -ri / / / ... (işi)dgeli ... (e)rgüleri ... / / / maytrı (burka)ntın azsarlar ... / / kel / / eçi? kin kelteçi burkanlarıg yėme körmezler..

Mai.Tek.070.40–45

kim yėme tözün yumşaḳ köŋüllüg (tevs)iz kürsüz kılınçlıg burkanıg (nomın) (b)ursoŋ kuvraġıg nomçı (törüçi)lerig sevgüçi erserler (ötr)ü tükel bilge maytrı burkanıg (kö)rüp antag saḳınç saḳınurlar

Mai.Tek.070.46–48

biz tükel bilge maytrı burkan kutıŋyaḳın teggeli yüzin körgeli bolalım erdi..

Mai.Tek.070.49–50

kentü tsuyumuz--ın yazuḳumuznı açalım yadalım erdi..

Mai.Tek.070.51–52

biziŋ ilkideki kılmış kılınçımıznı yıġılmış kuvragka yarlıḳazun erdi..

Mai.Tek.070.53–56

ança saḳınç (s)aḳınıp ol tamuluglar.. tükel bilge maytrı burkanka yaḳın tegip ulug ünün inçe tėp ötünür--ler..

Mai.Tek.070.57–60

teŋrim bir öŋre yalaŋuḳ ajunınta erken ėligler begler atlıglar bolup kentü erkimizte ötrü v(i)rhar saŋram sanlıg seŋıḳ edin tavarın basınıp kuntumuz..

Mai.Tek.070.61

tartdımız yaşuru baturu oġurladımız

Mai.Tek.071.01–04

üç otuzunç ülüş tört p(a)t(a)r çanaḳların kızartmış kızıl ba(kır) (suv-) -suşup içerler kayusı / - ... -rinteki etlerin yi- ... iş / / / p yėyüler

Mai.Tek.071.05–10

ka(yusı) ... -lerinte örtlüg yalı(nlıg) ... -ler bıça / / / - ... erksinü turur kayusı tolp (et)özi örte- -nü yala ulug ünün ıglayu sıḳtayu maytrı burkan tapa kelirler..

Mai.Tek.071.11–16

kim yėme öŋre (sar)sıg salıḳ köŋüllüg tevlig sür--lüg kılınçlıg erserler üküş tsuy (yazuḳ) ... ökünç ... -ser.. ... -zleyü ... - / lar

Mai.Tek.071.17–20

... (burkanı)g körüp ... -rler.. biz.. (tükel bilge) maytrı burkanıg arıtı körmelim erdi..

Mai.Tek.071.21–22

bu kuvrag yėme biziŋ ayıg yavlaḳ kılınçımıznı uḳmazunlar (er)di

Mai.Tek.071.23–25

ança saḳınç saḳıntuḳlarınta (öt)rü olarnı ayıg kılınçlıg yėl yanturup (köt)ürü ėltip ulug tamular--da kemişür..

Mai.Tek.071.26–32

kayuları yėme yılı(g) yumşaḳ köŋüllüg tevsiz kürsüz kılınçlıg erserler kılmış tsuyların ökünü tijit kşanti kılu ögren--(miş erser)ler.. olar öŋreki ögre--(tig) ... - / / inçe saḳınç saḳıntı--(lar tükel) bilge maytrı burkanarka (bizni) körzün erdi

Mai.Tek.071.33–34

bu yıġılmış kuvrag (biziŋ) yavaz kılınçımıznı uḳzun ... (e)rdi..

Mai.Tek.071.35–37

ança saḳınç (saḳıntılar tükel) bilge maytrı burkan--(ka yaḳın) tegip ulug ünin inçe tėp ötünürler

Mai.Tek.071.38–43

ayagka tegimlig teŋrim.. biz ilkide yalaŋ--uḳ ajunınta erken aġır ayıg kılınç kıltımız anıŋ utlısın tüşin amtı tamulug et-özin teginür-biz..

Mai.Tek.071.44–49

amtı teŋrim tsuyumuznı irinçümüz(ni açar-biz yadar-biz) buluŋ ... (tijit) kşanti / - ... -lar tamu ... (tükel bilge) maytrı b(urkan) ... ötünürler.. ...

Mai.Tek.071.50–52

tınlıglar ne ayıg kıl(ınç küçinte) bu muntag adruḳ adruḳ emgek tegi--nürler..

Mai.Tek.071.53

ötrü tükel bilge maytrı burkan inçe tėp yarlıḳayur..

Mai.Tek.071.54–56

bul / / / öŋre şaḳimun burkan (şazanın)ta bursoŋ kuvrag tapıgçı -(sı) erdiler..

Mai.Tek.071.57–59

amarı süçig üledeçi tonurçı erdiler kamag bursoŋ kuvrag üçün anutmış aşıg içgüg -lı öŋre yėyür içer yuŋlayur ...

Mai.Tek.071.60–62

-ka yėme köŋülçe bėrür(ler) - / / tėmin ök bursoŋ (kuvrag-) -ka bėrürler erdi..

Mai.Tek.072.01–04

ol (tınlıglar)üç otuzunç ülüş bėş p(a)t(a)r anta ölüp seŋik yėdeçilerneŋ bursoŋ kuvragda öŋre aşadaçı--larnaŋ ornı oyası avış tamu üçün avış tamuda tugdılar..

Mai.Tek.072.05–08

antran alpın emgekin ozup kurtu- -lup amtı bu kiçig tamular- -da tugdılar kayu aşçılar erdi..

Mai.Tek.072.09–12

olar amtı kızartmış ėşiçler irklıḳler üze kötürüp sızġurmış kızıl baḳır örtlüg kamçın susup içerler..

Mai.Tek.072.13–19

kayusı yėme tonurçı erdi--ler olarnı yėme amtı örtlüg temirlig tilgenler kolların koltuḳların bıçar uşar kim yėme süçig suvsuş ülegüleçiler erdi--ler.. olar amtı örtlüg yalınlıg burnaç eŋinlerinte kötürüp sızġurmış kızıl baḳır içerler..

Mai.Tek.072.20–26

kim yėme aş içgü oġurlap yėgüçi--(ler e)rdi olar amtı kentü et-özlerin ... - / rın üzüp iskep yi- ... ... -d / p ol tamuluglar ... ... (tüke)l bilge maytrı burkanka ... - / / inçe tėp tėyürler ... erdi

Mai.Tek.072.27

ayagka tegimlig ... erdi ... / / /

Mai.Tek.072.28–29

arka saḳınçsız busuşsuz yam kuzalavaḳs kılurlar erdi..

Mai.Tek.072.30–33

birükin biz kamag kuvragnıŋ tegingülüg anutmış aş içgüsin öŋre yėmedimiz yuŋlamadımız erser alku teŋri yėrinte tugġay erdimiz..

Mai.Tek.072.34–38

teŋri yėrinte kodı ėnip şanki ç(a)ḳr(a)v(a)rts ėlig kan birle meŋi meŋilep aŋ kininte siziŋ şaz--anıŋızta ulug edgüke teggey erdimiz..

Mai.Tek.072.39–40

ne üçün tėp tėser.. bizni osuglug oḳ tapıgçılar erdiler..