Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.655

sözcük

6.226

ayrı biçim

3.873

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Okuma yardımcısı — bir sözcüğün üzerine gelin ya da dokunun: madde başı, anlamı ve biçimi görünür.

Mai.Tek.072.41–42

kim açsı zsuḳsuz köni köŋülin bursoŋ kuvraġıg tapın--(t)ı uduntılar..

Mai.Tek.072.43–47

olar alku teŋri yėrinte tugdılar.. teŋri yėrintin kodı ėnip şanki ç(a)ḳr(a)v(a)rt ėlig kan birle teŋri meŋisi meŋi--lep kiniŋe nırvan meŋisin bultaçı bolġaylar..

Mai.Tek.072.48–53

biz yine az almır köŋülümüz küçlüg bolup söz kılınçımıznı tıda umad(ımız) ... -lıg kuvrag tegin / ... (aş) içgüg yėdimiz yuŋlad(ımız) - / ın anta ölüp avış (tamuda) olurdumuz..

Mai.Tek.072.54

avış tamudın (ozup) (kutrulup) - / i bu kiçig (tamu) ...7 = 3biki otuzunç ülüş yėti p(a)t(a)r tapıg udug kılmadın kirtgünçlüg upasılarnaŋ bėrmiş buşıların tapınur erdiler..

Mai.Tek.073.04–05

ol tıltaġın biz tıtsılarıg boş ıdmış üçün anta ölüp kamaġın tamuda tugdumuz..

Mai.Tek.073.06–07

tamudın ozup bu kiçig tamular--da tugmış erür-biz....

Mai.Tek.073.08–09

körüŋler beglerimiz munta tuġup örtenür yalar-biz..

Mai.Tek.073.10–13

baḳşı boltaçılar açarılar öŋre yorı--yur-biz yaŋ udu tıtsı boltaçılar örtlüg yalınlıg et-özin ört--lüg çomaḳlar tut(a) bizni toḳıyur

Mai.Tek.073.14–15

inçe tėp tėyürler sizler biziŋe umug ınag bolġalı saḳıntıŋızlar..

Mai.Tek.073.16–20

erdi.. öz et-özüŋüzlerni bizni yėme urunçaḳ yėdiŋizler.. amtı yazuḳumuznı bilinür-biz uḳunur-biz kop tsuyda yauḳta boşunu ötü--nü-biz kşanti bolzun..

Mai.Tek.073.21–22

amarıları inçe tėp tėyürler.. biz yėme öŋre toyınlar şmançlar erdimiz..

Mai.Tek.073.23–29

seŋıḳ saŋram sanlıg soçusı az erdi m(a)çn(a)ḳ sunçuḳ kidiz töşekde ulatı idişin tavarın yalıŋuz erksinip meniŋ ol işletdim andın adın kertiler--ke yėme ök tartıp bėrür erdimiz ol tıltaġın anta ölüp ulug tamuda tugdumuz..

Mai.Tek.073.30

tamudın kurtulup kiçig tamularda tugdumuz..

Mai.Tek.073.31–35

munta tuġup toyın başlıg şuşutsi azan mançaḳ tült töşek taġararka keyiz sunçuḳ ėşiç buḳaç burnaç et-özlüg erür.. tolp et-özümüztin otın örtenür yalar..

Mai.Tek.073.36–37

bu emgekin ölü yėme umaz-biz.. amarıları inçe tėp tėyürler..

Mai.Tek.073.38–43

biz yėme ilkide şaḳimun burkan şazanınta toyın--lar şmnançlar erdimiz seŋıḳ saŋram sanlıg tarıglag yėrin kalınlıḳların borluḳların sög--ütin yėmişin erksinip adın igil kertilerka bėrdimiz..

Mai.Tek.073.44–46

özümüz yalıŋ--uz inlep erksinimiz yėdimiz yuŋladımız ol tıltaġın anta ölüp ulug ulug tamularda tugdumuz..

Mai.Tek.073.47–48

tamudın kurtulup bu kiçig tamularda tugmış erür-biz..

Mai.Tek.073.49–52

munta tuġup kayusı kalınlıḳ et-özlüg kayusı kalın et-özlüg kayusı sögüt etüzlüg kayusı ataz et-özlüg alku toyın başlıg erür-biz..

Mai.Tek.073.53

turka--ru otın yalar-biz.. et-özümüz..

Mai.Tek.073.54–55

üze örtlüg taş sası yaġar amarıları inçe tėp tėyürler

Mai.Tek.073.56–58

biz yėme öŋre şaḳimun burkan şazanınta toyınlar şmnanç--lar erdimiz..

Mai.Tek.073.59–60

seŋremlerde erip bir künki bir aykı yarım aykı yaḳşıçı iş ayġuçı boltumuz..

Mai.Tek.073.61–63

bursoŋ kuvrag aşın içgüsin bagraġu kılınçın tapsız teŋsiz kıltımız..

Mai.Tek.073.64

yana tegimsiz kişilerig aşatdımız..

Mai.Tek.074.01–04

ol tıltaġın anta ėŋüç otuzunç ülüş toḳuz p(atar) amarıları ulug bedük inekler(in) eŋinlerinte yüde et-özleri o / - ... örtlüg yalınlıg bi biçek yaġa kelirler..

Mai.Tek.074.05–06

amarıları kurug süŋük köyük et-özin örtenü köye ke(lir-) -ler..

Mai.Tek.074.07–09

amarıları uzun turkaru kentü saçlar- -ınta kömü--lüp içtin sıŋar kurt kavşayu yıdıyu sasıyu kelirler..

Mai.Tek.074.10–14

kim yėme yaşut batut kılınçlıg tsuy ayıg kılınç kılıp ökünç köŋül öritmegüçiler olar inçe tėp saḳınurlar bizni tükel bilge maytrı burkan körmezün erdi..

Mai.Tek.074.15–16

bu yıġılmış kuvrag biziŋ münümüzni yazuḳumuznı uḳmazun erdi..

Mai.Tek.074.17–28

ança saḳınç saḳıntuḳlarınta ötrü ayıg kılınçlıg yėl kelip yanturu evirip ulug tamularda kemişür karaŋġudın karaŋġuḳa barmış osuglug bolurlar kim yine tözün yumşaḳ kılınçlıg köni kirtü biliglig erserler.. kentü münlerin kadagların körüŋüçi erserler kılmış tsuyların irinçü--lerin tijit kşanti kılu ögrenmiş erserler.. olar tükel bilge maytrı burkanıg körüp inçe saḳınç saḳınur--lar..

Mai.Tek.074.29–32

bizni tükel bilge maytrı burkan körzün erdi.. ança saḳınç saḳı--ntuḳta tükel bilge maytrı burkan--ka yaḳın tegip ulug ünün inçearka (ün)teyürler..

Mai.Tek.074.33–35

ayagka tegimlig (te)ŋrim.. biz öŋre kız kısġa üdte şaḳimun burkan şazanınta ayıg yavlaḳ körksüz kılınçlar kıltımız

Mai.Tek.074.36–39

anıŋ utlısın tüşin uzun üdün tegint- -imiz amtı (biziŋ) tsuyumuznı irinçümüzni açar-biz yadar-biz

Mai.Tek.074.40–43

kop irin--çüde boş bolalım kşanti bolzun ötrü toyınlar tamuluglarıg körüp tükel bilge maytrı burkanka inçe tėp ayıtu ötünürler

Mai.Tek.074.44–48

ayagka tegimlig teŋrim.. kimler erki bular muntag emgeklig ne ayıg kılınç küçinte bu muntag ajunlarda tugdılar erki.. ötrü tükel bilge maytrı burkan inçe tėp yarlıḳayur

Mai.Tek.074.49–55

kim olarnaŋ ara et yumġaḳ et-özlügler.. temir tumşuḳluglar karġalar kuzġunlar örtlüg yalınlıg et-özin et yumġaḳ et-özlüglerig soḳa talmayu yėyürler erser.. olar öŋre ajun--ta koyu nölürgüçi etçiler erdi

Mai.Tek.074.56–58

yarlıḳançsız köŋülin erüş üküş koşun kozıg isig özlerinte adırdı--lar etlerin kanların yėdiler..

Mai.Tek.074.59–61

içtiler sattılar yuŋladılar.. ol ayıg kılınç küçinte anta ölüp tamuda tugdılar..

Mai.Tek.074.62

tamudın ozup kurtulup amtı bu et yumġaḳ et-özlüg10 ? 107üç otuzunç ülüş on p(a)(ar) kiçig tumalarda tugmış erürl(er)